# Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna Teklifi (2/101)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/101
- **Sunuluş tarihi:** 22 Kasım 2019
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Millî Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ae7664d4-6a56-4919-8106-0188d89c78ad
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-101-yuksek-ogrenim-kredi-ve-yurtlar-kurumu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanuna-teklif

> 2/101 esas numaralı kanun teklifi 22 Kasım 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, öğrenim kredisi borçlarının geri ödeme sürelerinin uzatılması, faizsiz olarak geri ödenmesi ve borcun ödenmesinin işsiz kalınması, doğum ve gebelik hâllerinde ertelenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103, 2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189 2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/20, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 eşaş numaralı Kanun Tekliflerimi venlllvorum.

01.06.2023

Tali Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Komisyon | Plan ve Bütçe Komisyonu

Esas Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyon | Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No: 2/101

KANUN Nİ

TEN

0.1 Hezin 2073

İZ7 1750

TB.M.M, CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih ka Kasa. 2019 varana ayı : O İ Say İS

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

"Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda" Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi Gerekçesi ile Birlikte Ekte Sunulmuştur.

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU istanbul Milletvekili

Teli — Kadın Erkek Firsat Esiiği İKomisyonl.. Plan ve Bütue

Esas İ Milli Eğitim, Kültür, Genlik ve Sor

Komisyon

Tarih : 25 Hesm 791) Esas No:2/0336

TBMM li

İ 22 Kem 2019 o

GENEL GEREKÇE

Türkiye'de genç ve üniversiteli işsizliği tarihi rekor kırmaktadır. Üniversitelerden mezun milyonlarca genç uzun süreli işsiz kalmakta ve açlık sınırının altında yaşamaktadır. İşsizlik ve yoksulluk sorununa ilave olarak üniversite mezunun gençlerin önemli bir sorunu da Kredi Yurtlar Kurumuna olan borçlarıdır.. Gençler mezun olduktan sonra yıllarca iş bulamamakta, işsiz olmalarına rağmen Kredi ve Yurtlar Kurumu (KYK) borçlusu ve hacizlisi durumuna düşmektedir. Bir üniversite öğrencisinin genel asgari yaşam için ihtiyaç duyduğu harcamalar, gerekse yükseköğrenim harç ücretlerinin yüksekliği, öğrencileri ve ailelerini zor durumlarda bırakmaktadır. Son yıllarda yaşam standardının düşmesi, kişi başına düşen gelirin azalması, devam eden ekonomik kriz ve yoksulluğun artması nedeniyle Türkiye'de nitelikli yükseköğrenimin maliyetleri artmıştır.

2006'dan bu yana çeşitli nedenlerle borcunu ödeyemeyen 313 bin 686 üniversite mezunu bulunmaktadır. 2006 yılında 6.002, 2007 yılında 7.411, 2008 yılında 8.251, 2009 yılında 11.810, 2010 yılında 10.437, 2011 yılında 20.530, 2012 yılında 18.737, 2013 yılında 26.564, 2014 yılında 29.185; 2015 yılında 23.866, 2016 yılında 36.952, 2017 yılında 46.036, 2018 yılında 36.905 ve 2019 yılında (11.09.2019 tarihi itibarıyla) 31.000 olmak üzere toplam 313.686 kişi 5505 Sayılı Kanun kapsamında borç erteleme talebinde bulunmuştur.

2019 yılının ilk 9 ayında ise 31 bin üniversite mezunu borcunu ödeyemediği için erteleme talebinde bulunmuştur.

Eğitimin temel bir insan hakkı ve sosyal devlet ilkesi olduğu, eğitim ve öğretimin ücretsiz olması gerektiği anlayışı göz önünde bulundurulduğunda öğrencilere verilen kredilerden herhangi bir şekilde faiz alınmaması; artarak devam eden işsizlik sorunu ile karşı karşıya olan gençlerimize sağlanan öğrenim kredilerinden alınan faizlerinin silinerek ödemelerin kolaylaştırılması amaçlanmaktadır.

