# Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1020)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1020
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dd82e376-03ff-496c-99f5-0188dd382412
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1020-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1020 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Türk Ceza Kanunu'nun 'Organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir.' hükmünü havi 92'nci maddesinin yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4342, 2/4817, 2/4198, 2/4788, 2/4791 13 24771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 214367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213,

2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107,

2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037,

2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820,

2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531,

2/3532, 2/3472, 213473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076,

2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864,

2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559,

2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437,

2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182,

2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989,

2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721,2/1711,

2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633,

2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373,

2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142,

2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 2 2/1996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453,

122/457, 2/458, 2/502, 2/1697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/1565, 2/982;2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 2/682, 2/1693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/576, 21723, 2/1599, 2/4170, 2/4T1,

21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 21464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/5931,

2/1672, 2/540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/1613, 2/624, 2/1625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 2/692, 2/561,

2/1714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/1627, 2/1497, 2/500, 2/3539, 2/557, 21563, 2/597, 2/601,

2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645,

2/1510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6350, 2/658, 2/680,

2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/6351, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476,

21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638,

2/1522, 2/525, 528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5927, 2/1667,

21668, 2/1532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/1665, 2/669, 2/674, 2/538,

2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/567, 2/5177, 21465, 2/602, 2/644,

21646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/1547, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699,

2/1579, 2/717,2/581, 2/583, 2/1595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707,

2/7119, 2/467, 21652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604,

2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/1586, 2/587, 2/606, 2/523, 21666, 2/675, 2/7009,

2/708,2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702,

21720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481,

2/484, 2/486, 2/1492, 2/685, 2/573, 2/575, 2/716, 2/5985, 2/591, 2/620, 2/1622, 2/623, 2/3520,

2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av.Malimut Tayal

Şanlığrfa Mile ekili

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Esas Komisyon

Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/1020

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. lal Komisyonlar Esas ,Komisyon

Tarih01.10.2018 Esas No:668

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Adalet

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

• Başkanlığı IR. TAY

Gru CHB Tarih :... 4 > AM.

Sayı 433 eeaeeaenszen TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞIN A

Türk Ceza Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim gerekçe sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 14.12.2015

Tali e ane

Komisyon

Esas Komisyon ei /

Tarih; / irak 706 EN 72 32 İLETİ BAŞKANI vw 17 Aralik 2015

TBiti

No: (9054

GENEL GEREKÇE

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun "Zorunluluk Hali" başlıklı 92. Maddesi; "Organ veya dokularını satan kişinin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar göz önünde bulundurularak, hakkında verilecek cezada indirim yapılabileceği gibi, ceza vermekten de vazgeçilebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu maddeye göre, bir kimsenin içinde bulunduğu sosyal ve ekonomik koşullar araştırılarak, borç batağında olması, çocuklarını doyuramaz durumda bulunması gibi nedenlerle organ veya dokusunu sattığı anlaşılırsa, bu kimseye verilecek ceza hakimin takdirine göre belirlenen miktarda indirilebileceği gibi, hakim ceza vermekten de vazgeçebilir.

Bu madde özellikle Türkiye'nin belli yörelerinde bulunan yoksul kimselerin, organlarını, dokularını satmalarını teşvik eder niteliktedir. Ve bir hukuk devletinde, hele hele Anayasasında sosyal devlet olduğu kabul edilen bir devlette, insanların sosyal ve ekonomik nedenlerle böyle bir yola başvurmalarını hoşgörmek üzücüdür. Bu hüküm, Anayasanın 2. Maddesinde düzenlenen sosyal hukuk devleti ilkesi ile 12. Maddesinde düzenlenen temel hak ve hürriyetlerin dokunulamaz, devredilemez ve vazgeçilmez olarak sayılan niteliklerine de aykırıdır.

Bu maddeden faydalanacak olan, organ veya dokusunu satan kimsedir. Alan için, bu maddeye göre, verilecek cezadan indirim yapılması veya hiç ceza verilmemesi söz konusu olamaz.

Organ bağışı, bir insanın organlarının bir kısmını veya tamamını, henüz sağlıklı iken, beyin ölümünün ardından başka insanlarda yararlanılmak üzere bağışlaması işlemidir.

Anayasanın 17. ve 56. Maddeleri ile vatandaşların sağlıklı yaşama hakkı güvence altına alınmaktadır. Yaşama hakkımız garanti altında olmasına rağmen 20.169 kişi hala organ bağışı bekliyor.

2238 Sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun'un ilerleyen tıp ve tekniğe göre revize edilmesi gerekmektedir. Bu noktada Türk Ceza Kanunun 92. Maddesinden de bahsetmek gerekiyor. 92. Maddedeki yoksul bağışçının cezalandırılamayacağı hükmü bir nevi ayrımcılıktır. Yoksul bağışçının cezalandırılmayacağı, yoksul olmayan bağışçının cezalandırılacağı yönündeki hüküm son derece yanlıştır. Bu hüküm adeta para için organını ticaret konusu yapmış, bedensel bütünlüğünü bozmuş kişiyi buna rağmen cezasız bırakmaya yöneliktir. Bu hüküm adeta organ mafyasının önünü açmaktadır. Bu hüküm bir an önce yürürlükten kaldırılmalı ve yoksul vatandaşlarımızın para için organlarını satmaları yolu engellenmelidir.

Hazırlanan kanun teklifi ile Türk Ceza Kanunun 92. Maddesinin yürürlükten kaldırılması ve organ mafyasının önüne geçilmesi için bir adım atılması planlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 92. Maddesinin yürürlükten kaldırılması ve organ mafyasının önüne geçilmesi için bir adım atılması planlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

TÜRK CEZA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 92. Maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1020, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1020-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dd82e376-03ff-496c-99f5-0188dd382412

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.