# Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol'ün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/12) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/12 - **Sunuluş tarihi:** 27 Ocak 2023 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KANUNLAŞTI - **Kabul tarihi:** 3 Ekim 2023 - **Kanun no:** 7458 - **Resmî Gazete:** 17 Ekim 2023, sayı 32342 - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a08bcc52-4488-4627-8847-0188d3dfefd2 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-12-turk-dili-konusan-ulkeler-isbirligi-konseyinin-kurulmasina-iliskin-nahcivan-anlasmasinda-d > 2/12 esas numaralı kanun teklifi 27 Ocak 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. 3 Ekim 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7458 sayılı Kanun, 17 Ekim 2023 tarihli Resmî Gazete (sayı 32342). ## Özet Teklif ile, Türk dili konuşan devletler ve halkları arasındaki ilişkilerin pekiştirilmesi ve en üst düzeyde geliştirmesini amaçlayan "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin Kurulmasına Dair Nahçıvan Anlaşması"nda yer alan 'Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi' ve 'Türk Dili Konuşan Ülkeler' ibarelerinin 'Türk Devletleri Teşkilatı' ve 'Türk Devletleri' şeklinde değiştirilmesini amaçlayan Protokol'ün onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir. ## Teklif metni TÜRKİYE BUYUK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 27'nci Yasama Dönemi'nde Başkanlığa sunulmuş olan 2/4995, 5020,4909, 5037, 4690, 4335, 4243, 4856, 5053, 4511, 3540, 5040, 4762, 2818, 4649, 4246, 4648, 3909, 4647, 4693, 4692, 4691, 4689, 4704, 2498, 4705, 5028, 4097, 4651, 4910, 4096, 2225, 3720, 3719, 3718, 3954, 3953, 2033, 4486, 4928, 4913, 4512, 4718, 3981, 1458, 2030, 4293, 4707, 4740, 4763, 2034, 1943, 2277, 4737, 4739, 4159, 4160, 4764, 3742, 4966, 4738,4244,4245,4857,3057,1538,1584,2705,3542,3980,4912 ve 3241 esas numaralı kanun teklifleri yenilenmiştir. İlazir Sayı — : Z-90666677-599- Ab56 49 16 rn 7023 Konu : Milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 27'nci Yasama Döneminde Anayasa'nın 90'ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere Başkanlığınıza sunulan ancak sonuçlandırılamayan ekli listede yer alan milletlerarası andlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması hususunda gereğini bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı Ek: Liste KANINI AK vo KAHARLAP Bsk 6 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİS BAŞKANLIĞI Özel Kalem Müdürlüğü Tarih I6.oK. 29023 Sw (1232863 LİSTE Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu Arasında Ev Sahibi Ülke Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti ile Birleşmiş Milletler Arasında Birleşmiş Milletler Kalkınma Eşgüdüm Ofisi Bölgesel Ofisinin İstanbul'da Kurulmasına İlişkin Anlaşma Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol Türk Devletleri Teşkilatına Üye Ülkelerin Hükümetleri Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığı Anlaşması e) Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Ulusal Sürücü Belgelerinin/Sürüş Ehliyetlerinin Karşılıklı Olarak Tanınması ve Değişimi Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Azerbaycan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Güvenlik İş Birliği Anlaşmasını Değiştiren Ek Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Türkmenistan Hükümeti Arasında Ortak Türkmen-Türk Genel Hğitim Okuluna İlişkin Mutabakat Zaptı Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Marakeş Anlaşmasını Tadil Eden Protokol ve Protokolün Eki Balıkçılık Sübvansiyonları Anlaşması Ve Mi Sanat m Sayfa 1/8 YA AA KANUN TEKLİFİ ANDLAŞMANIN ADI 9 2/5053 Uluslararası Deniz Seyir Yardımcıları Teşkilatı Sözleşmesi 10 2/4511 Spitsbergen İle İlgili Olarak 9 Şubat 1920 Tarihinde Paris'te İmzalanan Antlaşma 11 