# Tohumculuk Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1145) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1145 - **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/80c9bbd6-3e5f-4577-8635-0188ddbcfe26 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1145-tohumculuk-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/1145 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, yerli tohum üretiminin desteklenmesi, ayrıca ticari kâr gütmeyen ve amacı yalnızca doğal tohumları gelecek nesillere aktarmak olan tohum bankaları, vakıflar ve dernekler eliyle korunan doğal tohumlukların Tohumculuk Kanunu hükümlerinden ayrık tutulması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, VÂ862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 5 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4367, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308, 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2142773, 2/4262, 2/4261, 2/4234 00453317 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3791, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 213532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. 2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2852, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2577, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, 2/1145, 2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004, 121996, 21997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/1778, 21451, 2/695, 2/1722, 24448, 2/449, 21450, 2/453, 12/457, 2/458, 2/502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/61, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 21565, 2/582,2/596, 2/600, 2/477, 2/659, 21493, 2/1649, 2/6517, 2/1682, 21693, 2/705, 2/462, 2/469, 21614, 2/495, 21660, 2/526, 2/696, 21566, 2/576, 2/7123, 2/1599, 2/470, 2/4TI, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/617, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/540, 2/554, 2/5172, 21472, 2/613, 2/1624, 21625, 2/498, 2/6T1, 2/1537, 21692, 2/561, 2/7114, 21456, 2/594, 2/482, 21488, 2/1627, 2/497, 2/500, 2/1539, 2/5517, 21563, 2/1597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/677, 2/701, 21466, 21621, 2/496, 21637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/709, 2/476, 2/636, 2/1501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/1638, 2/522, 2/1525, 2/528, 24529, 2/1530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/48T, 21635, 21527, 21667, 2/668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/454, 2/455, 2/642, 21509, 2/533, 2/676, 2/541, 2/679, 2/1567, 2/5TT, 21465, 21602, 2/644, 2/646, 21673, 2/543, 2/544, 2/547, 2/1115, 2/592, 2/593, 2/641, 2/647, 21681, 2/549, 2/699, 2/5179, 21717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/719, 21467, 21652, 2/655, 24688, 2/555, 2/556, 2/1694, 2/558, 2/710, 2/721, 21603, 2/604, 21654, 2/1521, 21524, 2/559, 2/1562, 2/712, 2/1586, 2/587, 2/606, 21523, 2/666, 2/1675, 2/700, 2/708, 2/711, 2/578, 2/580, 2/724, 2/4175, 2/478, 2/631, 2/1661, 21535, 21678, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/1589, 2/609, 2/480, 2/1633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/1570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/685, 2/5173, 2/575, 2/1716, 2/585, 2/591, 2/1620, 2/1622, 2/623, 2/520, 2/551, 21689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 7 Av.Mahmut'Ta al Şanhığrfa Mil etVekili Tali Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu Esas Komisyon Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2 /1145 08 rn 7023 Tan İ ENE k Mi AK İN OYA Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749, 2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim. Tali Komisyonlar Plan ve Bütçe Esas KASA Tarım,Orman ve Köyişleri Komisyon Tarih'01.10.2018 Esas No:628 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA CUMHURİYET HALK PARTİSİ ye? EM VE CHP Ter" 205 20 2İC... TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Tohumculuk Kanunu'nun bazı maddelerinde değişiklik yapılmasına dair Kanun Teklifim gerekçesiyle ekte sunulmuştur. Kanun Teklifimi bilgilerinize sunar Gereğini arz ederim. 