# 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1013) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1013 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c3c075ef-5c4a-4748-ada3-0188dd36f92c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1013-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli > 2/1013 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması için öngörülen otuz günlük sürenin altı aya çıkarılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 ; 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 314288, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 213796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 22182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720,2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 3, 2/1996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 121457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 24682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/3566, 2/576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/1726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 21540, 2/9554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6711, 2/537, 2/1692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/1500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6771, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 21605, 2/607, 2/499, 2/511,2/515, 2651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/1636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/525, 7528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/527, 2/6617, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/1454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/1676, 21541, 2/679, 21567, 21577, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/6713, 2/1543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/1681, 2/549, 2/699, 21579,2/717, 21581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/1556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 24654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/1586, 2/1587, 21606, 2/523, 2/666, 2/6715, 2/700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4735, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/3548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/1492, 2/685, 2/573, 2/1575, 2/716, 2/1585, 2/S91, 2/620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/551, 27689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun teklitlerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 der Mali Tayal Şanlıurfa Milletvekili Tali Komisyon Adalet Komisyonu Esas Komisyon Anayasa Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No:2 /1013 Av. Mahmut TANAL İstanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Adalet Esas Anavaş Komisyon oyayana Tarih:01.10.2018 Esas No:460 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA CUMHURİYET HALK PARTİSİ am TB rakibi... CHP Sayı II iaeranensene TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. pe Av. Mahmut y İstanbul Miflef 0 Brayasa a, Ni a | 0255 108 z ela) TBM huniara! ay nere GEREKÇE 6216 sayılı Kanun Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usullerini düzenlemektedir. Bilindiği üzere, iç hukuk yollarının tüketilmesi şartıyla, anayasa mahkemesine bireysel başvuru yapılarak Anayasa tarafından tanınan temel hak ve hürriyetlerin yargılama nedeniyle ihlal edildiği iddiasıyla, Anayasa Mahkemesine başvurulabilmektedir. Bireysel başvuru 6216 sayılı Kanunun 47'inci maddesinde hüküm altına alınmıştır. Bu maddeye göre bireysel başvuru için; "MADDE-47 Bireysel başvurular, bu Kanunda ve İçtüzükte belirtilen şartlara uygun olarak doğrudan ya da mahkemeler veya yuri dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılabilir. Başvurunun diğer yollarla kabulüne ilişkin usul ve esaslar İçtüzükle düzenlenir. Bireysel başvurular harca tabidir. Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa temsilcisinin kimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiği ileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin, ihlal gerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların, başvuru yollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarih ile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. Başvuru dilekçesine, dayanılan deliller ile ihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinin ve harcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi şarttır. Başvurucu bir avukat tarafından temsil ediliyorsa. vekâletnamenin sunulması gerekir. Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten: başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde yapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar. mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içinde ve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler. Mahkeme, öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerli görülüp görülmediğini inceleyerek talebi kabul veya reddeder. Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunması hâlinde. Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucu veya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğin tamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir." Başvuru usulü ve şartları 47'inci maddede belirtilen şekilde hüküm altına alınmıştır. 47'inci maddenin beşinci fıkrasına göre, bireysel başvuruda bulunabilmek için süre otuz gün olarak emredici şekilde düzenlenmiştir. Anayasa Mahkemesine bireysel ba; vuruda avukattan yararlanmak mümkündür. Bilindiği üzere, Anayasamızda temel hak ve hürriyetler içerisinde hak. Kil (A düzenlenmiştir. Buna uygun olarak herkes, mahkeme önünde davalı ve davacı ağar (Bitki savunabilir. ş 282 / z Kural olarak kişilerin mahkemeye başvurup hak arama hürriyetlerini kullanmalarında kendilerini avukat ile temsil ettirmeleri şart değildir. Avukattan yararlanmak isteyen, bilgisine başvurup kendisini mahkeme önünde avukat aracılığı ile temsil ettirmek isteyen kişilerin avukata belli miktarda bedel ödemesi şarttır. Hak arama hürriyeti gözetilerek, avukattan faydalanma hususunda yeterli maddi imkana sahip olmayan kişiler için, Barolar, adli yardım adı altında belli şartları taşıyan kişilere avukat görevlendirmesi yaparak, kişilerin hukuki yardımdan faydalanmalarını sağlamaktadır. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru şartları taşıdığı halde, maddi imkanı bulunmayan kimseler Barolardan bireysel başvuru için avukattan yararlanmak istediklerinde görevlendirme için geçen sürede 6216 sayılı kanunun 47'inci maddesi beşinci fıkrasında belirtilen ve amir hüküm altına alınan otuz günlük süreyi kaçırma ihtimalleri vardır. Ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru süresi iç hukuk yolları tüketilmesi şartıyla altı aydır. Yapılacak değişiklikle sürenin uzatılması bireysel başvuru hakkının kaybedilmesinin önüne geçilmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru süresiyle eşgüdüm sağlanarak, hak arama hürriyetinin tam olarak sağlanması amaçlamaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE-I 6216 sayılı Kanunun 47'inci maddesinin beşinci fıkrasında Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılması için düzenlenmiş olan otuz günlük sürenin altı aya çıkarılmasıyla, maddi imkanı olmayıp, Anayasa tarafından tanınan hak arama hürriyeti gereğince bireysel başvuru yapacak kişilerin barolar tarafından sağlanan adli yardım imkanından faydalanarak avukat görevlendirmesinde geçecek süre sebebiyle bireysel başvuru hakkını kaybetmesinin önüne geçilmesi ve Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru süresi olan altı aylık süre için eşgüdüm sağlanması ve Anayasal hak arama hürriyetinin gereğinin sağlanması amaçlanmıştır. MADDE-2 Yürürlük maddesidir. MADDE-3 Yürütme maddesidir. 6216 SAYILI ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE-1 6216 sayılı Kanunun 47'inci maddesinin beşinci fıkrasının ilk cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren altı ay içinde yapılması gerekir MADDE-2 Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE-3 Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1013, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1013-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c3c075ef-5c4a-4748-ada3-0188dd36f92c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.