# 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1390)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1390
- **Sunuluş tarihi:** 24 Şubat 2022
- **İlk imza:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9cb1737f-1b59-4050-ba73-018986c25824
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1390-65-yasini-doldurmus-muhtac-gucsuz-ve-kimsesiz-turk-vatandaslarina-aylik-baglanmasi-hakkin

> 2/1390 esas numaralı kanun teklifi 24 Şubat 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Abdurrahman Tutdere (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları tarafından muhtaç olduğuna karar verilenlere muhtaçlık hâli devam ettiği müddetçe bağlanan aylık için aranan gelir şartındaki asgari tutarın artırılması ve asgari gelirin hesaplanmasında yalnızca kişinin kendisine ait gelirlerin dikkate alınması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27 nci Yasama Döneminde vermiş olduğum 2/4677, 2/4678, 2/4519, 2/4515, 2/4349, 2/4216, 2/4217, 2/4153, 2/4126,2 / 4093, 2/4073, 2/4040, 2/4041, 2/4044, 2/4046, 2/3967, 2/3968, 2/3704, 2/3701 Esas numaralı kanun tekliflerimin, İç Tüzüğün 77 nci maddesinin nci fikrası uyarınca 28 nci yasama döneminde yenilenmesini saygılarımla ayz ve talep ederim.

Tali Komisyon Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon o (Plan ve Bütçe

Tarih: 25-7-2023 |EsasNo:2/1390

KANUNLAR ve KARARLA^; f.'-- Li' ]

1 O İET.r:ü2 2D23 GE^'^L F^'RAK

O ]mmı 2023

İY İcumhURİYET HALK PARTİSİ Ça Grup Ba a 9

N Li Tarih ZA bel 702... alın NN Sayı SA y

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması

Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesiyle birlikte sunulmuştur.

Gereğini saygılarımla arz ve talep ederim.20.01.2021

Tali Komisyon İşler-Esas Komisyon

Plan ve Büötue.

Tarih :

24 Şubat 2022 Esas No:2/U217

TARAR

GENCE EVRAK

EBYE've AKTARILMIŞTIR

GENEL GEREKÇE

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2. Maddesinde de belirtildiği şekilde demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir. Anayasa Mahkemesi ise 26 Ekim-1988 tarih ve K.1988/33 sayılı kararında da sosyal devleti şöyle tanımlamıştır: "Sosyal hukuk devleti, güçsüzleri güçlüler karşısında koruyarak gerçek eşitliği yani sosyal adaleti ve toplumsal dengeyi sağlamakla yükümlü devlet demektir. Çağdaş devlet anlayışı, sosyal hukuk devletinin, tüm kurumlarıyla Anayasa'nın sözüne ve ruhuna uygun biçimde kurulmasını gerekli kılar. Hukuk devletinin amaç edindiği kişinin korunması, toplumda sosyal güvenliğin ve sosyal adaletin sağlanması yoluyla gerçekleştirilebilir. Anayasa'nın Cumhuriyetin nitelikleri arasında yer verdiği sosyal hukuk devletinin dayanaklarından birini oluşturan sosyal güvenlik kavramının içerdiği temel esas ve ilkeler uyarınca toplumda yoksul ve muhtaç insanlara devletçe yardım edilerek onlara insan onuruna yaraşır asgari yaşam düzeyi sağlanması, böylece sosyal adaletin ve sosyal devlet ilkelerinin gerçekleşmesine elverişli ortamın yaratılması gerekir." Bu çerçevede sosyal devlet, herkese insan onuruna yaraşır asgari bir hayat seviyesi sağlamayı amaçlayan bir devlet anlayışı olarak tanımlanabilir.

