# 02.05.1972 Tarih ve 1586 Sayılı 'Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanunun' Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1025)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1025
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ad375a87-1a92-4a91-8952-0188dd38e729
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1025-02-05-1972-tarih-ve-1586-sayili-deniz-gezmis-yusuf-aslan-ve-huseyin-inan-in-olum-cezalar

> 2/1025 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanun'un yürürlükten kaldırılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2832, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, ip) 2/1996, 2/997, 2/989, 2/1916, 2/866, 2/7178, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, İ2JAST, 2/4538, 2/9502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/4539, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582ş2/596, 2/600, 2/4177, 2/659, 24493, 2/649, 2/657, 2/682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 21576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2/3554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/1498, 2/671, 2/5371, 2/692, 2/561, 2/714, 2/4536, 2/9594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4971, 2/500, 2/539, 2/557, 2/1563, 2/597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510,2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/5592, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/6593, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/4779, 2/615, 2/638, 2/522, 21525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/527, 2/667, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 24454, 2/455, 2/642, 27509, 2/533, 2/676, 2/1541, 2/1679, 2/567, 2/5TT, 2/1465, 21602, 2/644, 2/646, 2/673, 21543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/592, 2/1593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/1691, 2/707, 2(719, 2/467, 2/652, 24655, 2/688, 2/3555, 2/556, 2/1694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/1603, 2/604, 21654, 2/521, 2524, 2/559, 2/3562, 2/712, 2/5386, 2/5871, 2/606, 2/523, 2/666, 2/675, 2/700, 21708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/1478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/1683, 2/3548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 24484, 2/486, 2/492, 2/1685, 2/573, 2/1575, 2/1716, 2/585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Malimut Tayal Şanlıyrfa Milletvekili

Tali Komisyon

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1025

Ünen bime 2 harama aaa

EN 109 6585

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:634

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Zerin mo İle. Mi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

02.05.1972 tarih ve 1586 sayılı "Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İD AN?ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanun'un" yürürlükten kaldırılmas kanun teklifim ve gerekçesiyle ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 20.01.2046

Av yi? TANAL CHP İstariyfi Milletvekili

Tali Komisyon Komisyon #rohlei-Tarih: 1 Ş Şubat 2016 E.No:

BAŞKANI TA o Numara;

GENEL GEREKÇE

Kimseyi öldürmemiş, yaralamamış, kimsenin burnunu kanatmamış olan Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN'ın "Anayasayı zorla değiştirme suçlaması" ile meclis tarafından yanlış ve son derece siyasi bir kararla kendilerine verilen idam cezaları 06.05.1972 tarihinde infaz edilmiştir.

Deniz GEZMİŞ ve arkadaşları "Bu Anayasayla memleket yönetilmez" diyen dönemin Başbakanına karşı, Anayasaya sahip çıkmak için, Samsun'dan Ankara'ya tam bağımsızlık için Mustafa Kemal yürüyüşü düzenlemişlerdir. Mamak Cezaevinde, 12 Mart Muhtırası sonrası özgürlükçü 1961 Anayasasının değiştirilmemesi için ölüm orucuna girmişlerdir. Tam bağımsız Türkiye talebiyle, Türkiye'nin üslerinin kullanılmasına karşı çıkmışlar, Türkiye'nin siyasal ve ekonomik bağımsızlığını savunmuşlardır. Onlar bu talepleri ve bu özlemleri için idam edildiler. Türkiye bu idam cezalarının infazı ile bir kuşağı ve iddialarını ülke sevgilerini idam etti, yok etti. Türkiye geçen süreye rağmen hala bu kuşağın yok edilmesinin yaralarını sarmaya çalışmaktadır.

Yargılamayı yapan mahkeme savcısının "Onlar mahkemeye iyi davransalardı indirim uygulanır, cezaları müebbete çevrilirdi." ifadesiyle yıllar sonra söylediği sözler de yargılama sürecinin ne kadar önyargılı, hukuk dışı ve bağımsız olmayan bir mahkeme tarafından yapıldığını gözler önüne sermektedir. Bu karar toplum vicdanında yıllardır kapanamayan yaralar açmış ve telafisi imkansız sonuçlar meydana getirmiştir. i

Bu kanun teklifi ile itibarlarının iadesi amaçlanmamaktadır. Deniz GEZMİŞ ve arkadaşları Anayasaya tam bağımlılık ve tam bağımsız Türkiye için mücadele etmiştir. Onların zaten bu toplumda çok iyi bir itibarları vardır.

Kanun teklifindeki amaç, Deniz GEZMİŞ ve arkadaşlarının fiilen zaten varolan itibarlarının hukuki olarak da tescil edilmesidir. Bu kanunun yürürlükten kaldırılması ile bu sağlanacağı gibi, Deniz Gezmiş, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN'ın idam cezalarının infazının toplumsal vicdanda yarattığı tahribatı bir nebze giderecek ve toplumsal barışa katkı sağlanacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 02.05.1972 tarih ve 1586 sayılı "Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanun"un bu kişilere toplumda duyulan büyük itibar ve bu kişilerin bağımsız Türkiye için verdikleri onurlu mücadele de göz önüne alınarak yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

02.05.1972 TARİH VE 1586 SAYILI " DENİZ GEZMİŞ, YUSUF ASLAN VE HÜSEYİN İNANIN ÖLÜM CEZALARININ YERİNE GETİRİLMESİNE DAİR KANUNUN" YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE-1. 02.05.1972 tarih ve 1586 Sayılı "Deniz GEZMİŞ, Yusuf ASLAN ve Hüseyin İNAN"'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanun" yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE-2. Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE-3. Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “02.05.1972 Tarih ve 1586 Sayılı 'Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın Ölüm Cezalarının Yerine Getirilmesine Dair Kanunun' Yürürlükten Kaldırılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1025, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1025-02-05-1972-tarih-ve-1586-sayili-deniz-gezmis-yusuf-aslan-ve-huseyin-inan-in-olum-cezalar (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ad375a87-1a92-4a91-8952-0188dd38e729

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.