# Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1370)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1370
- **Sunuluş tarihi:** 18 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c68c6bb8-9b94-4a24-80cf-0189693cffa3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1370-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanu

> 2/1370 esas numaralı kanun teklifi 18 Temmuz 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Nejla Demir (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif İle; İdare Ve Gözlem Kurulu Tarafından, Hükümlülerin Değerlendirilmesi Ve İyi Hâlin Belirlenmesine İlişkin Kararların Objektif Verilmesi, Bu Kararlara İtiraz Edilebilmesi İle Hükümlünün Hak Ve Özgürlüğünü Engelleyici Yönde Karar Verenler Hakkında Disiplin Cezası Uygulanması Amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına

İlişkin Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Yeşil Sol Parti Ağrı Milletvekili

Tali Komisyon

İnsan Haklarını İnceleme , Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 25-7-2023

Esas No:2/13'70

R ve KARARLAR Bsk LİGİ

1 8 Taner YUVA e: (RR İİ

GENEL GEREKÇE

Hukuksuz yargılamalarla cezaevlerine konulan mahpuslar, cezaevlerinin insanlık dışı koşullar ile önce sağlıklarından edilmektedirler. Cezaevlerindeki aşırı kalabalık koğuşlar, sağlığa erişim hakkının engellenmesi, tek kişilik nakil araçları, kelepçeli muayene, muayene sonrası ağız içi arama dayatması, revire geç çıkarılma, hastane sevklerinin geç ya da hiç yapılamaması, yetersiz iaşeler, ısıtılmayan ve havalandırılmayan koğuşlar, cezaevlerinde yeterli doktor ve sağlık personeli bulundurulmaması, diyet yemeklerinin verilmemesi, temiz suya erişimde yaşanan problemler, atak geçirme riski yüksek ve kendi ihtiyaçlarını karşılayamayan mahpusların tek kişilik yerlerde tutulması gibi uygulamalar sebebiyle de hastalıkları tedavi edilemez boyutlara ulaşmaktadır.

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan, Gözlem ve Sınıflandırma Merkezleri ile Hükümlülerin Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik 29 Aralık 2020'de Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra mahpuslara dönük "iyi halli" olmadığıyla gerekçesiyle tüm cezaevlerinde cezaları biten mahpuslar idare ve gözlem kurullarının kararının engelline takıldıkları için idare ve gözlem kurullarına çıkmama kararı aldı. Cezaevlerinde aralarında acil tahliye edilmesi gereken ve cezasını tamamlamış tespit edebildiğimiz kadarıyla 200 siyasi mahpusun tahliye edilmesi idare ve gözlem kurullarının hukuksuz ve gerekçesiz kararıyla infazları yakılarak engel olundu. Hukuk dışı ve keyfi kararlarla infazı yakılanlar içinde ağır hasta mahpuslar ve 30 yıla yakın cezaevinde bulunup bir an önce özgürlüğüne kavuşmak isteyen mahpuslar da bulunmaktadır.

Cezaevlerinde siyasi mahpuslar arasında infaz yakmalarına maruz kalma durumu endişe verici bir boyuttadır. İnfaz yakmaları, siyasi inançları veya etnik kökenleri nedeniyle tutuklanan ve cezaevlerine gönderilen mahpusların karşılaştığı ciddi insan hakları ihlallerinden biridir. Siyasi mahpusların infaz yakmalarına maruz kalma sebepleri arasında, adalet sistemindeki sorunlar, keyfi tutuklamalar, uzun süreli gözaltılar, işkence ve kötü muamele bulunmaktadır.

İnfaz yakmaları, siyasi mahpusların maruz kaldığı çeşitli ihlallerin bir sonucu olarak ortaya çıkar. İfade özgürlüğüne, düşünceye ve ifadeye yönelik baskılar, adil yargılama hakkının kısıtlanması ve insan haklarının genel olarak göz ardı edilmesi gibi sorunlar, bu tür acımasız eylemlere zemin hazırlamaktadır. Siyasi mahpusların infaz yakmalarına maruz kaldığı durumlar, sadece insan hakları ihlalleriyle sınırlı değildir. Cezaevi koşullarının kötü olması, aşırı kalabalık hücreler, yetersiz sağlık hizmetleri, psikolojik taciz ve keyfi cezalar gibi etkenler de infaz yakmalarının temel nedenleri arasındadır. Bu durumlar, siyasi mahpusların fiziksel ve zihinsel sağlıklarını ciddi şekilde etkileyebilir.

Siyasi mahpusların infaz yakmalarına maruz kalmaları, uluslararası insan hakları kuruluşları ve sivil toplum örgütleri tarafından sürekli olarak dile getirilmektedir. Bu kuruluşlar, Türkiye'deki cezaevi sistemini gözlemleyerek ve raporlar yayınlayarak bu durumu gündeme getirmeye çalışmaktadır. Ancak, bu sorunun tamamen çözüme kavuşması için daha fazla çaba gerekmektedir. Sonuç olarak, ülkedeki cezaevlerinde siyasi mahpusların infaz yakmalarına maruz kalması, insan hakları ihlallerinin ciddiyetini ve bu mahpusların karşı karşıya kaldığı zorlu koşulları gösteren önemli bir sorundur.

Sincan Kadın Kapalı Cezaevinde cezası biten siyasi tutukluların, infazları bitmiş olmasına rağmen tahliye olamıyor. Siyasi tutukluların tümünün infazı benzer subjektif gerekçelerle yakılıyor. Şu an 14 kadın mahpusun infazı keyfi olarak yakıldığı için tahliyeleri engellenmektedir. Bu minvalde, infaz yakmalara ilişkin gerekli yasal düzenlemelerin ivedilikle yapılması elzemdir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 89 uncu maddesinde yapılan düzenleme iyi hal kararlarının objektif olarak verilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 2- 5275 sayılı Kanuna "Bu Kanunun 89 uncu maddesi hükümlerine aykırılık oluşturan ikincil mevzuat yürürlükten kaldırılmıştır." geçici maddesi eklenerek kanun dışında çeşitli tüzük ve yönetmeliklerle düzenlenen mevzuatın yürürlükten kaldırılması amaçlanmıştır.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir.

MADDE 4- Yürütme maddesidir.

CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve 7 inci fıkradan sonra gelmek üzere bir fıkra eklenmiştir.

"(3) İdare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet Başsavcısı tarafından belirlenen bir izleme kurulu üyesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlükleri tarafından belirlenen birer uzman kişi, barolardan birer temsilci ile insan haklarına dair çalışma yürüten sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılır."

<8) İdare ve gözlem kurulları iyi hal değerlendirmesinde objektif karar vermekle mükelleftir. İdare ve gözlem kurullarınca verilen kararlar itiraza tabi olup, hükümlünün hak ve özgürlüğünü engelleyici yönde karar veren yetkililer hakkında disiplin cezası tatbik edilir."

MADDE 2- 5275 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 10- Bu Kanunun 89'uncu maddesi hükümlerine aykırılık oluşturan ikincil mevzuat yürürlükten kaldırılmıştır."

MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Ceza Ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1370, 18 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1370-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanu (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c68c6bb8-9b94-4a24-80cf-0189693cffa3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
