# Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1116)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1116
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ccad2c6c-e4e1-40aa-948f-0188ddb1437a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1116-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1116 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif, doğayı ve çevreyi korumak amacıyla açılan davalar ile buna ilişkin takiplerin harçtan istisna tutulmasını amaçlamaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 214791 3 ATTI, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 2/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4279, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213,

2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107,

2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037,

2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820,

2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531,

2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358,

2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076;

2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. < oo -2/2864,

2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559,

2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437,

2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182,

2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989,

2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711,

2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633,

2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373,

2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 211145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 12/996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/50, 2/453,

24457, 2/458, 2/1502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2490, 2/504, 2/553,

21690, 2/565, 2/582,;2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 2/493, 2/649, 2/657, 21682, 2/693, 2/705,

2/462, 2/469, 2/614, 2/495, 21660, 2/526, 21696, 2/566, 21576, 2/723, 21599, 2/4170, 2/471,

21608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/1617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531,

21672, 21540, 2/1554, 2/572, 21472, 21613, 21624, 2/625, 21498, 2/6T1, 2/1537, 21692, 2/561,

2/7114, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/627, 2/1497, 2/500, 21539, 2/557, 2/1563, 24597, 2/601,

2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 21701, 2/466, 21621, 2/496, 2/1637, 2/1645,

21510, 2/542, 2/684, 21703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680,

2/550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 21552, 2/709, 2/476,

21636, 2/1501, 2/639, 21653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/5TA, 2/612, 24479, 21615, 2/638, 2/522, 2/525, 2/1528, 2/529, 2/530, 21706, 2/460, 21463, 2/473, 2/487, 2/635, 2/527, 21667, 21668, 2/532, 2/6170, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/1674, 2/538, 2/454, 2/455, 21642, 2/509, 21533, 2/676, 2/1541, 2/679, 21567, 21577, 21465, 2/1602, 2/644, 21646, 2/673, 21543, 2/544, 21547, 2/715, 21592, 2/593, 2/1641, 2/647, 21681, 2/549, 2/699, 2/5179, 21717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/1687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4617, 2/652, 2/655, 2/1688, 2/555, 21556, 2/694, 2/1558, 2/710, 21721, 2/603, 2/604, 2/654, 2/1521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/1712, 2/586, 2/587, 2/1606, 2/523, 2/1666, 2/675, 2/7090, 21708, 2/711, 2/5178, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/1535, 2/678, 2/545, 2/1702, 21720, 21589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/1575, 2/7116, 2/585, 2/591, 21620, 2/1622, 2/623, 2/520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/1590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023

Av.Malimut Tayal Şanlıyirfa Mil etvekili Tali Komisyon Kamisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No:2 /1116

08 iran 72073

—— —'OLZAK

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Komisyonlar Esas Komisyon

Tarih'01.10.2018 Esas No:546

Plan ve Bütçe

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

492 sayılı Harçlar Kanunu'nda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 08.06.2017

7 | CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı

Tarih dd... ve.

Sayı 4298 an pi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TBMM Bİ ŞİCANLIĞI

7 Ü Temmuz

Bşk.Yrd.

Ba İsti

Gy.Şek Yed.

TEPİM BAŞKANI AN

TBMM li ve: (3856

GEREKÇE

Çevreyi korumak amacıyla çevreye zarar veren faaliyet ve mallara yönelik vergilemenin yanı sıra çevreye duyarlılığı artırmak amacıyla teşvik edici mahiyette vergileme de bir başka araçtır. Vergi teşvikinin bir boyutu da kuşkusuz teşvik edilecek işlemlerden alınan vergilerden vazgeçilmesidir. Hükümetlerin çevresel gelişmelerde düzenlemeler, bilgi programları, inovasyon politikaları, çevresel sübvansiyonlar ve çevresel vergilerden oluşan bir dizi araçlar vardır.

Vatandaşın çevreyle ilgili ödevleri; çevreye kendisinin verebileceği zararlara yol aşmamak gibi birisi negatif, çevre temizliğine dikkat etmek gibi diğeri pozitif eylemlerinin yanı sıra başkalarının verebileceği zarara karşı da uyarma, ilgili makamlara ihbar etmek ve nihayet dava açmaktır. Oysa dava açılmasının en başta yargı harcı olmak üzere davacı için de bir maliyeti bulunmaktadır.

Çevre vergilerinin çevresel etkinlik, ekonomiklik, kamu gelirlerini arttırma ve şeffaflık gibi birçok önemli avantajları bulunmaktadır. Ayrıca çevre vergileri başarıyla atık bertarafı, sus kirliliği ve hava emisyonları gibi konularda geniş bir yelpaze kullanılmıştır. Ne olursa olsun politika alanının bunların uygulanması. çevre vergileri ve politik ekonomi konularının tasarımı kendi genel başarısının önemli bir belirleyicisidir.

Ayrıca Anayasamızın 56'ncı maddesinin ikinci fıkrasında "çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek devletin ve vatandaşların ödevidir." hükmüne yer verilmiştir. Çevrenin korunmasını sadece devlete bırakmayan Anayasamız, bu konuda vatandaşı da görevlendirmiştir.

İşbu nedenle çevre ve doğa konuları ile ilgili açılacak davalar tüm toplumu ilgilendiren ve Anayasamızın bütün vatandaşlara yüklediği bir ödevdir. Bu davaların açılması sırasında alınan yargı harcından vazgeçilmesi ile Anayasa ile getirilen ödevin vatandaşlara külfet getirmesinin önüne geçilecektir. Bu gerekçeyle hazırlanan Kanun Teklifimizle çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek amacıyla açılacak davaların yargı harcından istisna edilmesi öngörülmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Harçlar Kanunu'nda yapılması öngörülen değişiklik ile çevre sağlığı, doğa ve çevrenin korunması konusunda Anayasayla devlete ve vatandaşlara yüklenen ödevin, vatandaşların çevreye karşı duyarlılığının önünde bir engel olmaması ve mali kültef yüklenmemesi için "doğa ve eçevreyi korumak ve çevrenin kirlenmesini önlemek amacıyla açılan davalar ile buna ilişkin talepler" yargı harcından istisna edilmektedir.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir.

HARÇLAR KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13'üncü maddesine (/) fırkasından sonra gelmek üzere aşağıdaki (k) fıkrası eklenmiştir.

"(k) Doğa ve çevreyi korumak ve çevre kirlenmesini önlemek amacıyla açılan davalar ile buna ilişkin takipler"

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Harçlar Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1116, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1116-harclar-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ccad2c6c-e4e1-40aa-948f-0188ddb1437a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.