# Çocuk Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1060)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1060
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b98d377d-47c7-4d27-b831-0188dd40874e
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1060-cocuk-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1060 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, 5395 sayılı Kanun'da geçen "suça sürüklenen çocuk" ibarelerinin soruşturma ve kovuşturma evreleri için ayrı şekilde düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4342, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 21479) 5 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 214008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. " — 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 7/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 211145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 132/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7718, 2/451, 21695, 2/722, 2/48, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,42/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 21649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/1526, 2/696, 2/566, 2/1576, 21723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 21663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/1483, 2/85, 2/629, 2/531, 2/6172, 2/540, 2/554, 2/1572, 2/472, 21613, 71624, 2/625, 21498, 2/6T1, 21531, 21692, 2/561, 2/T14, 24456, 2/594, 21482, 2/488, 21627, 21497, 2/500, 21539, 21551, 21563, 21597, 21601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/66, 2/621, 21496, 21637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 21569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 21662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 21612, 2/4179, 2/1615, 2638, 21522, 21525, 2/528, 2/1529, 21530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5271, 2/66T, 21668, 2/532, 2670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 21669, 2/6TA, 2/538, 2/454, 2/455, 2642, 2/509, 21533, 21676, 2/541, 271679, 2/5617, 2/1577, 21465, 2/1602, 2/644, 2/646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/547, 21715, 2/592, 21593, 2/641, 21647, 21681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/7117, 2/581, 2/1583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4617, 2/1652, 2/655, 2/688, 2/555, 21556, 2/694, 2/558, 2/1710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 21562, 2/7112, 2/586, 2/58T, 2/1606, 2/1523, 2/666, 21675, 21700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 21631, 2/1661, 2/535, 2/6178, 21545, 2/702, 21720, 21589, 2/609, 21480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/5175, 2/7116, 21585, 2/1591, 2/620, 2/622, 2/1623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av Mialimut ayal Şanlıyirfa Mille ekili

Tali Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No:2 /1060

08 Bn 7073

Ü 8 Hazin 2023

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas (Komisyon

Tarih01 102018 Esas No:71

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Adalet

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

5 id ZE T.B.M.M.

• "er | CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Na CHP Tarih :.£. Li AR ll . i

Sayı... 5D...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Çocuk Koruma Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim, # ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim.

-S salık, Pile, Galış mA VE.

Komisyon

Ken Pidolet Tarih: 719 Ağalık. 106.

Ysm.Uzm.; Eşk.yd. | vüğlü MA) NAS

BAŞKANI | Ala a. pedi

GENEL GEREKÇE

Son dönemlerde suça sürüklenmiş çocuklara ilişkin yaşanılan gelişmeler ve basına yansıyan olaylarla ilgili kamuoyunda yer alan olumsuz ifadeler, kanuna açık ayrılıklar oluşturmakta ve çocukların mağduriyetine yol açmaktadır.

Çocuklara ilişkin kullanılan "suçlu çocuk" ifadeleri kanuna ve evrensel hukuk prensiplerine açık aykırılık taşımaktadır. Çocuklar suçlu değil, suça sürüklendiği şüphelenilen veya suça sürüklendiği iddia edilen çocuklar olabileceği gerçeği görülmeli ve bu hassasiyet içerisinde hareket edilmelidir. Çocuklarla ilgili olan her şeyin her toplum için birincil sırada önemli olduğu unutulmamalıdır.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. Maddesine göre bir suç ile itham edilen herkes, suçluluğu yasal olarak sabit oluncaya kadar suçsuz sayılır. Türk Ceza Hukuku sistemine göre de masumiyet karinesi benimsenmiş ve bir suç işlediği kuşkusuyla Cumhuriyet Savcılığı ve onun emri altında kolluk güçleri (polis, jandarma) tarafından soruşturulan kişiye şüpheli denirken, eğer bu kişi hakkında ceza davası açılır ise bu aşamadan itibaren sanık olarak adlandırılmıştır. Masumiyet karinesi yetişkinler için korunurken çocuklar için bir ayrım benimsenmemiş ve soruşturma aşamasında da kovuşturma aşamasında da suça sürüklenen çocuk kavramı benimsenmiştir. Soruşturma aşaması ile kovuşturma aşamasının ayrı tutulmaması Anayasanın 10. Maddesi ile güvence altına alınmış olan eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Masumiyet karinesi en hassas yaklaşılması gereken çocuklarımız için de vurgulanmalı ve soruşturma aşaması için "suça sürüklendiği şüphelenilen çocuk", kovuşturma aşamasında ise "suça sürüklendiği iddia edilen çocuk" kavramları benimsenmelidir.

