# Türk Medeni Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1192) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1192 - **Sunuluş tarihi:** 24 Eylül 2020 - **İlk imza:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bcdeccf3-c591-457c-a0c4-0188ddc452dc - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1192-turk-medeni-kanunu-ve-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/1192 esas numaralı kanun teklifi 24 Eylül 2020 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, kadının evlilik sonrasında istediği soyadını kullanabilmesi, çocukların on sekiz yaşından sonra anne veya babasının soyadından istediğini kullanabilmesi, erkeklerin evlenmeden sonra eşlerinin kütüğüne kaydolabilmeleri veya evli çiftler için yeni bir aile kütüğü oluşturulabilmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 2/5032, 2/5030, 2/5031, 2/4760, 2/4639, 2/4640, 2/4628, 2/4559, 2/4560, 2/4561, 2/4552, 2/4553, 2/4554, 2/4536, 2/4537, 2/4470, 2/4443, 2/4423, 2/4201, 2/4202, 2/4111, 2/4075, 2/4077, 2/3875, 2/3855, 2/3776, 2/3393, 2/3388, 2/3355, 2/3356, 2/3233, 2/3229, 2/3218, 2/3219, 2/3215, 2/3200, 2/3198, 2/3175, 2/3174, 2/3149, 2/3129, 2/3115, 2/3108, 2/3086, 2/3087, 2/2959, 2/2940, 2/2915, 2/2868, 2/2746, 2/1806, 2/1446 taksim / esas numaralı 27. dönem kanun tekliflerimin 28. dönemde yenilenmesini talep ediyorum. DT EEMM İ m rna Karne sma en amam GENEL EYRAK WE TEM. NR 2 HALKLARIN DEMOKRATİK PARTİSİ a Ar. p Başkanlığı TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Türk Medeni Kanunu Ve Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ilişikte sunulmuştur. Gereğini arz ederim. Tali — ler (4 Komisyon —L) /, yy" Esas Ganime Zi Komisyon Bel Tarih: o(01 Ekim 2020 Esas NO ZAP ZE Bilülznap gere ai kip e h KR Male, MATE LİL GUN Ba ğ GENEL GEREKÇE Soyadı, bir kimsenin öz kimliğinin belirlenmesinde en önemli unsurlardan biridir. Kendi rızası haricinde vazgeçilemez, devredilemez, kişiye sıkı surette bağlı bir kişilik hakkıdır. Bu suretle kişilerin doğdukları andan ölümlerine kadar kendilerini tanımlarken yanlarında bulundurdukları temel simgelerden biri olması hasebiyle önemlidir. Türkiye'de kadınlar doğduklarından evlendikleri döneme kadar kendilerini tanımladıkları soyadlarını evlenmeleri ile ya değiştirmek zorunda kalmaktadırlar ya da evlendikleri kişinin soyadı ile birlikte kullanmak * zorunda kalmaktadırlar. Eğer sadece soyadlarını kullanmak isterlerse aile mahkemelerine dava açarak kendi kişilik hakları olan soyadlarını tek başına kullanmak için mücadele etmeleri gerekmektedir. Bu durumun ortaya çıkardığı en temel sorun kadının ya babasının evinde ya da eşinin evinde kendini bulması gibi Anayasanın eşitlik ilkesi ile yakından uzaktan alakası olmayan bir durumun içerisinde kendisini bulmaktad. Bu sebeple de sadece değişen bir soyadı değil kişinin evlendiği yaşa kadar getirdiği kişiliği benliğinde de onarılmaz yaralar açmaktadır. Sadece erkeğin soyadı ile görece "anlam bulmak" erkek egemen toplum anlayışını daha da derinleştiren bir olguya dönüşmektedir. Soyadı meselesinden sonra kadınları zor.duruma sokan başka bir konu da evlendikleri zaman kütüklerinin erkeğin nüfusuna kaydırılmasıdır. Belki de kadının hiç görmediği ya da görmeyeceği bir nüfusa taşınıyor olması yine evlendiği zamana kadar getirdiği yaşamını silmek ve iradesi dışında yeni bir yaşama başlaması anlamına gelmektedir. Kadınlar bu sorunları yaşarken erkekler bu ve buna benzer hiçbir değişikliğe maruz kalmamaktadır. Bu sadece bir kadının nüfus değiştirmesi değil kadının ya babasının ocağında ya da eşinin ocağında anlam bulması gibi içinde