# Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/1102)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1102
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Çevre Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4af4bcf2-e01e-4612-b87a-0188ddae73d4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1102-hayvanlari-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/1102 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, hayvanlara eziyet etme fiillerinin idari para cezası gerektiren fiiller kapsamından çıkarılarak suç sayılması, yine hayvanlara cerrahi amaçlı müdahale ve hayvanları kasten öldürme gibi kabahat sınırını aşan kötü muamele fiillerinin suç sayılarak bu fiillere ilişkin cezai yaptırımların belirlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4TTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 214606, İ/AB67, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

274285, 3/4586, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - — 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2125177, 225174, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 1 2/996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 21448, 2/449, 21450, 2/453, 121457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 21474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 2/1690, 21565, 2/58242/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/65T, 21682, 21693, 2/705, 2/462,, 21469, 21614,.2/495, 21660, 21526, 2/696, 21566, 21576, 2/723, 2/599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/64, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 24672, 2/540, 2/554, 2/5172, 21472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/537, 2/692, 2/561, 2/1714, 2/456, 2/594, 2/4872, 2/488, 2/627, 2/497, 21500, 21539, 2/1557, 2/563, 21597, 21601, 24618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/1701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/7103, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 21550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2651, 2/517, 2/662, 21552, 21709, 2/476, 21636, 2/501, 2/639, 2/653, 21519, 2/656, 2/664, 2/698, 21574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 24522, 2/525, 2/528, 2/5209, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 21635, 2/5217, 2/6617, 24668, 2/532, 2/1670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 21506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/6TA, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/1533, 21676, 2/541, 21679, 2/5617, 2/5771, 2/465, 2/1602, 21644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 21547, 2/1715, 2/1592, 21593, 2/1641, 2/647, 2/1681, 2/549, 2/699, 21579, 21717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/467, 2/652, 2/1655, 21688, 2/1555, 21556, 21694, 2/558, 2/710, 2/1721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/1521, 2/524, 2/5539, 2/1562, 2/1712, 2/586, 21587, 2/1606, 2/523, 21666, 2/6175, 2/700, 2/708, 2/711, 2/5178, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/1631, 2/661, 21535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/7120, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 21570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5713, 2/1575, 2/1716, 2/585, 2/1591, 2/620, 21622, 21623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 9

Av.Malimut Tayal Şanhığrfa Mi etvekili

Tali N Adalet Komisyonu

Komisyon

Esas ,

Komisyon Çevre Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/1102

00 Ii 2025 marin GENEL EVBDAK

0 8 Hazan 202)

EMMEYE

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. lah Komisyonlar Adalet Esas Komisyon Çevre Tarih01 102018 Esas No:724

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Tarih : RR Tsm 1015 .

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik yapılması h teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 11.11.2015 dnlet 7

Tali Komisyon Tarih: TE irk 705 ise Z/İ128

(ws (lp adi BAŞKANI

TBMM ki SENEL EVRAK

GENEL GEREKÇE

Hayvanlara yapılan kötü muamelelerin cezasız kalması nedeniyle, toplum vicdanının yaralandığı bilinen bir gerçektir. Çünkü asıl olan, tüm canlıların hukuken "haklarının" olduğunu kabul etmektir. Hak, hukuk düzeni tarafından korunan menfaat demektir. Bu kanun teklifi ile hayvanların haklarının güvence altına alınması ve yasanın özellikle Kabahatler Kanunu kapsamından çıkarılması amaçlanmaktadır.

Avrupa Birliği'ne üye birçok ülkede hayvanlara yapılan kötü muamele kabahat değildir ve idari para cezasıyla geçiştirilemeyecek kadar mühim bir meseledir. Bu fiili işleyen kişiler toplum nezdinde aslında suç işlemişlerdir.

