# Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1069)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1069
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/edc0a616-8983-498b-a174-0188dd41dad6
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1069-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1069 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, adli yardım bürolarının gelirleri ile zorunlu müdafi ve vekil olarak görevlendirilen avukatlara ödenen meblağın artırılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 34367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 24234, 2/4235, 2JA236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 9/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - — -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1971, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 121996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 21451, 2/695, 2/722, 21448, 2/49, 2/450, 2/453, 12/457, 21458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 21611, 2/490, 2/1504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582;2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705, 2/462., 2/1469, 21614, 2/495, 2/660, 2/526, 21696, 2/566, 21576, 2/1723, 2/599, 2/470, 2/4TI, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/1672, 21540, 2/554, 2/1572, 21472, 2/1613, 2/624, 2/1625, 2/498, 21671, 2/5377, 21692, 2/1561, 2/T14, 21456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/1539, 2/55T, 21563, 21597, 2/601, 21618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/6317, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5171, 21605, 2/1607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 21664, 2/698, 21574, 2/612, 21479, 21615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/1528, 2/529, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/1527, 2/66T, 21668, 2/532, 2/1670, 2/452, 21610, 2/634, 2/505, 21506, 2/643, 2/665, 2/669, 21674, 2/538, 2/54, 2/455, 21642, 2/509, 21533, 21676, 2/1541, 2/679, 2/56T, 2/5717, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 21547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/1641, 2/647, 2/681, 21549, 2/699, 21579, 2/1717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 21518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 2/467, 2/652, 2/655, 21688, 2/555, 2/1556, 2/694, 21558, 21710, 2/721, 21603, 2/604, 21654, 2/521, 2/1524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 21587, 2/1606, 21523, 2/666, 2/6175, 2/700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 21475, 2/478, 2/631, 2/1661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/589, 2/1609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 21573, 2/1575, 21716, 2/585, 2/1591, 2/620, 2/622, 21623, 2/520, 21551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023

Av, Malimuf Tayal Şanlıirfa Mill€tVekili

Tali

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/1069

Numara!

— EEMELEVBAK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133, 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959,

2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882,

2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/7125, 2/724, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/567, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/488, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar

Plan ve Bütçe

Esas Komisvon

Adalet

Tarihr01.10.2018

Esas No:687

Teli: 0312420 55 60-61

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No; 4105

TBMM/ANKARA

CHP Tarih 2 CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı

ADLARI LAR... sunulmuştur.

P ; 2g * ği Komisyon an ve Bütçe Komisyon Ada et Tarih: ü 4 Ocak MG EN Z 7373 21

GENEL EYRAK

UZ Aralık 2015 GENEL GEREKÇE

Adli yardımın amacı, bireylerin hak arama özgürlüklerinin önündeki engelleri aşmak ve hak arama özgürlüğünün kullanımında eşitliği sağlamak üzere, adalete erişimi kolaylaştırmak ve sosyal hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilmesine katkı sağlamaktır. Aynı zamanda avukatlık ücretini ve yargılama (o giderlerini (o karşılama (o olanağı bulunmayanların (o avukatlık (o hizmetlerinden yararlandırılmasıdır.

Anayasa'nın 36. Maddesine göre; herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir.

Bu anayasal düzenleme ile, İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi ve İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi Madde 6'da düzenlenen adil yargılanma hakkı ve madde 13"de düzenlenen etkili başvuru hakkının kullanılması bakımından adli yardım çok önemli bir araçtır.

Sadece ekonomik sebepler yüzünden avukatlık ücretlerini ve yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmadığı için veya sair nedenlerle yargı yoluna başvurmanın engellenmiş olması, AİHS 6. maddesindeki Adil Yargılanma Hakkı ve 13. maddesindeki Etkili Başvuru Hakkı kapsamında insan hakları ihlali oluşturmaktadır.

AİHS 13.maddesi ile sözleşme ile tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkes, ihlal fiili resmi görev yapan kimseler tarafından bu sıfatlarına dayanılarak yapılmış da olsa, ulusal bir makama etkili bir başvuru yapabilme hakkına sahiptir. Bu pozitif yükümlülük devletlere ,bireyin sözleşme ile öngörülen temel haklarına yönelik her türlü saldırıya karşı etkili bir biçimde hakkını arama imkanı sağlamasını emretmektedir.