bulunduğumuz çağın şartlarına hiç de uymayan bir sorun haline gelmektedir. Burada kadınlar gibi isterlerse erkekler de kadınların nüfusuna geçebilmeli ya da yaşamlarıni sürdükleri herhangi bir şehirde yeni bir nüfus açarak eşleriyle yaşamlarına devam edebilmelilerdir. Bugün T.C. numarası ile kişinin hangi tarihte hangi hastalığı geçirildiğine kadar bilgilere ulaşılabiliyorken zorunlu olarak sabit nüfus düzenlemesi yine çağın şartlarına uymamaktadır. Kadına yönelik ayrımcılıkları şiddeti önlemenin birinci kuralı Anayasamızda ve kanuhlarımızdaki ayrımcı metinleri kaldırmak daha eşitlikçi düzenlemeler yapmamızdan geçmektedir. Bu amaçla söz konusu "Türk Medeni Kanunu Ve Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" hazırlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Bu madde ile eşlerin boşanma sonrasında hangi soyadlarını kullanabilecekleri düzenlenmiştir. MADDE 2- Evlenme sonrasında eşler istedikleri soyadı kullanabilmeleri düzenlenmiştir. MADDE 3- Doğan çocuğun hangi soyadı alabileceği ve 18 yaşına geldiğinde kendisi hangisini kullanmak isterse seçebilmesi için düzenlemeyi içermektedir. MADDE 4- Bu kanun hükmü ile erkekler kadınların nüfusuna kadınlar da erkeklerin nüfusuna geçebileceklerdir. Eğer isterlerse yaşadıkları başka bir şehirde ortak nüfus da açabileceklerdir. MADDE 5- Kanunun yürürlük tarihini belirtmektedir. MADDE 6- Kanunun uygulanmasına dair hükümdür. TÜRK MEDENİ KANUNU . VENÜFUS HİZMETLERİ KANUNUNDA o DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1-22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 173 üncü maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "TV. Boşanmada kişisel durum MADDE 173- Evlenirken soyadını değiştiren kadın veya erkek boşanma hâlinde evlenmeden önceki soyadını veya farklıysa isteği üzerine bekârlık soyadını alır. Taraflardan birinin boşandığı eşinin soyadını kullanmakta menfaati bulunduğu ve bunun karşı tarafa bir zarar vermeyeceği ispatlanırsa, istemi üzerine hâkim boşandığı eşinin soyadını taşımasına izin verir. Taraflar koşulların değişmesi hâlinde bu iznin kaldırılmasını isteyebilir." MADDE 2- 4721 sayılı Kanunun 187 nci maddesi başlığıyla birlikte aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "TL, Evlilik birliğinde soyadı MADDE 187- Evlenen kadın ve erkek evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla; evlenmeden önceki soyadını, eşinin soyadını veya her " ikisini birden kullanabilir." MADDE 3- 4721 sayılı Kanunun 321 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "MADDE 321- Çocuk, ana ve babanın soyadları ortak ise o soyadını alır. Ana ve babanın farklı soyadları kullanması durumunda ana ve babanın kararıyla soyadlarından birini alır ve 18 yaşına geldiğinde bir yıl içerisinde diğer soyadını seçme hakkına sahip olur." MADDE 4- 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 23 üncü maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "(2) Evlenen kadın veya erkeğin talebi üzerine kaydı eşinin hanesine taşınabilir veya eşler • için yeni bir aile kütüğü açılabilir. Kaydını değiştirenler dilediklerinde eski aile kütüklerine "dönebilir. Ana ve babanın farklı aile kütüklerinde olmaları halinde doğan çocukların hangi kütükte yer alacağı eşler tarafından belirlenir." MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Türk Medeni Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1192, 24 Eylül 2020. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1192-turk-medeni-kanunu-ve-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bcdeccf3-c591-457c-a0c4-0188ddc452dc Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.