# Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi (2/1044) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1044 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dbba8d60-7695-4a53-9955-0188dd3ca2ae - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1044-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasina-dair-ictuzuk-teklifi > 2/1044 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; kanun tasarı ve tekliflerinin tümünün veya maddelerinin oylanmasının, Genel Kurul toplantısında yer alan üye sayısının en az beşte birinin talebi halinde, on dört gün süre ile ertelenebilmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 4 214TTI, 2/4748, 214730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 5/A535, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 23472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 7/2863. - — - 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2571, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 211145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/96, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, (2/4517, 2/458, 2/502, 2/69T, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/61, 2/90, 21504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582;2/596, 21600, 2/477, 2/659, 24493, 2/649, 2/657, 2/682, 2/1693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/5176, 2/7123, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/1616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/1629, 2/531, 21672. 2/540, 2/554, 21572, 2/472, 2/1613, 2/624, 2/625, 21498, 2/6TI, 21537, 21692, 2/1561, 2/T14, 2/456, 2/594, 2482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 21539, 2/557, 21563, 21597, 2/601, 2/1618, 2/1619, 2/626, 21630, 2/507, 2/536, 2/6177, 21701, 21466, 2/621, 21496, 21637, 2/645, 2/510, 2/5492, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/1680, 21550, 2/5TI, 21605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 21709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 21638, 2/522, 2/1525, 2/528, 2/5209, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/1473, 2/487, 2/1635, 2/527, 21667, 24668, 2/532, 24670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/1669, 2/6774, 21538, 2/454, 2/455, 2/642., 21509, 21533, 2/6176, 2/541, 2/679, 21567, 2/5TT, 2465, 21602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/5417, 2/1715, 2/1592, 21593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/1549, 21699, 2/5719, 2/1717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/46T, 21652, 21655, 21688, 2/555, 2/556, 21694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/1603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/587, 2/606, 2/1523, 2/666, 2/1675, 21700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 21478, 2/631, 2/1661, 2/535, 2/678, 2/5453, 2/702, 2/7120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/573, 2/5175, 21716, 2/585, 2/591, 21620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 İ Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av, Malimuk Tuğal Şanlıyrfa Mille ekili Tali Komisyon Esas Anayasa Komisyonu Komisyon y y Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1044 Numâra: Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas O, Komisyon Anayasa Tarih01.10.2015 Esas No:602 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA / CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Ba Ça i CHP Tarih : İk. 92.75 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 81'inci maddesinde Değişiklik Yapılmasına Dâir İçtüzük Değişiklik Teklifim gerekçesiyle ekte sunulmuştur. Kanun teklifimi bilgilerinize sunar gereğini saygılarımla arz ederim. 