# 298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1147)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1147
- **Sunuluş tarihi:** 9 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Anayasa Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/8a3ca0ab-ac69-42be-b392-0188ddbd3df9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1147-298-sayili-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapi

> 2/1147 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının oy kullandıkları yerlerin seçim çevresi olması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/5018, 2/5001, 2/5002, 2/4986, 2/4974, 2/4932, 2/4923, 2/4861, 2/4862, 2/4842, 2/4817, 2/4798, 2/4788, 2/4791 , 2/4771, 2/4748, 2/4730, 2/4701, 2/4681, 2/4668, 2/4669, 2/4621, 2/4617, 2/4606, 3/4361, 2/4568, 2/4547, 2/4541, 2/4542, 2/4543, 2/4522, 2/4513, 2/4494, 2/4481, 2/4482, 2/4463, 2/4464, 2/4456, 2/4437, 2/4413, 2/4361, 2/4341, 2/4308,

© 2/4285, 2/4286, 2/4287, 2/4280, 2/4272, 2/4262, 2/4261, 2/4234, 2/4235, 2/4236, 2/4213, 2/4219, 2/4196, 2/4189, 2/4174, 2/4175, 2/4176, 2/4168, 2/4154, 2/4155, 2/4149, 2/4107, 2/4110, 2/4103, 2/4094, 2/4095, 2/4085, 2/4086, 2/4064, 2/4057, 2/4035, 2/4036, 2/4037, 2/4008, 2/3997, 2/3970, 2/3856, 2/3837, 2/3838, 2/3839, 2/3828, 2/3829, 2/3819, 2/3820, 2/3817, 2/3797, 2/3796, 2/3765, 2/3736, 2/3731, 2/3703, 2/3589, 2/3584, 2/3548, 2/3531, 2/3532, 2/3472, 2/3473, 2/3451, 2/3440, 2/3414, 2/3381, 2/3382, 2/3377, 2/3375, 2/3358, 2/3341, 2/3320, 2/3286, 2/3257, 2/3220, 2/3109, 2/3102, 2/3103, 2/3079, 2/3075, 2/3076, 2/2988, 2/2914, 2/2911, 2/2912, 2/2894, 2/2897, 2/2936, 2/2891, 2/2863. - "2/2864, 2/2865, 2/2851, 2/2832, 2/2853, 2/2831, 2/2798, 2/2627, 2/2571, 2/2574, 2/2564, 2/2559, 2/2540, 2/2541, 2/2531, 2/2532, 2/2493, 2/2474, 2/2470, 2/2446, 2/2449, 2/2426, 2/2437, 2/2398, 2/2387, 2/2367, 2/2263, 2/2239, 2/2211, 2/2210, 2/2185, 2/2186, 2/2181, 2/2182, 2/2183, 2/2160, 2/2161, 2/2162, 2/2145, 2/2136, 2/2099, 2/2059, 2/1994, 2/1983, 2/1989, 2/1977, 2/1913, 2/1906, 2/1812, 2/1769, 2/1737, 2/1742, 2/1717, 2/1720, 2/1721, 2/1711, 2/1627, 2/1628, 2/1629, 2/1656, 2/1658, 2/1619, 2/1620, 2/1604, 2/1690, 2/1691, 2/1633, 2/1679, 2/1559, 2/1558, 2/1528, 2/1498, 2/1420, 2/1403, 2/1404, 2/1378, 2/1349, 2/1373, 2/1304, 2/1307, 2/1309, 2/1311, 2/1292, 2/1272, 2/1273, 2/1250, 2/1184, 2/1156, 2/1142, -2/1145,2/1112, 2/1115, 2/968, 2/1083, 2/1056, 2/1057, 2/1026, 2/1027, 2/1013, 2/1004,

