# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1107) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1107 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1696738d-4a28-4b07-a02f-0188ddaf439f - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1107-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi > 2/1107 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; 5271 sayılı Kanun'da yer alan "hakimin davaya bakamayacağı haller"e hakimin, nişanlısının davasına bakamaması eklenerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemeleri Kanunu arasındaki farklılığın giderilmesi öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817. 2/4798, 2/4788, 2/4791 5 2/4TTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681 , 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4935, 2/4236, 2/4313, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 213703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. : oo -2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 123/996, 2/997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/4511, 2/695, 2/722, 2448, 2/49, 2/450, 2453, 12/457, 2/458, 21502, 2/697, 21564, 2/584, 2/459, 2/461, 21474, 2/61, 2/490, 2/504, 2/553, 2/690, 2/565, 2/5822/596, 2/600, 21477, 21659, 2/493, 2/649, 2/65T, 21682, 21693, 2/7105, 21462, 2/469, 2/614, 2/495, 2/1660, 2/1526, 2/696, 2/1566, 21576, 2/723, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/5490, 2/554, 21572, 21472, 21613, 2/624, 2625, 2/498, 2/6T1, 21537, 21692, 2/1561, 2/1714, 2456, 2/594, 2/482, 21488, 2/627, 2/1497, 21500, 21539, 2/557, 2/1563, 21597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 21496, 2/6317, 2/645, 2/1510, 2/542, 2/684, 21703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/5T1, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/4176, 2/636, 21501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 24479, 2/615, 2/638, 2/522, 2/5925, 2/528, 2/5299, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/4773, 2/487, 2/1635, 21521, 21667, 21668, 2/532, 21670, 2/452, 21610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 21665, 2/669, 2/6174, 2/538, 2/45A, 2/455, 21642, 2/509, 21533, 21676, 2/1541, 21679, 2/5617, 2/5TT, 21465, 2/1602, 21644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/715, 21592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/1681, 21549, 2/699, 2/579, 2/1717, 2/581, 2/1583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1119, 2/467, 21652, 2/1655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 2/654, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 21712, 21586, 2/587, 21606, 2/523, 21666, 21675, 2/700, 2/7108, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4175, 2/478, 24631, 2/661, 21535, 2/678, 2/545, 2/702, 21120, 2/589, 21609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 21548, 2/560, 2/568, 2/5770, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 21573, 2/5175, 21716, 21585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 21551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 3 Av.Malimut'Ta al Şanlığıfa | Milletvekili Tali Komisyon Esas N Adalet Komisyonu Komisyon Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1107 BMM i izi L.EEMFL EVRAK 0 8 Haziran 11 Ta aaa ma eman ana ps: 10908851 Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas Komisyon Adalet Tarih01.10.2018 Esas No:535 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA 77 İcuMHURİYET HALK PARTİSİ Panna Grup Başkanlığı CHP (- . 1 Ağustos 2017 Sm: 1444 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Tali Komisyon komzyon | heklek Tarifi: 13 Kastos TW E.No.Z///475 74 My B an Gn.S Die TBMM " ii U / BAŞKANI YU . mama TBM 02 Hs 2017 GENEL EYRAK 02 Ağusles 201 keşiş era Mai işe GEREKÇE 5271 Sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunumuz 22. Maddesi Hakimin Davaya Bakamaması ve Reddi başlığı altında, Ceza yargıçlarının hangi hallerde önlerine gelen davaya bakmaktan yasaklı olduğunu amir hükümle belirlemiştir. Anayasamızın 36. Maddesi, Hak Arama Hürriyeti başlığı altında 3. Fıkrasında "Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz." Hükmüne yer vererek mahkemelerin önlerine gelen davaya bakmaktan hiçbir sebeple kaçınamayacağını anayasal düzenleme içine