25.02.2016 Komisyon Esas Komisyon | NARA Kanu? V5 EYT BAŞKANI YUZ Tömm ır 26 Şubat 2016 No: Sg (2. GENEL GEREKÇE Gıda ve gıda ürünlerinin üretim bazında bağımsızlığı için 5553 sayılı Tohumculuk Kanununda değişiklik yapılması gerekmektedir. Söz konusu kanun yüzyıllardır bölgede yaşayan tarım ve hayvancılıkla uğraşan halkımızın; yüzyıllardır süre gelen tarımsal geleneklerinde köklü değişikliklere sebep olmakta kendi öz (bu toprakların) tohumunu kullanmasına müsaade etmemektedir. Çoğu yabancı menşeli şirketlerin ithalat yoluyla ülkemize getirdiği genotipi ile ilgili bilgi sahibi olmadığımız, değişikliğe uğratılmış tohumların kullanılması dayatılmaktadır. Söz konusu kanun ile tohum üretimi kayıt altına alınırken, üretim izni ve ticareti bakanlık şartına bağlanmıştır. Küçük üreticinin tohumunu tescil ettirmesi, üretmesi ve ticaretini yapması olanaksız hale gelmiştir. Kanun, üreticiyi şirketlerin ürettiği ve tescil ettirdiği tohumlara mahkum ederken binlerce yıllık yerel tohumları ve birikimi yok saymıştır. Biyolojik çeşitliliği ile övünen Türkiye, büyük bölümü çok uluslu şirketler tarafından üretilen tohumları ekmeye zorlanmıştır. Tohum piyasasını tekeline alan çokuluslu şirketlere karşı Anadolu'daki tohum türlerini korumaya almak ve küçük üreticiyi desteklemek devletin temel görevidir. Anayasa madde 56 ya göre: Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir. Herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Tohum türlerine patent uygulamasını getirerek tohum ıslahı yapan şirketlere devlet eliyle pazar yaratılmasını güvence altına alınmıştır. Böylece, Türkiye'de kayıt altına alınmamış tohum türlerinin ticareti yasaklanmıştır Tohum piyasasını elinde tutan dünya şirketlerinin ekonomik çıkarma yönelik bu uygulamayla tek kullanımlık melez tohumlar yaygınlaşırken tohum mirası da tehdit altına girmektedir. Üretimin dışarıya bağımlılığı artarken, küçük ölçekli üretici de ekonomik olarak darbe almaktadır. Tohumların tescillenerek mülkiyet hakkının şirketlere verildiği, tarımın metalaştığı bir dönemde tüketime değil, üretime yönelik bir değişiklik yapılması gereği doğmuştur. Tohumların patentleştirilmesi etik ve ekolojik olarak haksızlıktır ve tohum patenti tohumların bir buluş için kullanılmasının tüm haklarına sahip olur. Tohum bir buluş değildir. Yaşam bir buluş değildir. Tohum yaşamın kaynağıdır, yaşamın kendini doğal dürtüşe! Olarak ifade etmesidir, kendi kendisini yenilemesidir, sonsuza kadar özgürlük içinde kendini çoğaltmasıdır. Tohum özgürlüğü yaşamdaki her varlığın en doğal hakkıdır ve biyolojik çeşitliliğin korunması için temel oluşturur. Tohum özgürlüğü gıda özgürlüğünün temelidir. Tohum özgürlüğü yenilenebilir ve kendi kendine üreten kaynak olma yerine kasıtlı olarak yapısı değiştirilen tekrar üremeyen ve patentleştirilen emtia olma tehdidi altındadır. Doğal zenginliklerimizin bilinçsizce kullanılıp, geri dönüşüm süz bir şekilde yok olmasına izin vermeyerek, korumak, geliştirmek ve Türkiye'nin geleceğini güvenceye almak amacıyla söz konusu kanun teklifi MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5553 Sayılı Tohumculuk Kanununda yapılması planlanan değişiklik ile yerli tohum mirasının korunması ve dışa bağımlı tarım terk edilerek yerli tohumun öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Böylece yeniden üremeyen tek kullanımlık gen yapısı değiştirilmiş yabancı menşeli tohumlar karşında doğal tohum mirası güçlenecektir. MADDE 2- Kanunun 14. Maddesinde yapılması planlanan ekleme ile ticari kar gütme amacı taşımayan amacı yalnızca doğal tohumlukları gelecek nesillere aktarmak olan tohum bankları, vakıflar ve dernekler eliyle korunan doğal tohumlukların bu kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalardan muaf tutulması amaçlanmıştır. MADDE 3- Yürürlük maddesidir. MADDE 4- Yürütme maddesidir. TOHUMCULUK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 5553 Sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 1. Maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir. "Bu Kanunun amacı; bitkisel üretimde verim ve kaliteyi yükseltmek, tohumluklara kalite güvencesi sağlamak, tohumluk üretim ve ticareti ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve tohumculuk sektörünün yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi için gerekli olan düzenlemeleri gerçekleştirmek ve yerli tohumun korunmasını sağlamaktır." MADDE 2- 5553 Sayılı Tohumculuk Kanun' un 14. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "Ticari kar gütme amacı taşımayan, amacı yalnızca doğal tohumlukları gelecek nesillere aktarmak olan tohum bankaları vakıflar ve dernekler eliyle korunan doğal tohumluklar bu kanun hükümlerinden müstesnadır." MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 4- Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Tohumculuk Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1145, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1145-tohumculuk-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/80c9bbd6-3e5f-4577-8635-0188ddbcfe26 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.