13 21996, 2997, 2/989, 2/916, 2/866, 2/778, 2/1451, 2/695, 2/722, 2/448, 2/449, 2/450, 2/453, 121457, 2/458, 2/3502, 2/697, 2/564, 2/584, 2/459, 2/461, 2/474, 2/611, 2/490, 2/504, 2/553, 21690, 2/1565, 2/5824 2596, 2/600, 2/4717, 2/1659, 2/493, 21649, 21657, 2/1682, 2/693, 2/705, 2/1462, 2/469, 2/614,.2/495, 2/660, 2/526, 2/696, 2/566, 2/1576, 2/723, 21599, 2/470, 2/471, 2/608, 2/616, 2/632, 2/663, 2/534, 2/704, 2/726, 2/464, 2/6117, 2/483, 2/485, 2/629, 2/531, 21672, 2/1540, 2/554, 2/1572, 2/472, 2/613, 2/624, 2/625, 2/498, 2/6T1, 2/5371, 2/692, 2/561, 2/7114, 2/456, 2/9594, 2/482,, 2/488, 2/627, 2/497, 2/500, 2/539, 2/1557, 2/563, 2/1597, 2/601, 2/618, 2/619, 2/626, 2/630, 2/507, 2/536, 2/6771, 2/701, 2/466, 2/621, 2/496, 2/637, 2/645, 2/510, 2/542, 2/684, 2/703, 2/569, 2/468, 2/508, 2/512, 2/648, 2/514, 2/650, 2/658, 2/680, 2/1550, 2/571, 2/605, 2/607, 2/499, 2/511, 2/515, 2/651, 2/517, 2/662, 2/552, 2/1709, 2/476, 2/636, 2/501, 2/639, 2/653, 2/519, 2/656, 2/664, 2/698, 2/574, 2/612, 2/479, 2/615, 2/638, i 2/1522, 2/1525, 2/1528, 2/529, 2/530, 2/706, 2/460, 2/463, 2/473, 2/487, 2/1635, 2/527, 2/667, 21668, 2/532, 2/670, 2/452, 2/610, 2/634, 2/505, 2/506, 2/643, 2/665, 2/669, 2/674, 2/538, 2/4534, 2/455, 2/642, 2/509, 2/533, 2/1676, 2/9541, 2/679, 2/1567, 2/5771, 2/465, 2/602, 2/644, 2/646, 2/673, 2/543, 2/544, 2/1547, 2/715, 2/1592, 2/593, 2/641, 2/647, 2/681, 2/549, 2/1699,

2/5179, 2/1717, 2/581, 2/583, 2/595, 2/598, 2/513, 2/516, 2/518, 2/686, 2/687, 2/691, 2/707, 2/1719, 2/4671, 2/652, 2/655, 2/688, 2/555, 2/556, 2/694, 2/558, 2/710, 2/721, 2/603, 2/604, 2/6354, 2/521, 2/524, 2/559, 2/562, 2/712, 2/586, 2/587, 2/606, 2/523, 21666, 2/675, 2/700, 2/7108, 2/711, 21578, 2/580, 2/724, 2/475, 2/478, 2/631, 2/661, 2/535, 2/678, 2/545, 2/702, 2/1720, 2/589, 2/609, 2/480, 2/633, 2/546, 2/683, 2/548, 2/560, 2/568, 2/570, 2/588, 2/481, 2/484, 2/486, 2/492, 2/6853, 2/3573, 2/1575, 2/1716, 2/585, 2/591, 2/620, 2/622, 2/623, 2/520, 2/551, 2/689, 2/713, 2/718, 2/725, 2/590, 2/489, 2/491, 2/628, 2/494, 2/503, 2/640, 2/1096 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fıkrası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. 07.06.2023 3

