# Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/139)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/139
- **Sunuluş tarihi:** 6 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ea662e4b-72cf-4a23-b591-0188d8cb4981
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-139-organ-ve-doku-alinmasi-saklanmasi-ve-nakli-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-k

> 2/139 esas numaralı kanun teklifi 6 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; insan bedeninin ölüm hali gerçekleştikten sonra birinci derece yakınlarının yazılı beyanı ve hekim onayı ile kadavra olarak kullanılabilmesi ve bedeni kadavra olarak bağışlanan kişinin birinci derece yakınlarının sağlık hizmetlerinden ömür boyu bedelsiz olarak yararlanabilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385, 2/386, 2/387, 2/388, 2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394, 2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163,2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venlllvorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon Plan ve Bütçe Komisyonu

Esas Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu

Tarih; 19 Haziran 2023 (| Esas No: 2/139 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde verilen;

2/2318.2/2308,2/1579,2/1469,2/1465,2/1463, 2/1462,2/1460,2/1452,2/1440,2/1437, 2/1436.2/1 430,2/1415,2/1410,1/1365,2/1332,2/1330, 2/1325,2/1289,2/988,2/987,2/986.2/918. 2/813,2/68

3, ,2/387, NeyA 318,2/250,2/249,2/1450, ,211252,2/1545,2/1106.. ,2/1044,2 /821,2/793, 22102./2/1576,2/1568,2/1528,2/1500, 2/1499,2/1488.2/1474,2/ 1443,2/1324,2/1118,2/1107,2/1055, 2/1049,2/678,. .2/465,2/416,2/415.. esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum. 29.06.2018

Tali Komisyon/lar Plan ve Bütçe Esas N , Komisyon Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Tarih01.10.2018 Esas No:397

M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup mk

CH Pp yerin 2.1.8 azken. 20

4önas85b08

Ni 98"""TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

2238 Sayılı Organ Ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkındaki Kanunda değişiklik yapılmasına dair kanun teklifim gerekçesiyle birlikte ektedir.

Gereğini arz ederim.

"av. Mehmet GÖKDAĞ Gaziantep Milletvekili

Saygılarımla.

Tali Nan LA Yür eğ.

Komisyon Tarihi azra 7) E.No: Z/İZLİL VE pd FP SAA "Gen.Şek.

BAŞKANI po LAR ŞKLĞI, O İĞ Hain 2ğ15 maze,

GENE, EYRAK

GEREKÇE

Anatomi dersi, tıp eğitiminin temel taşlarından biridir. Tam anlamıyla, insan bedeni üzerinde yapılan bir eğitim ile ancak gerçek manada ve dünya standartlarında bir tıp eğitimi sağlanmış olur. Tıp fakültesi öğrencileri ve tıpta uzmanlık öğrencilerinin eğitiminde kadavranın vazgeçilmez bir eğitim materyali olduğu, ancak tıp öğrencilerinin önemli bir bölümünün kadavra görmeden mezun olduğu sıkça dile getirilmektedir. Uzmanlar, Tıp eğitiminin temel taşlarından biri olan anatominin olmazsa olmazının insan bedeni üzerinde yapılan eğitim olduğunu ve yüzyıllardır kadavra üzerinde çalışmalar yapılmasına rağmen henüz hiçbir teknolojik gelişme bu uygulamanın yerini almadığını belirtmişlerdir. Kaliteli bir anatomi eğitimi için uluslararası standartların ön gördüğü sınır olan en fazla 6 öğrencinin bir kadavra üzerinde çalışması gerekmesine rağmen ülkemizde bu oran istenilenin çok üzerinde olup, artan tıp fakültesi ve tıp öğrencisi sayısı kadavra yetersizliğini daha da arttırmıştır.

Gelişmiş ülkelerde kadavra sıkıntısı yok denecek kadar azdır. Bu ülkelerde insanlar bilime olan inançları ve desteğinin bir göstergesi olarak her yıl binlerce kişi bedenini eğitim ve bilimsel amaçlı tıp fakültelerine bağışlamaktadır. Gelişmiş ülkelerdeki bu duyarlılığa karşın ne yazık ki, ülkemizde kadavra bağışı yok denecek kadar azdır. 78 milyon nüfusa sahip Türkiye'de 88 tıp fakültesi, KKTC'de Yakın Doğu Tıp Fakültesinin Yılık 500 kadavra ihtiyacı olmasına rağmen senede sadece 1-2 kişi ölümünden sonra kullanılmak üzere bedenini bağışlamaktadır. Ölen bir insanın yaşayanlara verebileceği, hiçbir maddi değerle ölçülemeyecek en değerli hediyesi, bedenini insanlığın ve bilimin gelişimine adamaktır. Bu noktada bilimin faydasına inanan, bilimsel çalışmalara destek vermek isteyen ve çocuklarımızın da iyi yetişmiş sağlık personelinden hizmet almasını arzu eden tüm vatandaşlarımıza görev düşmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığının, kadavra bağışının İslam dinince de caiz olduğunu bildirmesine ve kanunlarımızın da kişinin ölümünden sonra eğitim ve bilimsel amaçlı olarak bedenini bağışlamasına izin veriyor olmasına rağmen kadavra bağışının istenilen düzeyde olmaması düşündürücüdür.

Günümüzde tıp fakültelerimizin bir çoğunda anatomi dersleri plastik insan maketleri veya simülasyon üzerinde yapılmaktadır. Oysaki tıp öğrencisinin üç boyutlu olarak insan vücuduna dokunarak, organların komşuluklarını mutlaka görmesi gerekir. Sadece tıp öğrencisi için değil, klinik branşlarda yeni bir cerrahi teknik geliştirmek isteyen cerrah için de kadavra gerekmektedir. 5 yıllık uzmanlık eğitiminin son gününe kadar prostatı görmediğini söyleyen ürologlardan insanlarımızın şifa beklemesi anlamsızdır. i

Yeni kurulan devlet üniversitelerinin tıp fakültelerinde durum daha vahimdir. Hemen hemen hiçbirinde kadavra olmadığından geleceğin hekimleri, ilk pratiklerini "hasta" ile yapmak zorunda kalmaktadırlar. Kadavranın normalde 2 aylık bir kullanım ömrü varken bunların bazen 5 yıla kadar kullanıldığını söyleyen uzmanlar, ithal kadavra getirilmesinin de maliyeti yüksek olduğundan tercih edilmediğini belirtmektedirler. Bu durumda yapılacak olan tek şey Kadavra bağışının özendirilmesi için yasalar çerçevesinde farkındalık yaratacak çalışmalar yapmaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu kanun ile kadavra bağışının özendirilmesi ve Tıp Fakültelerinin kadavra ihtiyaçları giderilerek nitelikli tıp eğitimi verilmesi amaçlanmıştır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

ORGAN VE DOKU ALINMASI, SAKLANMASI VE NAKLİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 2238 sayılı organ ve doku alınması, saklanması ve nakli hakkında kanununun 14 üncü maddesinin 5 inci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Yücudun, ölüm hali gerçekleştikten sonra birinci derece yakınların. yazılı beyanı ve hekim onayı ile kadavra olarak kullanılmasına izin verilir. Bedeni kadavra olarak bağışlanan kişinin 1. derece yakınları, sağlık hizmetlerinden ömür boyu bedelsiz yararlanır. Bu hususa tabi olacak kişilerle ilgili işlemler Sağlık Bakanlığınca bu kanun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Organ ve Doku Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/139, 6 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-139-organ-ve-doku-alinmasi-saklanmasi-ve-nakli-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair-k (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ea662e4b-72cf-4a23-b591-0188d8cb4981

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.