2/3540 ükümetlerarası Kuru Limanlar Anlaşması 2 2/5040 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Uluslararası Göç Siyasaları Geliştirme Merkezi (UGSGM) Arasında Türkiye'deki UGSGM Temsilciliğinin Statüsü Hakkında Anlaşma ve Notalar 183 2/4762 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Karayip Devletleri Birliği (KDB) Arasında İşbirliği Çerçeve Anlaşması 14 2/2818 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Hükümetlerarası Kalkınma Otoritesi ((GAD) Arasında Mutabakat Zaptı 15 2/4649 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kazakistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Uluslararası Kombine Yük Taşımacılığı Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kore Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde 16 2/4246 Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması ve I:kı Protokol 2/4648 Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde W Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sierra Leone Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Burundi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Senegal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması, Eki Protokol ve Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar Türkiye Cumhuriyeti ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çile Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığı ile Vergiden Kaçınmaya Engel Olma Anlaşması ve Eki Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kamboçya Krallığı Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması ve Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Katar Devleti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı Yardım Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Angola Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gümrük Konularında İşbirliği ve Karşılıklı İdari Yardım Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kırgız Cumhuriyeti Hükümeti Arasında 14 Ekim 1994 Tarihinde İmzalanan Hava Hizmetleri Anlaşmasını Tadil Eden Protokol ve Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Maldivler Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Hizmetleri Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Paraguay Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması ile Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Gine Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Nijer Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Kongo Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Palau Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Hizmetleri Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Lesotho Krallığı Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması 2 STD a, ele eşeği Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Ekvator Ginesi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Burkina Faso Hükümeti Arasında Havacılık Hizmetleri Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Myanmar Birliği Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Namibya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Angola Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Hava Ulaştırma Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Macaristan Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tacikistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Askeri Çerçeve Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayii Alanında İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uganda Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanavi İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Nijerya Federal Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Burkina Faso Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Ekvator Ginesi Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Cezayir'de Uluslararası Bir Türk