almıştır. Ancak mahkemenin görevli ve yetkili olduğu bir davada, hakimin tarafsız davranamayacağı hususuna kesin gözle bakılmasını gerektiren hususların bulunması halinde, hakimin kendini reddetmesini, tarafların bu yasaklılık nedenini öğrenmesinden itibaren yargılamanın her aşamasında bunu ileri sürebilmesini, kaldı ki, davaya bakması yasak olan bir hakim tarafından dava görülerek karara bağlanması halinde, olağanüstü kanun yolu olan yargılamanın yenilenmesi kurumuna hem ceza muhakemeleri kanunu hem de hukuk muhakemeleri kanunu yer vermiştir. Yine Anayasamız 9. maddesinde devletin erki olan yargı yetkisinin "Bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır." Amir hükmüne yer vererek yargıda adaleti sağlamak için, yargılama yapan mahkemenin bağımsız (hiçbir kurum, kuruluş, kişiden emir talimat almadan) ve tarafsız (objektif, yansız) olmasını anayasal güvence altına almıştır. Usul kanunlarımızda, (CMK ve HMK) hakimin kesin olarak tarafsız davranamayacağına inanılan haller yasaklılık halleri olarak düzenlenen durumlar sınırlı sayıda belirtilmiş ve bunlar için kıyas yapılma olanağı kanun koyucu tarafından tanınmamıştır. Hukuk Muhakemeleri Kanunumuz incelendiğinde, "Hakimin yasaklılığı" başlıklı 34. Maddesi yine sınırlı sayıda yasaklılık hallerini amir hüküm altına almıştır. Ceza Muhakemesi Kanunumuz, hakimin yasaklılığını düzenlendiği 22. Maddesi Hukuk Muhakemeleri Kanunuyla karşılaştırıldığında, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Ceza Muhakemeleri Kanunumuzdan farklı olarak, "hakimin nişanlısı" hükmüne yer vermiş, yargıcın kendi nişanlısının hukuk davasına bakmasını yasaklılık hallerinden sayarak bunun sonuçlarını hükme bağlamıştır. Ceza yargılamasında açıkça hakimin kendi nişanlısının davasına bakmasının yasaklılığına ilişkin kanuni bir engel tanınmamakla birlikte, yukarıda belirtildiği gibi her iki usul yasasında söz konusu hakimin davaya bakmaktan yasaklı olduğu haller sınırlı sayıda kıyasa imkan tanınmayacak şekilde amir hükümle düzenlediğinden, Ceza ve Hukuk Muhakemeleri Kanunları arasındaki bu ikilemin ortadan kaldırılarak, ilgili kanunların davaya bakması yasak olan hakimin davaya bakarak, sonuçlandırmasına karşı başvurulabilecek olağanüstü kanun yollarında da eşgüdümün sağlanması amaçlanmıştır. Diğer yandan, Ceza Muhakemesi Kanununda hakimin davaya bakamayacağı haller düzenlenmesini takiben, 5271 Sayılı kanunun 24. Maddesinde, hakimin tarafsızlığını şüpheye düşüren hallerin varlığı durumunda yine hakimin reddini talep edebilme imkanı tanımıştır. Ancak, 5271 Sayılı kanun 25. Maddesinde bunu süreye tabi kılmış ve hakimin davaya bakmaktan yasaklı olması halinde olduğu gibi yargılamanın her aşamasında, bu hususu ileri sürme imkanını ortadan kaldırmıştır. Gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve Ceza Muhakemeleri Kanunu açısından hakimin davaya bakmaya yasaklı olduğu hallerdeki farkın ortadan kaldırılması, gerekse, Ceza Muhakemesi 24 ve 25. Maddelerde hakimin tarafsızlığını şüpheye düşüren durumlarda ilgili taraflarca, hakimin reddinin istenebileceği ancak bunun süreyle sınırlı olduğu durumlarının yargılamanın objektif yapılması önündeki engelin kaldırılması açısından, her iki usul kanunu arasındaki ikilemin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE-I 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu "Hakimin Davaya Bakamayacağı Haller" başlıklı 22. Maddesine "Nişanlısının davasına" fıkrası eklenerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Ceza Muhakemeleri kanunu arasında hakimin davaya bakmasının yasaklı olduğu haller amir düzenlemesinde ikilemin kaldırılması amaçlanmıştır. MADDE-2 Yürütme maddesidir. MADDE-3 Yürürlük maddesidir. 5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE-1 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun "Hakimin Davaya Bakamayacağı Haller" başlıklı 22. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Nişanlısının davasına" MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu kanun Bakanlar Kurulunca yürütülür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1107, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1107-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/1696738d-4a28-4b07-a02f-0188ddaf439f Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.