# 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/107)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/107
- **Sunuluş tarihi:** 19 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/43b45f90-f9c4-4eaf-a8eb-0188d89d867f
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-107-5237-sayili-turk-ceza-kanunu-ile-5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanunu-nda-degisiklik-yapil

> 2/107 esas numaralı kanun teklifi 19 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, hayvanlara karşı işlenen suçlar için hürriyeti bağlayıcı cezalar düzenlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103, 2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/İ8, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/20, 2/242, 2/243, 2/21 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 eşaş numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon Çevre Komisyonu

Esas Komisyon

Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/107

CUMHURİYET HALK PARTİSİ -Grup Başkanlığı

Tarh... ADD J Sayı GA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu İle 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim ve Gerekçesi ekte sunulmuştur.

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU ?

Tali

Komisyon

Gevre

Esas Komisyon

Adalet iTarih :

10 Ekim 2018 İEcas No: 2/6235)

"TBMM di

19 tu 2018 i Numara;

EGE AKT. TİR İNe: 2099

GENEL GEREKÇE

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda, cürümlerin, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile kabahatlerin düzenlendiği bilinmektedir. Kabahatler suç olmaktan çıkarılmıştır ve idari para cezası uygulanmaktadır. İdari para cezası adli sicile işlememektedir. Oysaki Hayvan Hakları Evrensel Beyannamesinin 1.maddesinde, zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suç sayılmakta; 6.maddesinde ise, insanların yanına aldıkları bütün hayvanların doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahip olduğu ifade edilmiştir. Yine 12. madde de çok sayıda hayvanın öldürülmesi soykırım suçu olarak ifade edilmiştir. 5199 sayılı Hayvan Hakları Kanununun 4.maddesinde bütün hayvanların yaşama hakkına sahip olduğu belirtilmiş ve 8.maddesinde hayvan türlerine karşı soykırım yasağı konulmuştur. Ancak bu yükümlülüklere uymamak 5199 sayılı kanunda kabahat kapsamında değerlendirilmiş, pek de caydırıcı nitelikte olmayan idari para cezaları ile yaptırıma bağlanmıştır. İl. Hayvanları Koruma Kanunu bakımından konuyu ele alındığında, bu kanundaki düzenlemeler suç olarak değil, kabahat şeklinde düzenlenmiştir. Diğer bir ifade ile suç oluşturmadıkları için denetimi ve cezalandırılması, Kanunun, 17.maddesinde belirtildiği üzere Bakanlığa aittir. Bu yetki Bakanlıkça mahallin en büyük mülki amirine yetki devri suretiyle verilir. Öncelikle, Türkiye Cumhuriyet Devleti, 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile hayvanların yaşam haklarını güvence altına almıştır. Hayvan Hakları Bildirgesi gereği hayvan hak sahibi olan bir varlıktır. Yani hayvanlar bir eşya ya da mal değil, bir canlıdır. 2 Ekim 1997'de üye devletlerce imzalanarak Mayıs 1999'da yürürlüğe giren Amsterdam Antlaşması ile hayvanların duygulu varlıklar olduğu benimsenmiştir. Sevgi, merhamet, sahiplenme gibi birçok duyguyu yaşarlar ve hissederler. Hayvanları eşya olarak gören, alınıp — satılan ya da istediği zaman istediği yere atabileceğini düşünen zihniyetin değişmesi ve hayvanların da yaşama hakkı olduğunun kabul edilip, hayvanların yaşamını sürdürmesi için gerekenlerin yapılması en önemli görevlerden biridir. Türkiye Cumhuriyet Devleti bildirgeyi imzaladığından, bu bildirge tüm vatandaşlarımız için bağlayıcıdır. Yaşam hakkı, tüm hakların üzerinde korunması gereken bir haktır. Türkiye'de son dönemlerde neredeyse her gün yaşanan hayvana eziyet, şiddet, tecavüz ve benzer olayları artık toplumda infial: yaratacak seviyeye ulaşmıştır. Bu eylemlerin, faillerinin, sadece idari para cezası alarak bırakılması, toplumda güven duygusunu zedelemektedir. Toplumun büyük kesiminin ihtiyaç duyduğu yasa değişikliğinin yapılması kaçınılmaz hal almış olduğundan, bu Kanun Teklifi hazırlanmıştır.

5237 SAYILI TÜRK CEZA KANUNU İLE 5199 SAYILI HAYVANLARI KORUMA KANUNU'DA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun ll. Bölüm 181-182-183-184. Maddelerini kapsayan başlığı "HAYVANLARA VE ÇEVREYE KARŞI SUÇLAR" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 181. Maddesinin 1.fıkrasına, "Hayvanları zehirlemek için zehirli gıda ve kimyasalları çevreye veren" cümlesi eklenmiştir.

MADDE 3- 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 184. Maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki maddeler eklenmiştir.

184/A Sahipli veya sahipsiz hayvanları her kim kasten öldürürse 3 yıldan 8 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

184/B Sahipli veya sahipsiz hayvanlara her kim kasıtlı olarak kötü davranır, acımasız ve zalimce işlem yapar, döver, aç ve susuz bırakır, aşırı soğuğa ve sıcağa maruz bırakır, bakımlarını ihmal eder, fiziksel ve psikolojik acı çektirir, hayvanları, gücünü aştığı açıkça görülen fiillere zorlar, hayvanların kesin olarak öldüğü anlaşılmadan, vücutlarına müdahalelerde bulunur, hayvanlara tecavüz eder, işkence yapar, sağlık nedenleri ile gerekli olmadıkça bir hayvana zor kullanarak yem yedirir, acı, ıstırap ya da zarar veren yiyecekler ile alkollü içki, sigara, uyuşturucu ve bunun gibi bağımlılık yapan yiyecek veya içecekler verir ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

184/C Hayvanları başka bir canlı hayvanla dövüştürenler 2 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

184/D Sahipli veya sahipsiz hayvanların, her kim ölümüne, yaralanmasına, kalıcı olarak beden bütünlüğünün bozulmasına taksirle neden olursa 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

184/E Hayvanlara karşı yukarıda sayılan suçları işleyen kişiler çocukların bulunduğu ortamda okul kantini ve servislerinde, hastane ve sağlık kuruluşlarında çalıştırılamaz.

MADDE 4- 5199 sayılı Hayvan Hakları Kanunu'nun, 11. Maddesinin ikinci cümlesi,14. Maddesi a- b- e -j ve k bentleri ve 28. Maddesinin k bendinden a-b-e-j ve k ifadeleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 5- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunun 151. Madde 2. Fıkra yürürlükten kaldırılmıştır

MADDE 6- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. -

MADDE 7- Bu Kanunu Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu ile 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/107, 19 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-107-5237-sayili-turk-ceza-kanunu-ile-5199-sayili-hayvanlari-koruma-kanunu-nda-degisiklik-yapil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/43b45f90-f9c4-4eaf-a8eb-0188d89d867f

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