Av.Mahmut'Ta al Şanlıyirfa | Milletvekili

Tali

Komisyon Dışişleri Komisyonu

Esas Komisyon

Anayasa Komisyonu

Esas No:2 /1147

Tarih: 19 Haziran 2023

ÇEENEL EVBAK

İM UYAK

Av. Mahmut TANAL Istanbul Milletvekili Insan Haklarını Inceleme Komisyonu Üyesi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2/2300, 2/2292, 2/2248, 2/2247, 2/2222, 2/2221, 2/2219, 2/2185, 2/2139, 2/2133; 2/2109, 2/2105, 2/2104, 2/2095, 2/2090, 2/2046, 2/2026, 2/2020, 2/2019, 2/2018, 2/2017, rd 2/2015, 2/2012, 2/2006, 2/2005, 2/1993, 2/1992, 2/1991, 2/1983, 2/1982, 2/1980, 2/1979, 2/1976, 2/1975, 2/1974, 2/1973, 2/1972, 2/1971, 2/1960, 2/1959, 2/1953, 2/1952, 2/1951, 2/1943, 2/1942, 2/1939, 2/1935, 2/1934, 2/1928, 2/1927, 2/1925, 2/1922, 2/1915, 2/1911, 2/1910, 2/1909, 2/1908, 2/1899, 2/1897, 2/1892, 2/1891, 2/1890, 2/1883, 2/1882, 2/1878, 2/1876, 2/1874, 2/1871, 2/1867, 2/1866, 2/1865, 2/1855, 2/1853, 2/1852, 2/1848, 2/1847, 2/1846, 2/1845, 2/1844, 2/1843, 2/1842, 2/1841, 2/1840, 2/1839, 2/1824, 2/1818, 2/1816, 2/1815, 2/1804, 2/1803, 2/1797, 2/1796, 2/1795, 2/1794, 2/1792, 2/1791, 2/1790, 2/1789, 2/1788, 2/1775, 2/1761, 2/1749, 2/1745, 2/1740, 2/1736, 2/1730, 2/1721, 2/1680, 2/1661, 2/1655, 2/1646, 2/1645, 2/1635, 2/1630, 2/1627, 2/1621, 2/1591, 2/1577, 2/1565, 2/1555, 2/1549, 2/1548, 2/1539, 2/1526, 2/1522, 2/1521, 2/1503, 2/1494, 2/1493, 2/1490, 2/1442, 2/1404, 2/1403, 2/1394, 2/1374, 2/1373, 2/1372, 2/1371, 2/1342, 2/1338, 2/1333, 2/1326, 2/1264, 2/1239, 2/1228, 2/1227, 2/1226, 2/1219, 2/1209, 2/1193, 2/1083, 2/1066, 2/1062, 2/1035, 2/1030, 2/1029, 2/1013, 2/1012, 2/1011, 2/1010, 2/1009, 2/996, 2/984, 2/982, 2/981, 2/976, 2/973, 2/972, 2/970, 2/969, 2/963, 2/961, 2/959, 2/957, 2/956, 2/954, 2/943, 2/898, 2/897, 2/885, 2/882, 2/872, 2/857, 2/851, 2/837, 2/812, 2/749,

2/746, 2/727, 2/725, 2/72, 2/718, 2/711, 2/699, 2/698, 2/697, 2/679, 2/670, 2/645, 2/644, 2/643, 2/642, 2/640, 2/639, 2/635, 2/634, 2/611, 2/610, 2/607, 2/606, 2/605, 2/596, 2/595, 2/568, 2/5617, 2/566, 2/563, 2/560, 2/537, 2/536, 2/535, 2/508, 2/507, 2/506, 2/491, 2/48, 2/487, 2/481, yenilenmesini arz ve talep ederim.

Tali Dısisleri Komisvon'lar şişen Esas Komisyon Anayasa Tarih01.10.2018 Esas No:503

Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat No: 4105 TBMM/ANKARA

GE CUMHURİYET HALK PARTİSİ CHP

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA

298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanununda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. 27/10/2017

GENE! FY'AK

31 Ekim 201 vo: (GEOfTT

GEREKÇE

298 sayılı yasamız, "Seçim Çevresi" başlıklı 3. Maddesi seçim çevrelerini düzenlemektedir. Bu hükme göre; Özel kanunlarındaki çevre ayırmaları saklı kalmak şartiyle, seçimlerde her il bir seçim çevresidir."

Bu düzenlemeye göre, 81 ilimiz bir seçim çevresine ayrılmış, 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanunu 4. Maddesinde ise, seçim çevrelerinden çıkarılacak milletvekili sayısı belirtilerek, seçim çevresinin düzenlemesi hüküm altına alınmıştır. Sözü geçen yasanın 4. Maddesi beşinci fıkrasına göre; "Yapılan tespit sonunda, çıkaracağı milletvekili sayısı 18'e kadar olan iller, bir seçim çevresi sayılır. Çıkaracağı milletvekili sayısı 19'dan 35'e kadar olan iller iki, 36 ve daha fazla olan iller üç seçim çevresine bölünür. Bu seçim çevreleri, numara sırasına göre adlandırılır. Bu illerin seçim çevreleri belirlenirken: a) Seçim çevreleri, mümkün olduğu ölçüde eşit veya birbirine yakın sayıda milletvekili çıkaracak şekilde oluşturulur. b) Mümkün olduğu ölçüde ilçelerin mülki bütünlüğü dikkate alınır. c) Aynı seçim çevresinde yer alacak ilçelerin nüfus ve coğrafi yakınlıkları ile ulaşım imkanları gözönünde bulundurulur. Bu illerin milletvekili sayısının seçim çevrelerine dağıtımında; seçim çevrelerinin çıkaracakları milletvekili sayısı, nüfusları bakımından illerin milletvekili sayısını tespit etmeye ilişkin esaslara göre belirlenir."