Birleşmiş Milletler Örgütünün geliştirdiği ölçütlere dayanan yaygın bir kabule göre engelliler, dünya nüfusunun yaklaşık "4510-12'sini oluşturmaktadır. Gelişmiş ülkelerde "010 olan bu oran gelişmekte olan ülkelerde "912 dolayındadır. Türkiye'de ise engelli bireylerle ilgili bilgiye verilere ulaşmak neredeyse imkânsız. Türkiye'de engellilere ilişkin verilerin en günceli 2011 yılına ait. TÜİK'in verilerine göre Türkiye'de yaklaşık 5 milyon engelli bulunmakta. Bu rakam Türkiye nüfusunun yüzde 6,6'sına denk gelmektedir. Türkiye'deki engellilerin 42,8'i erkek, yüzde 57,2 'si kadınlardan oluşmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde kamu kurum ve kuruşlarındaki Engelli Sağlık Kurulu Raporlarını esas alan Ulusal Engelli Veri Sistemi'nde engelli birey sayısı 1.559.222. (Ancak resmi olmayan rakamlara göre "13 düzeyinde, 9 milyon olduğu söyleniyor.) Bunların

9627'sinin 0-21 yaş, Yo36'sının 22-49 yaş, 9037'sinin ise 50-64 yaş arasında olduğu ifade ediliyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetler Genel Müdürlüğü Engelli ve Yaşlı İstatistik Bülteni Ağustos 2021 verilerine göre ise maaş alan bakıma muhtaç engelli yani 9070 ve üzeri engelli sayısı 277.553'tür. Ya40 ile 9069 engellilik oranına sahip engelli kişi sayısı ise 346.752'dir.

TÜİK'in en son 2011 yılında yayınladığı verilere göre ülkemizde engelli sayısı milyonlarla ifade edilirken Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nda engelli aylığı alan kişi sayısının az olmasının yurttaşlarımızın sosyal yardımlardan yararlanamaması anlamına gelmektedir. Ayrıca hane içinde kişi başına düşen gelirin artması engelli aylığının kesilmesine neden olmaktadır.

Teklifle, engelli aylığının bağlanmasında hane içinde kişi başına düşen gelir yerine kişinin kendi gelirinin esas alınması, aylığın hesaplanmasında esas alınan gösterge rakamların artırılması ve 16 yaşından büyük olanlar için aranan asgari ücretin 1/3'ünden daha az gelire sahip olanlar şartı asgari ücretin 2/3'ünden daha az olarak değiştirilerek engelli yurttaşlarımızın hak gaspına uğramaması ve yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Genel gerekçede detaylıca belirtildiği şekilde maddeyle, muhtaç ve aylık bağlanması gereken yurttaşların günümüz ekonomik şartlarına göre belirlenebilmesi sağlanacaktır.

MADDE 2- Aylığının bağlanmasında hane içinde kişi başına düşen gelir yerine kişinin kendi gelirinin esas alınması sağlanacaktır.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir.

MADDE 4- Yürütme maddesidir.

65 YAŞINI DOLDURMUŞ MUHTAÇ, GÜÇSÜZ VE KİMSESİZ TÜRK VATANDAŞLARINA AYLIK BAĞLANMASI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 01.07.1976 tarih ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 2 inci maddesinin 2 inci fıkrasında yer alan "hane içinde kişi başına düşen" ibaresi kanun metninden çıkarılmış ve "asgari ücretin aylık net tutarının 1/3 ünden daha az olan" ifadesi "asgari ücretin aylık net tutarının 2/3 ünden daha az olan" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 2- 01.07.1976 tarih ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş, Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunun 2 inci maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan "hane içinde kişi başına düşen" ibaresi kanun metninden çıkarılmış ve "asgari ücretin aylık net tutarının 13 ünden daha fazla olanlar" ifadesi "asgari ücretin aylık net tutarının 2/3'ünden daha fazla olanlar" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 3- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman). “65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1390, 24 Şubat 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1390-65-yasini-doldurmus-muhtac-gucsuz-ve-kimsesiz-turk-vatandaslarina-aylik-baglanmasi-hakkin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9cb1737f-1b59-4050-ba73-018986c25824

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