Evli olmayan-çocuksuz bir çalışanın 'aylık yaşama maliyeti! olarak hesapladığı 2.540,97 TL aslında bir yükseköğrenim öğrencisi için de ölçüt olarak kullanılmalıdır. Ancak birçok öğrencinin asgari ücret koşulları altında ve mutlak yoksulluk içinde eğitimini sürdürdüğü bilinmektedir.

Tüm zorluklara rağmen milyonlarca öğrenci mezun olmakta ancak her mezun olan iş bulamamaktadır. Üniversiteli işsiz sayısı 2019 yılında 1 milyonun üzerine çıkmıştır.

Üniversite sürecinde kredi kullanan ve geri ödemede zorluk yaşayan kişi sayısının 5 milyon üzerinde olduğu ve yüz binlerce işsiz üniversite mezununun bu borcu ödeyemediği için icralık ve hacizlik durumuna düştüğü bilinmektedir. Borçların ertelenmesi veya yapılandırılmasının da gençlerin geleceğine konulan ipoteği uzattığı görülmelidir. Bu süreçte ciddi mağduriyetlere yol açan KYK borç yükü, gençlerin işsiz olması durumunda ödenememektedir. KYK borcu nedeniyle iş bulan birçok gencin ise kayıt dışı çalıştığı ifade edilmektedir.

Ücret düzeylerinin düşük olması nedeniyle asgari yaşam standartlarına ulaşamayan ve insan onuruna yaraşır güvenceli bir iş bulamayan üniversite mezunlarının KYK borçlarını ödeyemediği bilinmektedir. Toplam borçlu sayısının 9 milyon üzerinde olduğu 5 milyonun geri ödemede zorluk yaşadığı ve 400 bin civarında icralık durumunda olan KYK borçlusu gencin olduğuna dair veriler kamuoyuna yansımaktadır. Yaşanan derin ekonomik kriz nedeniyle yıllar itibariyle bu sayının daha da yükseleceği ve gençlerin geleceğe borçlanarak devam edeceği bilinmelidir.

—. NU M, a

YÜKSEK ÖĞRENİM KREDİ VE YURTLAR KURUMU KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 16/08/1961 tarihli ve 351 Sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun Mülga 15inci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Kredinin Faizsiz Olması Ve Borç Miktarının Tespiti"

"Madde 15 - Öğrencilere verilen kredilerden herhangi bir şekilde faiz alınmaz. Geri ödeme öğrenim boyunca yapılan toplam ana miktar üzerinden yapılır."

MADDE 2- 16/08/1961 tarihli ve 351 Sayılı Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununun 16'ıncı maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Kredi Borcunun Geri Ödenmesi"

"Madde 16 - Öğrenci, borcunu öğrenim gördüğü öğretim kurumunun normal eğitim süresinin bitiminden itibaren üç yıl (öğrencinin lisansüstü eğitim yapması halinde beş yıl) sonra başlamak üzere, kredi aldığı sürede ve aylık dönemler halinde Kuruma ödemek zorundadır. Ancak bu süre Kurumca iki yıl daha uzatılabilir."

Ödeme erkeklerde askerlik, kadınlarda gebelik ve doğum dönemine rastlarsa dönemin sonuna kadar ertelenir.

Sosyal Güvenlik Kurumuna kayıllı olacak şekilde en az asgari ücretli iş imkânları sağlanmayan tüm mezunların ödemeleri iş bulunana kadar ertelenebilir. Uygun iş bulunmasında görevli kurum IŞKUR'dur.

Geri ödemeleri devam ederken işsiz kalan borçluların ödemelerine iş bulunana kadar ara verilebilir.

İşsiz olanlara kredi borcu nedeniyle haciz ve icra işlemi yapılamaz.

MADDE 3- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanuna Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/101, 22 Kasım 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-101-yuksek-ogrenim-kredi-ve-yurtlar-kurumu-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanuna-teklif (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ae7664d4-6a56-4919-8106-0188d89c78ad

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