Seçim çevresinin önemi şöyledir. Anayasamızın 78. Maddesinin üçüncü fıkrası ara seçim konusunu düzenlemektedir. Buna göre; "Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halinde, ara seçime gidilir. Ara seçim, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılmasına karar verilir." Yine ara seçim konusunda, anayasamızda belirtilen kuralın istisnasını Anayasamızın 78. Maddesi beşinci fıkrasına oluşturmaktadır buna göre; "Yukarıda yazılı hallerden ayrı olarak, bir ilin veya seçim çevresinin, Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır. Görüleceği gibi ara seçimde, bir ilin yahut seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsilcisi kalmadığında, ara seçime 78. Maddenin üçüncü fıkrasından ayrı olarak yine aynı maddenin beşinci fikrası gereği boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılacaktır.

Şu an ülkemizde 85 seçim çevresi bulunmaktadır. Değişikliği istenen 298. Sayılı yasanın "Seçim Çevresi" başlıklı 3. Maddesine göre, her il bir seçim çevresidir.

Ülkemizde yaşayan vatandaşlarımız için, seçim çevrelerinin tespiti basittir. Bu seçim çevrelerine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi üye sayısı ve illere dağılımı & ü Seçim

Kurulu tarafından 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununda hüküm epi ağrı Dan Şu Ögöre belirlenmektedir. | e

Ancak; yurtdışında yaşayan ve Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimlerinde oy kullanan gurbetçi vatandaşlarımızın, kullandıkları oylar, tüm ülkemiz geneline eşit olarak dağıtılmakta ve genel seçim sonuçlarıyla birlikte geçerli oylar arasında değerlendirilerek milletvekili seçimlerinde etkili olmaktadır.

Yukarıda izah edilmeye çalışıldığı üzere, ara seçim ve seçimlerin ertelenmesi hususunu düzenleyen Anayasamızın 78. Maddesi, beşinci fıkrası seçim çevresine ilişkin ara seçim hükmünü düzenlemektedir. Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın oylarının da seçim çevresi içinde değerlendirilmesi ve yurtdışı seçim çevresinin 298 sayılı yasaya eklenmesiyle, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızı da oylarının eşit şekilde ülke geneline dağılması ile değil, demokratik olarak, seçim çevresi esaslarına göre milletvekili seçimlerinde oyların değerlendirilmesi ve yukarıda açıklanan Anayasamızın 78. Maddesine göre seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsilcisinin kalmaması halinde, ara seçime gidilmesi hükmünün yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız için Anayasamızın 10. Maddesinde güvence altına alınan eşitlik ilkesinin gereğinin sağlanması amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE-I 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanununun "Seçim Çevresi" başlıklı 3. Maddesine ikinci bir fikra eklenerek, yurtdışında yaşayan Türk vatandaşlarının oy kullandığı yer seçim çevresidir." Hükmünün eklenmesiyle, yurtdışında yaşayan tüm vatandaşlarımızın oy kullandığı yer tek bir seçim çevresi sayılmasıyla, oylarının korunması ve Anayasamızın 78. Maddesinde yer alan ara seçim hükümleri konusunda, yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız için seçim çevresi getirilerek, seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde temsilcisinin kalmaması halinde, boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır hükmü ile Anayasamızın 10. Maddesinde hüküm altına alınan eşitlik ilkesinin yurtdışında yaşayan vatandaşlarımız için ara seçim açısından uygulanması amaçlanmıştır.

MADDE-2 Yürürlük maddesidir.

MADDE-3 Yürütme maddesidir.

298 SAYILI SEÇİMLERİN TEMEL HÜKÜMLERİ VE SEÇMEN KÜTÜKLERİ HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE-I1 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanununun "Seçim Çevresi" başlıklı 3. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Yurtdışında yaşayan vatandaşlarımızın oy kullandığı yer seçim çevresidir. Tüm yurtdışı seçmenlerinin oy kullandığı yer tek bir seçim çevresi sayılır. "

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “298 Sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1147, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1147-298-sayili-secimlerin-temel-hukumleri-ve-secmen-kutukleri-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/8a3ca0ab-ac69-42be-b392-0188ddbd3df9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