TBB Adli Yardım Yönetmeliği, Avukatlık Kanununun 180 inci maddesi uyarınca Türkiye Barolar Birliği hesabına aktarılan paraların, barolar arasında dağıtımı ve kullanılması ile adli yardım bürolarının kuruluşunu, görev ve yetkilerini, görevlendirilecek avukatların ve ücretlerinin belirlenmesini, işleyişini ve denetimini kapsar.

Vatandaşlarımızın adli yardım hizmetinden yararlanarak adil yargılanma hakkını en iyi şekilde kullanması için bu işleri yapan avukatların da hakkaniyet ilkesi gereğince olağan akışa uygun bir ücret almaları gerekmektedir.

Bu durum ise ancak Adli Yardım Bürolarının gelirlerinin idare tarafından artırılması ve bu artış oranında da Adli Yardım Bürolarında kamu görevini ifa eden avukatlara ödenen ücretlerin artması gerekmektedir.

Adli Yardım Bürosu'nda kamu hizmetinde bulunan avukatlar genellikle genç ve mesleğin başında avukatlar olup büyük bir çoğunluğu geçim sıkıntısı yaşamaktadır. Bu avukatların Türkiye'de yaşayan vatandaşlarımızın adil yargılanma haklarına en iyi şekilde sahip çıkabilmesi adına adli yardım bürosundan gelen gelirlerinin iyileştirilmesi elzemdir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- İşbu kanun teklifi ile Adli Yardım Bürolarının gelirlerinin artırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- İşbu kanun teklifi ile Adli Yardım Bürolarının gelirlerinin artırılması ve bu oranlarla paralel olacak şekilde Adli Yardım Bürolarında görev yapan avukatların da gelirlerinin arttırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 3- İşbu Kanun teklifi ile Türkiye Barolar Birliği'ne aktarılan tutarın arttırılması amaçlanmıştır.

MADDE 4- İşbu Kanun teklifi ile zorunlu müdafii ve vekil olarak görevlendirilen avukatların bu iş için Türkiye Barolar Birliği'ne aktarılan tutarda yaşanan iyileştirmeyle aynı oranda gelir elde etmesi amaçlanmıştır.

MADDE 5- Yürürlük maddesidir.

MADDE 6- Yürütme maddesidir.

AVUKATLIK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1 — 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 180'inci maddesinin birinci fıkrasının a bendinde yer alan "toplam miktarlar esas alınarak" ibaresinden sonra gelen "492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alınan harçların yüzde ikisi ile idari nitelikteki para cezaları hariç olmak üzere para cezalarının yüzde ikisi," ibaresi "492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alınan harçların yüzde onu ile para cezalarının yüzde onu" ibaresi ile değiştirilmiştir.

MADDE 2- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 180*inci maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere şu üçüncü fıkra eklenmiştir.

"İşbu Kanun'a göre Adli Yardım Bürosu'na aktarılan tutarda yapılan iyileştirmeler aynı oranda Adli Yardım Bürosu'nda görev yapan ve Adli Yardımla görevlendirilen avukatlara verilecek ücretlere yansıtılır."

MADDE 3- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 180'inci maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alınan harçların yüzde biri ile idari nitelikteki para cezaları hariç olmak üzere para cezalarının yüzde biri" ibaresi "492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alınan harçların yüzde beşi ile para cezalarının yüzde beşi" ibaresi ile değiştirilmiştir.

MADDE 4- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun 180'inci maddesinin beşinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelecek şekilde şu cümle eklenmiştir: "Maliye Bakanlığı'nca zorunlu müdafii ve vekil görevlendirme işlemi için Türkiye Barolar Birliği'ne aktarılan tutarın iyileştirildiği oranı, Türkiye Barolar Birliği zorunlu müdafii ve vekil olarak görevlendirilecek avukatların bu görevlendirmeden kaynaklanan gelirlerine aynen yansıtmak zorundadır."

MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1069, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1069-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/edc0a616-8983-498b-a174-0188dd41dad6

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
