# Basın Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1082)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1082
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/03aec3d0-dd8d-4e99-9651-0188dda95c2b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1082-basin-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1082 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, basın özgürlüğü kapsamında basın mensuplarının görevlerinden doğan ve görevleri nedeniyle işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma açılabilmesi Adalet Bakanlığının iznine bağlanmakta, basın kuruluşlarının merkezleri, yazıhaneleri, şubeleri ile basın mensuplarının konutlarının ancak mahkeme kararı ile, kararda belirtilen olayla sınırlı olarak cumhuriyet savcısı denetiminde ve bağlı oldukları meslek kuruluşunun bir temsilcisinin katılımı ile arama yapılabilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4TTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 213796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076; 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, i 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, i 2 21996, 2/1997, 2989, 2/916, 2/866, 2/7178, 2/1451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/4539, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/582,ş2/596, 21600, 21477, 2/659, 2493, 2/649, 2/6517, 21682, 2/693, 2/705, 2/1462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/1526, 2/1696, 21566, 2/576, 2/1723, 2/599, 2/470, 2/4TI, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/1726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 21540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/613, 21624, 21625, 2/498, 2/671, 2/5371, 2/692,, 2/9561, 2/1714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/4917, 2/500, 2/3539, 2/3557, 2/1563, 2/5971, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 27536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6530, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/6353, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/1525, 21528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/9527, 2/6617, 2/1668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/1567, 2/5771, 2/1465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/1673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/1681, 2/549, 2/699, 2/1579, 2/1717, 2/3581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/3518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/467, 2/1652, 2/655, 2/688, 2/5553, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/9521, 2/9524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/3586, 2/9587, 2/1606, 2/523, 2/1666, 2/1675, 2/700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/1545, 2/702, 2/7120, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5713, 21575, 2/1716, 2/9385, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca

28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 9 Mai

Av. Malimut' Ta Şanlıurfa irfa Milk ekili Tali Komisyon Esas Adalet Komisyonu Komisyon y

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No:2 /1082

NİYE

Ms: 40965851

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tah Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:72

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA e CUMHURİYET HALK PARTİSİ i Grup Başkanlı

CHP)" 2315n TB...

5187 sayılı Basın Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim gerekçe

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim.

Tali Komisyon Esas Komisyon Pala et Tarih; İralık NN Med (İDA BAŞKANI

No: 52$8jJ—

GENEL GEREKÇE 5187 Sayılı Basın Kanunu'nun 11, maddesinde "Cezai Sorumluluk" başlığı altında; " Basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur.

Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.

Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili sorumlu olur. Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlanması halinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana aittir.

Süresiz yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı; yayımcının belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu olur.

Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan şeklinde düzenlenmiştir. şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında da uygulanır.

Ancak söz konusu madde basılmış eserler yoluyla işlenen suçlar için basın mensuplarının görevlerinden 'dolayı haklarında soruşturma yapılmasını herhangi bir izin şartına bağlamamaktadır.

Günümüzde yazdıkları yazılar, yaptıkları haberler nedeniyle tutuklu bulunan pek çok basın mensubu bulunmaktadır. Ayrıca basın mensuplarının yazıları ve haberleri nedeniyle kendilerine açılan pek çok tazminat davası bulunmaktadır. Bu soruşturma ve davalar basın özgürlüğüne etki etmekte ve basının özgürlüğü kısıtlanmaktadır. Basın mensupları yargılanma ve tazminat ödeme tehdidi altında haber yapmakta ve bu ortamda basının özgür hareket etmesine olanak kalmamaktadır.

Basın özgürlüğü aynı zamanda halkın haber alma ve gerçekleri öğrenme özgürlüğüdür. Basın özgürlüğü olmadan demokrasi olamaz. Türkiye'de basın özgürlüğünün olup olmadığı, kısıtlanıp kısıtlanmadığı birçok dönemde tartışılmış ve tartışılmaya devam edilmektedir. Bazıları basını kontrol altına almaya çalışırken bazıları basını tehlike olarak kabul etmemiştir. Oysaki demokratik ülkelerde basın, dördüncü kuvvet gibi kabul görmektedir. Farklı bir deyişle basın demokrasinin olmazsa olmazlarındandır.

Yasaklamaların, kısıtlamaların, cezalandırmaların olduğu bir ülkede basının özgür olduğunu söylemek doğru değildir. Türkiye basın özgürlüğü bakımından dünya genelinde yapılan araştırmalarda yarı özgür olarak nitelendirilmekte ve 2008 yılından bu yana basın özgürlüğünde gerileme olduğu kaydedilmektedir.