10.03.2016 " Tali Komisyon Komisyon Anayasa , Tarih: 15 Hisarı 7016 E.No: Z/(0 0) BAŞKANI V: Çi, 454) TSM i 15 Mart 2015 TEM GENZL EVSAK 15 Kari Eğ GENEL GEREKÇE "Dünyanın kraliçesi olan kamuoyu iktidar sahibi kralların tebaası değil, asıl krallar kamuoyunun kölesi durumundadır." "J.J. Rousseau" Bilindiği üzere "Kamuoyu"; kamusal bir faydayı ilgilendiren konularda halkın kanaatlerini ifade etmektedir. Demokrasi rejiminin hakim olduğu ülkelerde Kamuoyu, parlamentonun ve iktidarın verdiği kararlarda büyük bir etken oluştururken, Demokrasinin zayıf olduğu ya da olmadığı ülkelerde ise iktidar verdiği kararlarda daha çok kendi Kamu Oyu'nu oluşturma, halkın kanaatlerini kendi Kamu Oy'ları ile şekillendirme eğilimindedir. Türkiye; Anayasası ile de açıkça belirtildiği üzere Demokratik bir rejimdir. Ancak bilindiği üzere Demokrasi, bu rejimi benimseyen ülkeler için bir hedef niteliğindedir. Özellikle iktidarın iş ve eylemleri ülkelerin Demokrasi idealine ne kadar yakın ve uzak olacağını belirlemektedir. Demokrasi idealine en yakın ülkeler, kamuoyunun ve muhalefetin görüşlerine önem verenlerdir. Çok partili rejimlerde kamuoyu; çoğu zaman muhalefet partileri üzerinden yasama faaliyetine katılmakla birlikte kimi zamanda bizzat sivil toplum kuruluşlarının doğrudan kanaatleri ile parlamentoya aktarılmaktadır. İşbu nedenle yasama faaliyetleri sırasında özellikle kanun tekliflerinin TBMM Genel Kurulu tarafından oylanması konusunda kamunun çıkarılacak yasalara ilişkin kanaatinin oluşması bakımından belli bir zaman ihtiyaç vardır. Ülkemizde kanunlar çok hızlı bir biçimde çıkarılmakta, bu konuda ne muhalefete ne de kamuya yeterli kanaati oluşturacak süre kalmamaktadır. Bu durum ise; kamunun çoğu zaman Zarar görmesine, kanun çıktıktan sonra ortaya çıkan mağduriyetler sonucunda, tabiri caizse deneme yanılma yöntemi ile kanunların yeniden düzenlenmesi zorunluluğuna yol açmaktadır. Bugün Demokrasi idealine en çok yaklaşan ülkeler bu süreçte; Anayasalarında, kamuoyunun kanun yapım sürecinde dâha etkin olabilmesi adına bir takım düzenlemelere gitmişlerdir. Bunlara örnek Danimarka Anayasası'dır. Danimarka Anayasası'nın 4l'inci maddesinin 3'üncü fıkrasına göre, "2/5 oranındaki milletvekili yasa tekliflerinin son görüşmelerinin 12 güne kadar ertelenmesini talep edebilmektedir." Bu hüküm çıkacak kanunlar ile ilgili olarak kamuoyunun oluşturulması açısından firsat yaratmak amacıyla düzenlenmiştir. TBMM İçtüzüğü'nde yapılacak değişiklik ile Türkiye'de de Demokrasi idealine daha fazla yakınlaşmak ve yasama sürecine kamunun kanaatlerini daha fazla dâhil etmek açısından bir takım düzenlemeler yapılması gerekmektedir. İşbu TBMM İçtüzüğü" nün 8 T inci maddesine aşağıdaki hükmün eklenmesi gereği hâsıl olmuştur; "MADDE 81-Kanun tasarı ve teklifleri; Genel Kurulda, aşağıda belirtilen usule göre görüşülür: a) Tasarı veya teklifin tümü hakkında görüşme açılır. b) Tasarı veya teklifin tümünün görüşülmesinden sonra soru-cevap işlemi yapılır. Tasarı veya teklifin ümü üzerinde soru-cevap süresi yirmi, maddeler üzerinde on dakika ile smnıtlıdır. c) Tasarı veya teklifin maddelerine geçilmesi oylanır. d) (İptal: Ana. Mah.'nin 31.1 2002 tarih ve E. 2001/129, K 2002/24 sayılı Kararı ile) e) Tasarı veya teklifin tümü oylanır. Anayasa değişiklikleri hariç, kanun tasarı ve tekliflerinin tümünün veya maddelerini oylamaya tâbi işlerden değilse, yirmi üyenin talebi halinde açık oyla, aksi takdirde iş İğ Kanun tasarı ve tekliflerinin tümünün ve a maddelerinin oylanması, Genel Kurul to Jantısında yer alan üye sayısının en az beşte birinin talebi halinde, on dört gün süre ile ertelenir. Aksi, Danışma Kurulunun teklifiyle Genel Kurulca kararlaştırılmamışsa; kanun tasarı ve tekliflerinin tümü hakkında siyasi parti grupları, komisyon ve Hükümet adına yapılan konuşmalar