# Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1371)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1371
- **Sunuluş tarihi:** 18 Temmuz 2023
- **İlk imza:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d779f64c-d2db-45b6-ad33-0189693db7f4
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1371-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/1371 esas numaralı kanun teklifi 18 Temmuz 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Özgür Karabat (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif İle, Nüfus Bilgilerinin Oluşturulması Amacıyla Sonu Sıfır İle Biten Yıllarda Yerinde Nüfus Sayımının Yapılmasının Zorunlu Hâle Getirilmesi Amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifim, gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur.

Özgür KARABAT a, a " © İstanbul Milletvekili

Tali Komisyon

Esas Komisyon İçişleri

Tarih: 25-7-2023 Esas No:2/1371 bfflOiJl 20*2.^ GEM EL E RAK

1 8 lE* 2023 GENEL GEREKÇE

Ülkemizin nüfusu yasalara göre Mernis sistemi üzerinden adrese dayalı olarak tespit edilmektedir. 2000 yılına kadar geleneksel usulle ve yerinde yapılan sayımlar yasa değişikliği sonucunda adrese dayalı olarak tespit edilmiş, istisna olarak 2000 yılından sonra, AB?ye üyelik hedefleri çerçevesinde gerekli istatistikleri ortaya çıkarabilmek adına, 2007 yılında tekrar yerinde sayım yapılmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk sayımın ardından 1935 yılından başlayarak 1990 yılına kadar her 5 yılda bir nüfus sayımı yapılmıştır. Türkiye 1927 yılında yapılan ilk nüfus sayımında ülke nüfusu 13 milyon 649 bin 945 kişi olarak tespit edilirken, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına göre 2022 yılı sonu itibarıyla Türkiye'nin toplam nüfusunu 85 milyon 279 bin 553 olarak açıklamıştır.

Türkiye?de 2007'de öncesinde yapılan sayımlarda haneler ziyaret edilmek suretiyle nüfusun demografik, sosyal ve ekonomik nitelikleri başta olmak üzere, kişilerin nüfus bilgilerine konu olabilecek pek çok özelliği güvenli biçimde yerinde tespit edilmekteydi. Ancak T.C. Kimlik numaralarının, 28 Ekim 2000 tarihinde yürürlüğe girmesinin ve 2008 yılından sonra "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNK)" devreye girmesinin ardından sayımlar TÜİK tarafından, nüfus kayıtları esas alınarak yapılmış ve sonuçlar yıldan yıla açıklanmaya başlanmıştır.

Yıllar içinde verilerin güvenirliğine ilişkin pek çok tartışma yaşanmasına rağmen bu yöntem sürdürülmeye devam edilmiştir. Öte yandan TÜİK'in kimi verileri geç açıklaması ya da hiç açıklamaması, yaşanan mülteci akını ve düzensiz göçler ile uzun süre devam eden pandemi koşulları nedeniyle verilerin güvenirliği iyice tartışmalı hale gelmiştir.

Bu Kanun Teklifiyle, ülkemizin nüfusunun net olarak tespit edilmesi, istatistikler için temel oluşturan demografik yapı, ekonomik ve sosyal özelliklerin doğru ve güvenilir biçimde yerinde tespit edilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu Madde düzenlemesiyle, ülkemizin nüfusunun net olarak tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca istatistiklere ilişkin soru işaretlerinin giderilmesi amacıyla ülkemiz nüfusun ekonomik, sosyal ve demografik yapısının doğru ve güvenilir biçimde yerinde tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Bu düzenleme ile son yıllarda ülkemize yönelik mülteci akınının yarattığı tahribatların belirlenmesi, yabancı nüfusuna ilişkin belli belirsiz rakamlar yerine net ve doğru bir belirleme yapılarak bu konudaki tartışmalara da son verilecektir.

MADDE2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3. Yürütme maddesidir.

NÜFUS HİZMETLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 25/4/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 52 nci maddesinin beşinci fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir:

"Ayrıca, bu bilgilerin oluşturulması amacıyla sonu "0 (sıfırı)" ile biten yıllarda yerinde nüfus sayımı yapılması zorunludur."

MADDE 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Özgür Karabat (CHP, İstanbul). “Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1371, 18 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1371-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d779f64c-d2db-45b6-ad33-0189693db7f4

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