Avukatlık Kanunu 58. Maddesinde "Avukatların avukatlık veya Türkiye Barolar Birliği ya da baroların organlarındaki görevlerinden doğan veya görev sırasında işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet savcısı tarafından yapılır. Avukat yazıhaneleri ve konutları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı denetiminde ve baro temsilcisinin katılımı ile aranabilir. " Şeklinde bir düzenleme bulunmaktadır. Buna benzer bir düzenleme basın mensupları için de yapılmalıdır. Bu kapsamda basın mensuplarının görevlerinden doğan ve görevleri nedeniyle işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı haklarında soruşturma açılması yine yürütme organının iznine bağlanmalıdır. Basın organlarının bürolarının, merkezlerinin, konutlarının aranması ancak mahkeme kararı ile Cumhuriyet Savcısı denetiminde ve bağlı oldukları meslek odasının bir temsilcisinin katılımı ile aranabilir.

Açıklanan hususlar göz önüne alındığında basın özgürlüğünün güçlendirilmesi, basın mensuplarının kısıtlanmasının önüne bir nebze de olsa geçilebilmesi ve görev nedeniyle işlenen suçlar kapsamına alınabilmesi amacıyla Basın Kanunu 11. Maddesinde söz konusu değişiklik teklifi hazırlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Basın Kanunu'nun İl'inci maddesinde yapılan değişiklikle basın mensupları görevlerini yaparken, basın görevi kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnatlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulması halinde, kendilerine cezai sorumluluk yükletilmez. Ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve basın mensubunun görevi ile bağlantılı olması gerekir. Basın mensuplarının görevleri nedeniyle işledikleri suçlar için haklarında açılacak soruşturma için Adalet Bakanlığından izin alınmalıdır. Bazı meslek grupları için yapılan bu düzenleme basın kanununda da yer almalıdır. Aynı zamanda basın kuruluşlarının bürolarının, şubelerinin, basın mensuplarının konutlarının aranması için mahkeme kararı aranmalıdır. Mahkeme kararı ile yapılan aramalar Cumhuriyet Savcısının denetimi altında yapılmalıdır. Basın özgürlüğünün etkinliğinin artırılması, basına yargı yoluyla yapılan kısıtlamanın önüne geçebilmek amacıyla söz konusu değişiklik hazırlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

BASIN KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5187 Sayılı Basın Kanunu'nun 11'inci maddesinin 4'üncü fıkrasından sonra gelmek üzere 5'inci ve 6'ncı fıkralar eklenmiştir.

"Cezai sorumluluk MADDE 11. - Basılmış eserler yoluyla işlenen suç yayım anında oluşur. Süreli yayınlar ve süresiz yayınlar yoluyla işlenen suçlardan eser sahibi sorumludur.

Süreli yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında bulunması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde, sorumlu müdür ve yayın yönetmeni, genel yayın yönetmeni, editör, basın danışmanı gibi sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkili sorumlu olur. Ancak bu eserin sorumlu müdürün ve sorumlu müdürün bağlı olduğu yetkilinin karşı çıkmasına rağmen yayımlanması halinde, bundan doğan sorumluluk yayımlatana aittir.

Süresiz yayınlarda eser sahibinin belli olmaması veya yayım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması veya verilecek cezanın eser sahibinin diğer bir suçtan dolayı kesin hükümle mahkum olduğu cezaya etki etmemesi hallerinde yayımcı; yayımcının belli olmaması veya basım sırasında ceza ehliyetine sahip bulunmaması ya da yurt dışında olması nedeniyle Türkiye'de yargılanamaması hallerinde ise basımcı sorumlu olur.

Basın mensuplari görevlerini yaparken, basın görevi kapsamında, kişilerle ilgili olarak somut isnatlarda ya da olumsuz değerlendirmelerde bulunulması halinde, kendilerine ceza verilemez. Ancak bunun için isnat ve değerlendirmelerin, gerçek ve somut vakıalara dayanması ve basın mensubunun görevi ile bağlantılı olması gerekir.

Basın mensuplarının basın özgürlüğü kapsamında görevlerinden doğan veya görevleri nedeniyle işledikleri suçlardan dolayı haklarında soruşturma, Adalet Bakanlığının vereceği izin üzerine, suçun işlendiği yer Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılır. Basın kuruluşlarının yazıhaneleri, merkezleri, şubeleri ve basın mensuplarının konutları ancak mahkeme kararı ile ve kararda belirtilen olayla ilgili olarak Cumhuriyet Savcısı denetiminde ve bağlı oldukları meslek odasının bir temsilcisinin katılımı ile aranabilir.

Yukarıdaki hükümler, süreli yayınlar ve süresiz yayınlar için bu Kanunda aranan şartlara uyulmaksızın yapılan yayınlar hakkında da uygulanır."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Basın Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1082, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1082-basin-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/03aec3d0-dd8d-4e99-9651-0188dda95c2b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