Okulu Açılmasına İlişkin Anlaşma İslam İşbirliği Teşkilatı Polis İşbirliği ve Koordinasyon Merkezi Tüzüğü Türkiye Cumhuriyeti ile Irak Cumhuriyeti Arasında Terörle Mücadele Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı ile Irak Cumhuriyeti Ulusal Güvenlikten Sorumlu Devlet Bakanlığı Arasında Personel Eğitimi Alanında İşbirliği Protokolü Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İşbirliği Mutabakat Zaptı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Filistin Devleti Hükümeti Arasında Ulusal Sürücü Belgelerinin Karşılıklı Tanınması ve Değişimine İlişkin Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçla Mücadelede İş Birliği Konulu Anlaşma ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Suçla Mücadelede İş Birliği Konulu Anlaşmada Yapılan Değişikler ve İlavelere İlişkin Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İş Birliği Protokolü ve Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kolluk Eğitimi İş Birliği Protokolünde Yapılan Değişiklikler ve İlaveler ile İlgili Ek Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Konseyi Arasında Kolluk Eğitimi ve Öğretimi İşbirliği Mutabakat Zaptı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kosta Rika Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Psikotrop ve Uyuşturucu Maddelerin Uluslararası Kaçakçılığına Karşı Mücadelede İşbirliği Anlaşması ve Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Sınıraşan Organize Suçlarla Mücadele Alanında İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Romanya Hükümeti Arasında Uygun Görülen Alanlarda Gerçekleştirilecek Projelerin Finansmanı Hakkında Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Arnavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Sürücü Belgelerinin Karşılıklı Olarak Tanınması ve Değiştirilmesine İlişkin Anlaşma ve Anlaşmada Değişiklik Yapılmasına Dair Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Armavutluk Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Türkiye-Arnavutluk Memorial Hastanesinin Geçiş Süresi Boyunca Ortak İşletilmesine İlişkin Protokol Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Libya Devleti-Milli Birlik Hükümeti Arasında Hidrokarbonlar Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti İle Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansının Özbekistan Cumhuriyeti'ndeki Faaliyeti Hakkında Anlaşma ve Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Komorlar Birliği Hükümeti Arasında Teknik İşbirliği Protokolü Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Uganda Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Gambiya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşması ve Notalar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Namibya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Kalkınma İşbirliği Anlaşması Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Kırgız Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Arasında Kültür Merkezlerinin Kurulması ve İşleyişi Hakkında Anlaşma Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Türkiye ve Cezayir'de Kültür Merkezleri Açılmasına ve Faaliyetine İlişkin Anlaşma 30 Eylül 1957 Tarihli Tehlikeli Malların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Avrupa Anlaşmasının (ADR) Başlığında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 1160826 evrak numaralı "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol"ün onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. İka) ENTOP Tekirdağ Milletvekili Tali Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Komisyon |Spor Esas Dışişleri Komisyon o Tarihi 27 Ocak2023 |Esas No: 2/4909 Numara! TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER İŞBİRLİĞİ KONSEYİNİN KURULMASINA İLİŞKİN NAHÇIVAN ANLAŞMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR PROTOKOLÜN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ o MADDE 1-(1) 11 Kasım 2022 tarihinde Semerkant'ta imzalanan "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol"ün onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. Sayı o: Z-90666677-599-ASLAD9S Konu : Protokol 25 Ocek 2023 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 11 Kasım 2022 tarihinde Semerkant'ta imzalanan "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol"ü Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı 1. Protokol (Türkçe, Azerice, Kazakça, Kırgızca, Özbekçe, İngilizce) 2. Genel Gerekçe ) No: İkgo$2b GENEL GEREKÇE 3/10/2009 tarihinde imzalanan ve 9/6/2010 tarihli ve 5989 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına Dair Nahçıvan Anlaşması 13/7/2010 tarihli ve 2010/700 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmıştır. 12/11/2021 tarihinde İstanbul'da düzenlenen Devlet Başkanları Zirvesinde, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin adının Türk Devletleri Teşkilatı olarak değiştirilmesi kararlaştırılmıştır. 11/11/2022 tarihinde Semerkant'ta düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesinde imzalanan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol ile Türk Konseyinin Türk Devletleri Teşkilatına dönüşmesi sürecinde hukuki altyapı tamamlanmış olacaktır. TÜRK DİLİ KONUŞAN ÜLKELER İŞBİRLİĞİ KONSEYİ'NİN KURULMASINA İLİŞKİN NAHÇIVAN AN LAŞMASI'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR Bundan böyle "Taraflar" olarak anılacak olanAzerbaycan Cumhuriyeti, Kazakistan Cumhuriyeti, Kırgız Cumhuriyeti, Türkiye Cumhuriyeti ve Özbekistan Cumhuriyeti, 3 Ekim 2009 tarihinde Nahçıvan'da yapılan Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kurulmasına ilişkin, bundan böyle "Anlaşma" olarak anılacak olan Nahçıvan Anlaşması'nın 21. Maddesine atıfta bulunarak, Türk Devletlerinin son yıllarda kaydettiği önemli siyasi ve sosyo-ekonomik ilerlemenin altını çizerek, Anlaşma çerçevesinde geniş kapsamlı ve çok taraflı işbirliğinin daha da derinleştirilmesi için Türk Dünyasındaki ilişkilerin gelişimini ve Türk Devletlerinin ortak iradesini vurgulayarak, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi'nin kuruluşundan bu yana kaydettiği olağanüstü başarıları ve elde ettiği kurumsal gelişmeyi takdir ederek ve Teşkilatın Türk Dünyasında ve uluslararası alanda iş birliğine dayalı ve koordineli hareket etmedeki rolünü daha da geliştirmeye yönelik taahhüdün altını çizerek, Devlet Başkanları Konseyi'nin "Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi" isminin "Türk Devletleri Teşkilatı" olarak değiştirilmesine ilişkin 12 Kasım 2021 tarihli Kararını dikkate alarak, aşağıdaki hususlarda mutabık kalmışlardır: Madde 1 Anlaşmanın adı aşağıdaki gibidir: "Türk Devletleri Teşkilatı"nın Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşması" Madde 2 Anlaşmanın birinci maddesi aşağıdaki gibidir: FİN Taraflar, "Türk Devletleri Teşkilatı" e er üye 'TDT" ini an "Türk Devletleri Te aşkla" GESİ VEE 4 EDL END bi ARAP get lacak). Bi uluslararası bir teşkilat kurarlar." SE a2 PU İİ İRM İLİ a e 4 pie m e uye dak karla ey gi ay, kağ © BL a Madde 3 Anlaşma metninin tartamında "TDİK" kısaltması "TDT" kısaltması ile değiştirilir. Madde 4 Anlaşma metninin tamamında yer alan "Türk Dili Konuşan Ülkeler" ifadesi "Türk Devletleri" ifadesiyle değiştirilir. Madde 5 Anlaşmanın 4. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilir: "TDT'nin ilgili ve bağlı kuruluşları Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA), TDT'nin ilgili kuruluşu olarak, Türk Devletleri Parlamentoları arasındaki iş birliğini artırmak amacıyla 21 Kasım 2008 tarihli İstanbul Anlaşması uyarınca faaliyet gösterir. TDT ile ilgili kuruluş olarak TÜRKSOY ve TDT'ye bağlı kuruluşlar olarak Türk Akademisi ve Türk Kültür ve Miras Vakfi; yetkileri dâhilinde kültür, bilim ve eğitim alanlarında iş birliğini, Türk Dünyasının ortak değerlerini yaymayı ve sevdirmeyi, Türk kültürü ve mirasını korumayı ve tanıtmayı sürdürürler. Taraflar, işbu Anlaşma'nın görev ve amaçlarının yerine getirilmesi için başka kurum ve kuruluşlar kurabilirler." Madde 6 Anlaşmanın 5. Maddesinin üçüncü fıkrasında ve 6. Maddesinin dördüncü fıkrasında "Olağanüstü" ifadesinden sonra "ve Gayriresmi" ifadesi eklenir ve "toplantı" kelimesi "toplantılar" olarak değiştirilir. Madde 7 Anlaşmanın 7. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "DİBK tarafından kabul ve DBK tarafından onay" ifadesi "DİBK. tarafından onay ve DBK tarafından kabul" ifadesi ile değiştirilir. p sea ğ Anlaşmanın 9. Maddesinin ikinci fıkrasında geçen "kabul edilen (tasdiklenen)" ifadesi 6 "onaylanan" ifadesi ile değiştirilir. Madde 10 • Anlaşmanın 16. Maddesi aşağıdaki gibidir: "Gözlemciler ve Ortaklar i TDT bünyesindeki gözlemci ve ortak statüleri, devletlere, uluslararası teşkilatlara ve " diğer teşekküllere verilebilir. j Bu tür statülerin verilmesine ilişkin düzen ve usul, TDT Usul Kuralları uyarınca " belirlenir." Madde 11 Anlaşmanın 18. Maddesinde yer alan "DİBK tarafından kabul edilmiştir ve DBK tarafından onaylanmıştır" ifadesi "DİBK tarafından onaylanmıştır ve DBK tarafindan kabul pi edilmiştir" ifadesi ile değiştirilir. p Madde 12 N Anlaşmanın 22. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "üçüncü" ifadesi "son" ifadesi i ile değiştirilir. Madde 13 1. İşbu Protokol, Anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır. > i pi Tir a çe İl rt ,. N 2. İşbu Protokol, yürürlüğe girmesi içi << kil Göliğlerin tamam Jândığina-i işkiir N A onrakii otuzuncu dünde (ürümlüğe i i YG mar Madde 8 Anlaşmanın 8. Maddesi aşağıdaki gibidir: "Başkanlık Olağan DBK toplantısına ev sahipliği yapan Taraf, bir sonraki olağan DBK toplantısına kadar TDT"ye Başkanlık eder." Madde 9 Viki TLTA GE ei SİRK en Pre na ağla 3. İşbu Protokolün Depozitörü, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığıdır. İşbu Protokolün asıl nüshası, her bir imzacıya onaylı birer nüsha gönderecek olan Depozitör tarafından saklanır, İşbu Protokol, Semerkant'ta 1! Kasım 2022 tarihinde Azerbaycanca, Kazakça, Kırgızca, Türkçe, Özbekçe ve İngilizce dillerinin her birinden birer asıl nüsha halinde ve tüm metinler eşit derecede geçerli olmak üzere imzalanmıştır. İşbu Protokol metinleri arasında uyuşmazlık olması halinde, Taraflar İngilizce nüshayı esas alır. Azerbaycan Cumhuriyeti adına Kazakistan Cumhuriyeti adına Kırgız Cumhuriyeti adına Türkiye Cumhuriyeti adına be ME ünik Gar e AA mmm Üy tr Tİ gf çay m SAP NE RL a İN KR İL TAR #2 ee Yü ET Si At Om ir ANİY, Ml Bep ere KE SE YUMAN EGE. TÜRKDİLLİ DÖVLATLARİN 3M9KDAŞLIO ŞURASININ YARADILMASI HAGGINDA NAXÇIVAN SAZİŞİN9 D3YİŞİKLİKLOR EDİLM9SİN3 DAİR Bundan sonra "Terefler" adlandırılacag Azerbaycan Respublikası, Oazaxıstan Respublikası, Oırğız Respublikası, Türkiye Respublikası ve Özbekistan Respublikası, bundan sonra "Saziş" adlandırılacag 3 oktyabr 2009-cu ilde Naxçıvanda imzalanmış Türkdilli Dövlatlerin 8mekdaşlıg Şurasının yaradılması haggında Naxçıvan Sazişinin 21-ci maddesina istinad ederek, son onillikler erzinde Türk dövletlerinin elde etdiyi mühüm siyasi ve soslaligtisadi inkişafı vurğulayarag, Türk dünyasındaki münasibetlerin tekamülünü ve Türk dövletlerinin Sazişe osason shateli çoxterefli amakdaşlığı daha da derinleşdirmek barade ümumi iradelerini vurğulayarag, Türkdilli Dövletlerin 8mekdaşlıg Şurasının yaradılmasından etibaren elde etdiyi mühüm nailiyyetleri ve institusional inkişafını tegdir ederek ve Türk dünyasında ve Dövlet Başçıları Şurasının "Türkdilli Dövletlerin 9mekdaşlıg Şurası"nın adının "Türk Dövletleri Teşkilatı"na deyişilmesi barade 12 noyabr 2021-ci il tarixli Cerarını nszors alarag, aşağıdakılar