Ülkemizde yıllardan beri hayvanlara yapılan her türlü kötü muamele kabahat olarak kabul edilmektedir. Türk hukuk sisteminde ceza yasaları suçlar ve kabahatler olarak ikiye ayrılmıştır. Kabahatler Kanun gerekçesinde, kabahat olarak kabahat olarak adlandırılan filler idari suç olarak isimlendirilmiştir. Kabahatlerin yaptırımları ise hafif ya da çok düşüktür, para cezalarına bağlanmıştır ve caydırıcılıktan uzaktır.

Mevcut 5199 sayılı yasanın hükümleri etkisiz kalmıştır. Failin idari para cezası ile kurtulması cezayı ödeyebilecek durumu olan kişilerin hayvanlara diledikleri gibi eziyet edebilecekleri izlenimini yaratmaktadır. Bunun yanında toplumsal infial yaratan olaylarda verilen para cezaları vatandaşların adalete olan inançlarını zayıflatmakta ve mevcut yasalara karşı olumsuz yaklaşmalarına neden olmaktadır. Hayvanları Koruma Kanunu, lafzen ve ruhen hayvanlara mal ya da eşya olarak bakılması anlayışını beslememeli, hayvanların canlarına ve varlıklarına yapılan ihlallere göz yummamalıdır. Hayvanları yakan, işkenceye uğratan, zehirleyen, onlara tecavüz eden kişiye para cezası vermek, kamu vicdanına aykırı düşer. Özellikle para cezalarının en azından caydırıcı seviyelerde tutulması ve yapılacak yasa değişikliği ile hürriyeti bağlayıcı cezaların da müeyyideler içinde yer alması gerekmektedir.

Yasanın en büyük eksikliği olan kabahatin savcı tarafından resen takip edilemiyor olması, hayvanları mal olarak kabul eden anlayışın bir ürünüdür ve sadece sahibinin şikayeti halinde takip edilebilecektir. Yapılacak değişiklikle şikayet konusu olsun olmasın savcılık makamı kendiliğinden harekete geçmelidir.

Bu gerekçeler doğrultusunda hazırlanmış kanun teklifi ile savunmasız tüm canlıların doğasından kaynaklanan yaşamsal, bedensel ve özgürlük haklarının korunarak yasal teminat altına alınması amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu maddenin yürürlükten kaldırılmasıyla hayvan haklarının etkin teminini sağlamayan ve hayvanlara yapılan kötü muamelenin sonucunda hükmolunması öngörülen idari para cezalarının yetersizliğinin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Hayvanlara yapılan kötü muamelenin kabahat sınırını aşması halinde verilebilecek hapis ve adli para cezalarıyla hayvan haklarının etkin bir şekilde korunmasının temini amaçlanmaktadır.

MADDE 4- Yürürlük maddesidir.

MADDE 5- Yürütme maddesidir.

HAYVANLARI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1— 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 28. Maddesinin birinci fıkrasının (c), (d), (e), () ve (k) bentleri yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2— 5199 sayılı Kanuna 28inci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 28/A maddesi eklenmiştir.

"Adli hapis ve adli para cezaları

MADDE 28/A- 6 ncı maddenin birinci fıkrasına aykırı hareket edenler hayvan başına altıyüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

7 nci madde yazılan cerrahi amaçlı müdahaleler ile ilgili hükümlere aykırı davrananlar hayvan başına ikiyüz güne kadar adli para cezası ile cezalândırılır.

8 inci maddenin birinci fıkrasında yazılı, abir hayvan neslini yok edecek müdahalede bulunanlar hayvan başına onbiri güne kadar, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarına uymayanlar hayvan başına binikiyüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

13 üncü madde hükümlerine aykırı davrananlar, öldürülen hayvan başına altıyüz güne kadar; aykırı davranışların işletmelerce gösterilmesi halinde öldürülen hayvan başına binbeşyüz güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.

14 üncü maddenin (a), (b), (c), (d), (e), (e). (b), (0, (k) ve (1) bentlerine aykırı davrananlar üçyüz güne kadar adli para cezası; (f) ve (j) bentlerine aykırı davrananlar altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

MADDE 3 — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 —- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1102, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1102-hayvanlari-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4af4bcf2-e01e-4612-b87a-0188ddae73d4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