Türkiye'nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları sözleşmesi de çocuğun suçlu değil suça itilmiş olduğunu kabul etmiştir. Bu doğrultuda 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanununda "suça sürüklenen çocuk kavramı" kabul edilmiştir.

Suça sürüklenme şüphesi olan ve suça sürüklendiği iddia edilen çocuklarımız hakkında basına yansıyan haberlerde ne yazık ki "suç makinesi" sözcüğü dahi kullanılmaktadır. Bir kişinin "Suç makinesi" olarak lanse edilmesi diğer bir açık ihlaldir. O kişinin bırakın çocuk olmasını 18 yaşından büyük bir kişi olması halinde dahi böyle bir ifade kesinlikle kullanılamaz. Bu durum Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ceza hukukunun evrensel ilkelerinden olan Masumiyet karinesine aykırılık teşkil etmektedir. Anayasanın 38. Maddesine göre de "Suçluluğu hükmen sabit oluncaya kadar, kimse suçlu sayılamaz." Kanun yapıcı çocuklarımız için kullanılan sözcükleri en hassas düzeyde seçmeli ve bu tavrıyla da kamuoyunun dikkatini çekmelidir.

Soruşturma aşamasında veya yargılama aşamasında, hatta tedbir kararı alınmış olsa dahi bu kişilerin henüz çocuk olduğu asla unutulmamalıdır. Yetişkinler için masumiyet karinesi çerçevesinde ayrıma tutulan kavramlar çocuklarımız için de uygulanmalıdır. Bu nedenlerle 5395 Sayılı Kanunun 18 maddesinde geçen tüm "suça sürüklenen çocuk" kavramlarının soruşturma ve kovuşturma evresi için ayrı düzenlenmesi amacıyla kanun teklifi hazırlanmıştır. i

ÇOCUK KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 1. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 2. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 3- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 3. Maddesinin 1. fikrasının a bendinin 2. Alt bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"2. Suça sürüklendiği şüphelenilen çocuk: Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği iddiası ile hakkında soruşturma yapılan çocuğu"

MADDE 4- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 3. Maddesinin 1. fikrasının a bendinin 2. Alt bendinden sonra gelmek üzere aşağıdaki alt bent eklenmiştir.

"3.Suça sürüklendiği iddia edilen çocuk: Kanunlarda suç olarak tanımlanan bir fiili işlediği "iddiası ile hakkında yapılan soruşturma sonucunda kovuşturma başlatılan ya da işlediği fiilden dolayı hakkında güvenlik tedbirine karar verilen çocuğu,"

MADDE 5- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 3. Maddesinin 1. Fıkrasının c bendinde de geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 6- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun li. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 7- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 12. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 8- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 13. Maddesinin 1. fıkrasında geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 9- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 15. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 10- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 20. Maddesinin 1. fikrasında geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 11- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 24. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 12- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 26. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 13- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 30. Maddesinin 1. Fıkrasının a bendinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen" şeklinde, 30. Maddenin 1. Fıkrasının c bendinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 14- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 31. Maddesinin 2. fıkrasında geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 15- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 34. Maddesinin 1. Fıkrasının b bendinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 16- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 37. Maddesinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

• MADDE 17- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 39. Maddesinin 2. Fıkrasının e bendinde geçen "suça sürüklenmesi" kavramı "suça sürüklendiği iddia edilmesi" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 18- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun 49. Maddesinin 1. Fıkrasının a bendinde geçen "suça sürüklenen" kavramı "suça sürüklendiği şüphelenilen veya iddia edilen" şeklinde değiştirilmiştir.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Çocuk Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1060, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1060-cocuk-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b98d377d-47c7-4d27-b831-0188dd40874e

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
