# 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1079)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1079
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/62d62e54-fcb9-497b-acd4-0188dda8e286
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1079-1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/1079 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, diş hekimlerinin sadakat ve sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde bazı hastalıkları ilgili makamlara bildirimden kaçınabilmeleri öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4342, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 214748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 213736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. : oo - 2/9864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/9559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 211627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 123/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/7718, 2/451, 2/695, 2/1722, 21448, 2/449, 2/450, 2/453, 2/4517, 21458, 2/502, 21697, 21564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/61, 2/490, 2/504, 2/553, 2/1690, 2/565, 2/582;2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/65T, 21682, 2/693, 2/705, 2/462, 2/469, 2/614, 2495, 21660, 2/526, 2696, 21566, 21576, 2/1723, 21599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 27464, 2/617, 24483, 2/485, 2/629, 2/531, 24672, 21540, 2/1554, 21572, WAT2, 21613, 2/624, 21625, 2/498, 2/6T1, 21537, 21692, 2/561, 2/1714, 2456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/497, 21500, 21539, 2/557, 21563, 2/597, 2/601, 2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 21621, 2/496, 2/1637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/5TI, 21605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/5117, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/528, 2/529, 21530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/5217, 2/66T, 2/668, 2/532, 21670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/1643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/45A, 2/455, 2/642,, 21509, 21533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/567, 2/577, 2/465, 2/602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/5417, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 21647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/5179, 2/7171, 2/1581, 2/1583, 2/1595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/7017, 2/1719, 2/461, 2/1652, 2/655, 2/1688, 2/555, 2/556, 21694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/1521, 2/524, 21559, 21562, 2/712, 21586, 2/5817, 21606, 2/523, 21666, 2675, 2/700, 2/1708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/7124, 2/4775, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 21678, 2/545, 2/702, 2/1720, 21589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 21548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2685, 2/5173, 21575, 21716, 21585, 2/1591, 2/620, 2/622, 21623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7

Av.Malimut Tayal Şanlıyrfa Milletvekili

Tali Komisyon

Esas Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1079

SENEL FVBDAK

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133, 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959,

2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882,

2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/724, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/567, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/488, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tah

Komisyonlar

Esas Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Tarih01.10.2018

Esas No:694

Teli: 0312420 55 60-61

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No; 4105

TBMM/ANKARA

7 CUMHURİYET HALK PARTİSİ

CHP Tarih Ski 2m. İD15 Ni

Sayı EZ an

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 6'inci maddesinde değişiklik yap na dair kanun teklifim gerekçesiyle ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim.

Tati Komisyon Komisyon SAİAN işmave ğe Tarih: 3 0 Aralık 100 E.No: 33 , 7741 z M0:

BIEMM Sn ANLI Mal >

GENEL GEREKÇE

T.C. Anayasası'nda ve Türk Medeni Kanunu'nda hekimin sır saklama yükümlülüğünü düzenleyen açık bir hüküm bulunmamakla birlikte, sır saklama yükümlülüğünün, sadakat yükümlülüğünden kaynaklanan alt bir yükümlülük olduğu kabul edilmektedir. Söz konusu hükümlere kıyasen; kamuda çalışan diş hekimleri, serbest veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan diş hekimleri ve sağlık personeli, söz konusu kurumların ve kuruluşların işleticileri, hastanın kendilerine başvurduğu andan tedavinin sonlandırıldığı ve hatta tedavi sonrasında, hastaya ilişkin edindikleri bilgileri saklamak ve üçüncü kişilerle bu bilgileri bir biçimde paylaşmamak yükümlülüğü altındadırlar.

Diş hekimliği Meslek Etik Kuralları'nın "Özel Yaşama Saygı" başlığı altında açıkça ifade edilen hekimin sır saklama borcu, aynı zamanda hastanın kişilik haklarını koruma amacına yönelik olarak Anayasa'nın 17'nci maddesi ve Medeni Kanun'un 24'üncü maddesinin sonucu olmakla birlikte, TDN'nin 4'üncü maddesinde ve Hasta Hakları Yönetmeliği'nin 21'inci ve 23'üncü maddelerinde de ifade edilmiştir.

Sır saklama borcu anlamında sır, açıklanmamasında (gizli tutulmasında) hastanın menfaati bulunan her şeydir. Neyin sır olduğu ve neyin sır olmadığı belirlenirken, somut hasta ele alınmalıdır. Sır saklama borcu, kural olarak tüm üçüncü şahıslara karşı geçerlidir.