yirmişer, üyeler tarafından yapılan konuşmalar onar dakikadır. Maddeler hakkında konuşma süreleri bunun yarısı kadardır. Maddelerine geçilmesi veya tümü kabul edilmeyen kanun tasarı ve teklifleri, Genel Kurulca reddedilmiş olur. Cumhurbaşkanınca yayımlanması kısmen uygun bulunmayan ve bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisine geri gönderilen kanunların sadece uygun bulunmayan maddelerinin görüşülmesine kanunun. görüşmelerine başlamadan önce Genel Kurulca görüşmesiz karar verilebilir. Bu durumda, sadece uygun bulunmayan maddelerle ilgili görüşme açılır. Kanunun tümünün görüşülmesine karar verilmesi durumunda ise Kanun yukarıdaki fikralara göre görüşülür. Kanunun tümünün oylaması her halde yapılır." Yukarıda belirtildiği üzere, işbu içtüzük değişikliğine ilişkin teklifim ile ülkemizde Demokrasi idealine daha fazla yaklaşılması adına çıkacak kanunların yapım aşamasında kamuoyunun etkisinin arttırılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Ülkemizde Demokrasi idealine daha fazla yaklaşılması adına çıkacak kanunların yapım aşamasında kamuoyunun etkisinin arttırılması amaçlanmaktadır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİS İÇ TÜZÜĞÜ'NDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR İÇTÜZÜK TEKLİFİ MADDE 1- Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü" nün 81'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 81- Kanun tasarı ve teklifleri; Genel Kurulda, aşağıda belirtilen usule göre görüşülür: a) Tasarı veya teklifin tümü hakkında görüşme açılır. b) Tasarı veya teklifin tümünün görüşülmesinden sonra soru-cevap işlemi yapılır. Tasarı veya teklifin tümü üzerinde soru-cevap süresi yirmi, maddeler üzerinde on dakika ile sınırlıdır. c) Tasarı veya teklifin maddelerine geçilmesi oylanır. d) (İptal: Ana. Mah, 'nin 31.1.2002 tarih ve E. 2001/129, K. 2002/24 sayılı Kararı ile) e) Tasarı veya teklifin tümü oylanır. Anayasa değişiklikleri hariç, kanun tasarı ve tekliflerinin tümünün veya maddelerinin oylanması, açık oylamaya tâbi işlerden değilse, yirmi üyenin talebi halinde açık oyla, aksi takdirde işaretle yapılır. Kanun tasarı ve tekliflerinin tümünün veya maddelerinin oylanmasu Genel Kurul toplantısında yer alan üye sayısının en az beste birinin talebi halinde, on dört gün süre ile ertelenir. Aksi Danışma Kurulunun teklifiyle Genel Kurulca kararlaştırılmamışsa; kanun tasarı ve tekliflerinin tümü hakkında siyasi parti grupları, komisyon ve Hükümet adına yapılan konuşmalar yirmişer, üyeler tarafından yapılan konuşmalar onar dakikadır. Maddeler hakkında konuşma süreleri bunun yarısı kadardır. Maddelerine geçilmesi veya tümü kabul edilmeyen kanun tasarı ve teklifleri, Genel Kurulca reddedilmiş olur. Cumhurbaşkanınca yayımlanması kısmen uygun bulunmayan ve bir daha görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisini geri gönderilen kanunların sadece uygun bulunmayan maddelerinin görüşülmesine kanunun görüşmelerine başlamadan önce Genel Kurulca görüşmesiz karar verilebilir. Bu durumda, sadece uygun bulunmayan maddelerle ilgili görüşme açılır. Kanunun tümünün görüşülmesine karar verilmesi durumunda ise Kanun yukarıdaki fikralara göre görüşülür. Kanunun tümünün oylaması her halde yapılır." MADDE 2- Bu İçtüzük yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu İçtüzük hükümleri, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yürütülür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1044, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1044-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ictuzugunde-degisiklik-yapilmasina-dair-ictuzuk-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/dbba8d60-7695-4a53-9955-0188dd3ca2ae Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.