barada razılığa geldiler: Maddo 1 Sazişin adı aşağıdaki redaksiyada verilsin: "Türk Dövletleri Teşkilatının yaradılması haggında Naxçıvan Sazişi". Vadda 2 Sazişin 1-ci maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin: "Türk Dövletleri Toya a Bununla Tarefler beynelxala teşkilat fe Bu ei Teşkili, değ il MEZ ŞE e .. Madda 3 Sazişin bütün msini boyu "TD9Ş" ixtisarı "TDT" ixtisarı ila svez edilsin. Wadda 4 Sazişin bütün metni boyu "türkdilli dövletier" sözleri "Türk dövletleri" sözleri ile evez edilsin. Madde 5 Sazişin 4-cü maddesi döoyişdirilerek aşağıdaki redaksiyada verilsin: "TDT-nin alagali ve bağlı toşkilatları megsedils TDT-nin slageli teşkilatı kimi 21 noyabr 2008-ci il tarixli İstanbul Sazişine uyğun olarag Türk Dövletlerinin Parlament Assambleyası (TÜRKPA) fealiyyet gösterir. TÜRKSOY TDT-nin alageli, Türk Akademiyası ve Türk Maedeniyyeti ve İrsi Fondu ise TDT-ye bağlı teşkilatlar kimi öz selahiyyetleri çerçivesinde elin va tahsil sahesinda smakdaşlığı, Türk dünyasının ümumi dayerlerinin yayılması va tanınmasını, elece de Türk medeniyyeti vs irsinin gorunması va teşvigini hayata keçirir. Terefler hazırkı Sazişin vezife ve magsadlerinin hayata keçirilmesi üçün diğer teşkilatlar ve tesisatlar yarada bilenler". Madda 6 Sazişin 5-ci maddesinin üçüncü bendinde va 6-cı maddesinin dördüncü bendinde "növbadenkenar" sözünden sonra "ve geyri-resmi" sözleri slave edilsin ve "iclası" sözü "iclasları" sözü ila svez edilsin. Madda 7 Sazişin 7-ci maddesinin ikinci bendinde "XİNŞ terefinden gebul ve DBŞ terefinden tesdig" sözleri "XİNŞ terefinden tesdi AĞN terefinden gol "sözleri ile ovez edilsin. a (8 * LD x a 7/9 3 > > zi Madda 8 Sazişin 8-ci maddasi aşağıdaki redaksiyâda verilsin: "Sadrlik TDT-nin sedri olacagdır". Madda 9 Sazişin 9-cu maddesinin ikinci bendinde "tösdig olunan (gebul olunan)" sözleri "tesdig olunan" sözleri ila svez edilsin. Madde 10 Sazişin 16-cı maddesi aşağıdaki redaksiyada verilsin: "Müşahideçiler va terefdaşlar TDT yanında müşahidaçi ve terefdaş statusu dövletlere, beynelxalg teşkilatlara ve diğer gurumlara verile biler. müayyan edilir". Madda 11 Sazişin 18-ci maddesinde "XİNŞ-da gebul edilen ve DBŞ-da tesdiglanan"" sözleri "XİNŞ terefinden tesdig ve DBŞ terefinden gebul edilen" sözleri ile avaz edilsin. Madda 12 Sazişin 22-ci maddesinin ikinci bendinde "üçüncü" sözü "sonuncu" sözü İle 8v9z edilsin. Madda 13 1. o Hazırkı Protokol Sazişin ayrılmaz his Söeidir. 2. Hazırkı Protokol onun güvve e inmesi ÜN zeruri olar döleidaxili " N prosedurların yerine yetinilmesi haggında si gu a ED) bilelir şin depozilari t tyalindân" — alındığı tarixden sonraki otuzuncu gün güv İvedi. ei j 2 ii kğ Wan? e Nİ seçer Gi 3. Hazırkı Protokolün depozitarisi Türkiye Respublikasının Xarici İşler her imzalayan terefo tesdig edilmiş sureti gönderecekdir. 11 noyabr 2022-ci ild& Sömergend şeherinde bir esi nüsxsde, Azerbaycan, gazax, gırğız, türk, özbek ve ingilis dillerinde imzalanmişdır, bütün metnler eyni hügugi ingilis dilindeki metnden istifade edecekler. Azerbâydan Respublikası adından Oazaxıstan Respublikası adından Mon mel Gırğız Respublikası adından Mf Türkiye: Respublikası adından Özbekistan Respublikası adından [PDF s. 26–37: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] [PDF s. 38–41: İngilizce metin — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyinin Kurulmasına İlişkin Nahçıvan Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına Dair Protokol'ün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/12, 27 Ocak 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-12-turk-dili-konusan-ulkeler-isbirligi-konseyinin-kurulmasina-iliskin-nahcivan-anlasmasinda-d (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a08bcc52-4488-4627-8847-0188d3dfefd2 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.