Ancak Umumi Hıfzıssıhha Kanunu md 57'de sayılan bazı hastalıkları veya taşıyor olabileceğini düşündüğü hastaları sağlık müdürlüğüne bildirmek her hekimin yasal yükümlülüğüdür. Aşağıdaki kanun maddeleri ile bu yükümlülükler hüküm altına alınmıştır.

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu md.58 gereğince; "İcrayı sanat eder her tabip 57 nci maddede zikredilen vakaları kati veya muhtemel teşhis vaz'ını mülaakıp ilk 24 saat zarfinda sıhhiye dairesine, hükümet veya belediye tabibi bulunmadığı takdirde polis veya jandarma karakoluna hastanın isim ve adresiyle beraber tahriren veya şifahen haber verir. Polis ve Jandarma daireleri ittila hasıl eyledikleri bu vakaları hiç vakit kaybetmeden alakadar makamlara bildireceklerdir. "

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu md.6l gereğince; "Hastane baştabipleri mektep. fabrika, imalathane, hayır müesseseleri, ticarethane ve mağaza, otel, pansiyon, han, hamam, hapisane sahip veya müstecirleri ve müdürleri, apartman kapıcıları bulundukları mahallede, köy ihtiyar heyetleri köylerinde zuhur eden ve eczacılar, diş tabipleri ve ebeler, hasta bakıcıları, ölü tabutlıyan ve yıkayanlar sanatlarını icra sebebiyle muttali oldukları 57 nci maddede zikredilen vakaları derakap alakadar makamlara tebliğ ve ihbara mecburdurlar. "

Yukarıda da belirtilen düzenlemeler, diş hekiminin sır saklama yükümlülüğüne aykırı düşmekle birlikte, bunun kamu hukuku kaynaklı istisna bir düzenleme olması niteliği dikkate alınarak, hekim-hasta ilişkisinin hukuki boyutlarında sadakat ve sır saklama borcu esas alınmalıdır.

Nitekim CMK m.46, HMK m.242 ve benzeri düzenlemelerde, hekimlere tanıklıktan kaçınabilme hakkı tanınmaktadır.

Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda da diş hekimleri için bildirim yükümlülüğünden kaçınma hakkı tanınmalıdır. ,

Şöyle ki; sır saklama borcunu ihlal eden vekilin davranışı haksız fiil teşkil ediyorsa; vekalet veren, TBK m.49 hükmü uyarınca haksız fiile dayanan tazminat talebinde bulunabileceği gibi, MK m. 25/3 uyarınca, kişilik hakkının ihlaline gidebilecek veya TBK m.58 ile manevi tazminat isteyebilecektir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle diş hekimlerinin sadakat ve sır saklama yükümlülüğü ile Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda yer alan bazı bulaşıcı hastalıkları bildirme yükümlülüğün çelişkiye düşmesini önleme amacıyla söz konusu kanun teklifi düzenlenmiştir. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu 61'inci maddesinde yapılacak değişiklik ile diş hekimlerinin sadakat ve sır saklama yükümlülüğü ile Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda yer alan bazı bulaşıcı hastalıkları bildirme yükümlülüğün çelişkiye düşmesini önlemek amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

1593 SAYILI UMUMİ HIFZISSIHHA KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİDİR

MADDE1 — 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 61'inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Hastane baştabipleri, mektep, fabrika, imalathane, hayır müesseseleri, ticarethane ve mağaza, otel, pansiyon, han, hamam, hapisane sahip veya müstecirleri ve müdürleri, apariman kapıcıları bulundukları mahallede, köy ihtiyar heyetleri köylerinde zuhur eden ve eczacılar, diş tabipleri ve ebeler, hasta bakıcıları, ölü tabutlıyan ve yıkayanlar sanatlarını icra sebebiyle muttali oldukları 37 nci maddede zikredilen vakaları derakap alakadar makamlara tebliğ ve ihbara mecburdurlar.

İcrayı sanat eder her tabip ve diş tabipleri, sadakat! ve sır saklama yükümlülüğü çerçevesinde 57 nci maddede zikredilen vakaları tebliğ ve ihbardan kaçınabilirler. "

MADDE 2 — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1079, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1079-1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/62d62e54-fcb9-497b-acd4-0188dda8e286

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
