# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1048) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1048 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/8b6e6eb7-a3dd-4199-b8c9-0188dd3e117b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1048-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi > 2/1048 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, itirazın reddi halinde yargılama giderlerine mahkûmiyet ortadan kaldırılarak hak arama hürriyetinin kullanılmasının sağlanması öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 214606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, © 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 213796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1959, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, -2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 2, 21996, 2/1997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 21695, 2/722,, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 124457, 21458, 2/1502, 2/697, 2/3564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582;2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 2/1682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/5716, 2/723, 2/599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/672, 2/1540, 2/1554, 2/572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/5371, 2/692, 2/561, 2/1714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/1500, 2/539, 2/5571, 21563, 21597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1530, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 21528, 2/1529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/1463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5271, 2/6617, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 24454, 2/455, 2/642, 2/9509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/567, 2/1577, 21465, 2/1602, 2/644, 2/1646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/5471, 2/1715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/6471, 2/681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/717, 2/1581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/7119, 2/467, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/6594, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/1587, 21606, 2/523, 2/666, 2/6715, 2/7009, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6718, 2/545, 2/1702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/9548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 24484, 21486, 2/492, 2/685, 2/573, 21575, 21716, 2/585, 2/1591, 21620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 Av.Malimut Ta al Şanlıirfa MilletVekili Tali Komisyon Esas N Adalet Komisyonu Komisyon Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1048 TL EVPBAK e 9 ĞeğL Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:543 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA o o T.B.M.M. i CUMHURİYET HALK PARTİSİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 22/06/2017 TBRIM Bi 5KANLIĞI Alle 7 0 Team 207 EN İZİ ... BAŞKANI İİ g4 km 2017 GEREKÇE 2709 Sayılı 1982 Anayasamızın temel hak ve hürriyetler bölümü kişi hak ve hürriyetleri kısmında yer alan 36. Maddesi hak arama hürriyetini düzenlemektedir. Buna göre; © Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz." Hak arama hürriyeti genel olarak pozitif hukuk tarafından tanınmış hakların ön şartı ve usulü güvencesi anlaşılır. Hak arama insan tabiatının duraksamadan ve kendiliğinden ortaya koyduğu dinamik bir eylemdir. Hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak toplumda yaşayan bireylerin hakkını arama özgürlüğüne sahip olması yargı kararlarıyla somutlaşan adaleti ifade eder. Öyle ki, bireylerin hakkını mahkeme önünde hiçbir engelle karşılaşmadan, hiçbir tereddütte, maddi manevi mükellefiyet altında bulunmadan serbestçe arayabilmesi hukuk devletinin gereğidir. 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunumuzun 173. Maddesi Üçüncü fikrası "Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkum eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir." şeklinde düzenlenmiştir. Cumhuriyet savcılığına suç duyurusunda bulunarak bir hakkın yerine getirilmesi talep edilmekle, suç şüphesi altında olan kimsenin devlet tarafından cezalandırılabilmesi yahut aklanabilmesi için yargılamasının yapılması talep edilmektedir. Öyle ki cezalandırma tekeli yalnız devlet elinde olup devlet bu yetkisini kullanmaktan yerine getirmekten vazgeçemez, kaçınamaz. Değişikliği teklif edilen 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunu 173/3 maddesinde, savcılığa yapılan suç duyurusu, ihbar üzerine savcı tarafından yapılacak değerlendirmede kovuşturması için yeterli suç şüphesi oluşması üzerine kovuşturma için savcı tarafından ceza mahkemesinde dava açılmaktadır. Ancak savcılık tarafından yapılan değerlendirmede yeterli suç şüphesi oluşmaması üzerine kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilerek ilgilisine bildirilir. Bu bildirim üzerine ilgili kararın hukuka aykırı olduğunu itiraz yoluyla ileri sürer, en tabi hakkını kullanmaktadır. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına karşı hakkını aramaktadır. Ancak bu yararın yasa maddesinde belirtilen yetkili mercii tarafından itirazının reddine karar verilmesi halinde, yargılama giderleri itiraz edene yükletilmektedir. İtiraz eden yargılama giderlerini karşılamaya ekonomik gücü olan bir kimse değilse itiraz hakkından vazgeçmeli midir? İtirazının haklı yahut haksız olmasının anayasal olarak tanınan hak araraahürriy. inin bedele bağlı kılınması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağı açıktır. Be ndğünleitira? reddi halinde yargılama giderlerine mahkumiyet yasadan çıkarılarak hak/arama: hürriyetinin anayasada düzenleniş amacına uygun şekilde kullanılma hakkınin sağlangilası amaçlanmaktadır. A" ii MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5217 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Cumhuriyet Savcısının kararına itiraz başlıklı 173 maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan "itiraz edeni giderlere mahkum eder" cümlesinin yasadan çıkarılarak hak arama hürriyetinin gayesinin sağlanması amaçlanmaktadır. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu 173 madde üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. " (3)Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; dosyayı C! umhuriyet savcısına gönderir, Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1048, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1048-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/8b6e6eb7-a3dd-4199-b8c9-0188dd3e117b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.