# 6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1123) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1123 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/388e233c-a46f-4185-90d3-0188ddb338be - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1123-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli > 2/1123 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görevlerine başlamadan önce içecekleri and metnine, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine bağlı kalacaklarına ve insan hak ve hürriyetlerini koruyacaklarına dair hususların eklenmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 34367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 214272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3791, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 13/96, 21997, 2/1989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 12/457, 2/4358, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/1659, 2/1493, 2/649, 21657, 2/682, 2/693, 2/705, 24462, 2/1469, 2/614, 2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 21576, 2/1723, 21599, 2/470, 2/471, 2/1608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/1617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 2/6172, 2/540, 2/554, 2/572, 2/472, 2/1613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 21537, 2/1692, 2/561, 2/714, 2/456, 2/594, 2/482, 2/488, 2/6271, 2/497, 21500, 2/539, 2/5571, 21563, 21597, 2/601, 2/1618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/6350, 2/6358, 2/680, 2/1550, 2/5171, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, 2/1522, 2/525, 2/528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/4871, 2/635, 2/5271, 21667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/1454, 2/455, 2/642, 2/509, 2/1533, 2/676, 2/541, 21679, 21567, 2/5771, 21465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/1673, 2/9543, 2/544, 2/547, 2/715, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/699, 2/579,2/717,2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 2/6592, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 21654, 2/521, 2/3524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/606, 2/523, 2/666, 2/6753, 2/700, 2/708,2/711, 2578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/4178, 2/631, 2/661, 2/535, 2/6718, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/5735, 2/716, 2/9585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/1551, 2/689, 2/713, 2/718, 27725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 Av.Mahmut'Ta al Şanlışğıfa | Milletvekili Tali Komisyon Esas Anayasa Komisyonu Komisyon y Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No:2 /1123 İm bea meb seni EEME L FVBAR Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili İnsan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Esas Anavas Komisyon yayına Tarih:01.10.2018 Esas No:481 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA CUMHURİYET HALK PARTIS. Grup Başkanlığı CHDBİ Tarh 95 Dr — —— "YÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'da değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 29/11/2017 EDA PL İKİ Tarih : 11 ilk 297 E2â8 7 © 01 Anık 2017 GEN'1 pvran Ü 1 halk 2017 GEREKÇE 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un "And içme" başlıklı 9uncu maddesinin ikinci fıkrası göreve başlayacak Anayasa Mahkemesi Üyelerinin henüz göreve başlamadan önce and içme metnini hüküm altına almıştır. And içme metnini içerir 9uncu maddenin ikinci fıkrası ""Türkiye Cumhuriyeti Anayasasını ve temel hak ve özgürlükleri koruyacağıma; görevimi doğruluk, dürüstlük, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde, her türlü etki ve kaygıdan uzak olarak Anayasanın dayandığı temel ilkelere uygun hukuk anlayışı içinde, sadece vicdanımın emrine uyarak yerine getireceğime büyük Türk Milleti önünde namusum ve şerefim üzerine and içerim." Şeklindedir. Bilindiği üzere, ülkemiz bir çok uluslararası sözleşmeye taraf devlet konumundadır. Bunlardan en önemlileri arasında, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi sayılabilir. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi, insana en temel bazı hakları tanımış ve beyannameyi kabul eden devlete de, insana tanıdığı haklara saygı gösterme sorumluluğunu yüklemiştir. Aynı şekilde, ülkemizin tarafı olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi, temel insan haklarını hüküm altına almaktadır. 1982 Anayasasının 90'ıncı maddesi beşinci fıkrasına göre; "Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin milletlerarası andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda milletlerarası andlaşma hükümleri esas alınır." Anayasal hükmü ile, uluslararası sözleşmeler ve temel hak ve hürriyetlere ilişkin milletlerarası antlaşma hükümlerine yönelik hususların niteliği ve özelliğini düzenlemiştir. Değişiklik teklifine konu olan, 6216 sayılı Kanunun "And içme" başlıklı 9uncu maddesi ikinci fıkrasında yer alan, Anayasa Mahkemesi üyelerinin göreve başlamadan önce and içmeleri ve and metnine ilişkindir. And içme kanundaki şekli yukarıda yazıldığı gibi olmakla, temel hak ve hürriyetlere ilişkin uluslararası sözleşmelerle Anayasa Mahkemesi üyelerinin bağlı kalacağına ilişkin andiçme metninde herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Anayasamızın, kanun hükmünde saydığı ve Anayasaya aykırılık iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açmanın önünü kapattığı, temel hak ve hürriyetlere ilişkin uluslararası sözleşmelerle, Anayasa Mahkemesi üyelerinin de bağlı olması gerekir. Bu nedenlerle, 6216 sayılı yasanın Wuncu maddesi ikinci fıkrasında hüküm altına alınan yemin metnine Temel Hak ve Hürriyetlere ilişkin düzenlemeler içeren ve anayasa hükmü gereğince yasa niteliğinde olup. Anayasa aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamayan uluslarar&K İki üyelerin bağlılığı için andiçme metnine eklenmesi gerekir. / MADDE GEREKÇELER MADDE-I1 6216 sayılı kanunun 9uncu maddesi ikinci fıkrasında hüküm altına alınan andiçme metnine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin eklenmesi ile, Anayasa Mahkemesi üyelerinin görevlerinde uluslararası alanda tanınan ve anayasal düzenleme ile güvence altına alınan uluslararası sözleşmelerle de bağlı olması amaçlanmıştır. MADDE-2 Yürürlük maddesidir. MADDE-3 Yürütme maddesidir. 6216 SAYILI ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUN'DA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE-1 6216 sayılı Kanunun "Andiçme" başlıklı 9'uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine bağlı kalacağıma, insan hak ve hürriyetlerini, T. ürkiye Cumhuriyeti Anayasasını ve temel hak ve özgürlükleri koruyacağıma; görevimi doğruluk, dürüstlük, tarafsızlık ve hakka saygı duygusu içinde, her türlü etki ve kaygıdan uzak olarak Anayasanın dayandığı temel ilkelere uygun hukuk anlayışı içinde, sadece vicdanımın emrine uyarak yerine gelireceğime büyük Türk Milleti önünde namusum ve şerefim üzerine and içerim." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “6216 Sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1123, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1123-6216-sayili-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-degisikli (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/388e233c-a46f-4185-90d3-0188ddb338be Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.