# 5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1396)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1396
- **Sunuluş tarihi:** 22 Aralık 2021
- **İlk imza:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/823493dd-136f-4684-af09-018986c69473
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1396-5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina

> 2/1396 esas numaralı kanun teklifi 22 Aralık 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Abdurrahman Tutdere (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile cezaevlerine yeterli miktarda temizlik malzemesinin sağlanması, hükümlülere mektup gönderme imkânının eşit olarak temin edilmesi, farklı beslenme şekillerinin sunulması ve zorunlu ihtiyaçlara ulaşmalarının mümkün kılınması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27 nci Yasama Döneminde vermiş olduğum 2/4677, 214678, 2/4519, 2/4515,

2/4349,

2/4216, 2/4217, 2/4153, 2/4126,2 / 4093, 2/4073, 2/4040, 2/4041, 2/4044, 2/4046, 2/3967, 2/3968, 2/3704, 2/3701 Esas numaralı kanun tekliflerimin, İç Tüzüğün 77 nci maddesinin nci fıkrası uyarınca 28 nci yasama döneminde yenilenmesini saygıl anımla arz ve talep ederim.

Tali Komisyon

Plan ve Bütçe , Kadın Erkek Fırsat Eşitliği , İnsan Haklarını İnceleme

Esas Komisyon

Adalet

Tarih: 25-7-2023

Esas No:2/1396

KANUNLAR ve KARARLA" PS" Litzi

20 nr 2023

YEM EVRAK No: A2539 1.

GEN

7/52 İGUMHURİYET HALK PARTİSİ NE " Grup Başkanlığı

TARİ mmm 2. 2 İLA. 2024...

GAR İğayı ba yelken

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda De gişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Gereğini saygılarımla arz ve talep ederim.

Plan ve Bütçe İnsan Haklarını İnceleme Kadın Erkek Fırsat Eşitliği

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Adalet...

Tarih: 24 Aralık 2021 O | Esas No: 2/4041

GENEL GEREKÇE

Ülkemizde ceza infaz kurumlarında yaşanan sorunlar her geçen gün artmakta cezaevlerinin genel durumundaki olumsuzluklar ve yetersizlikler katlanmaya devam etmektedir. Temel ihtiyaçların sağlanması ve temel hakların yerine getirilmesi karşısında hükümlülerin karşı karşıya kaldığı zorluklar giderek büyümüş ve bu nedenlerle cezaevlerinde yaşanan ihlaller de artmıştır.

Cezaevlerinde hijyenin sağlanması her zaman için öncelikli konulardan biriyken hem idare tarafından alınan hijyen önlemleri yetersiz kalmakta hem de hijyen için gerekli araçlar cezaevinde kalanlar tarafından temin edilememektedir. Bazı cezaevi idareleri koğuşlara sabun, çamaşır suyu ve dezenfektanı ücretsiz dağıtırken bazı cezaevlerinde bu malzemelerin ücretsiz dağıtılmadığı bilinmektedir. Bu kapsamda ücretsiz dağıtılan malzemelerin de sınırlı ve ihtiyacı karşılama konusunda yetersiz olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla ücretini ödeyemeyen, maddi durumu iyi olmayan kişiler yeterli temizlik malzemesine erişememektedirler,

Ayrıca bazı hapishanelerde mahpuslara maske verildiği, bazı hapishanelerde ise mahpuslar talep etmelerine rağmen koğuştan çıktıkları diğer alanlarda maske verilmediği, alerjik astımı olan mahpuslar talep etmelerine rağmen ücretsiz maske verilmediği, görüşçülerin getirdiği maskelerin kabul (edilmediği, birçok Ohapishanede tuvaletlere temizlik ve hijyen malzemelerinin konulmadığı, kalabalık koğuşlarda banyo kullanımının ve saatlerin kısıtlandığı, tuvalet ve lavabo sayısının az olduğu tespit edilmiştir. Mevcut durumda hijyenin sağlanması kişilerin bireysel çabalarıyla gerçekleşmekte ve tüm bu ihtiyaçlar idare tarafından temin edilmediğinden ihtiyaçların bireysel olarak satın alınması gerekmektedir.

Anılan ihtiyaçların idare tarafından sağlanmaması dışında kişilerin zorunlu ihtiyaçları olan ped, kâğıt, kalem, bardak, sabun, şampuan, iç çamaşırı, temizlik malzemesi gibi kişisel ihtiyaçlar da ücret karşılığında satın alınmaktadır. Bir diğer yandan kullanılan elektrik ücreti bile hükümlülere yüklenirken ekonomik durumu yeterli olmayan kişiler PTT aracıyla mektup gönderimi yapmakta bile güçlük çekmektedir.

Hükümlülerim beslenmesi konusunda ise sorunlar artmış ve ceza infaz kurumlarında verilen yemeklerin kalitesine dair bir kriter olmadığı pek çok kişi tarafından ifade edilmiştir. Bazı hapishanelerde verilen yemeklerin kalitesiz olduğu, hijyenik olmadığı ve yemeklerin soğuk verildiği, yemeklerin tüm mahpusların ihtiyacını karşılamada yetersiz olduğu, bazı hapishanelerde hazır işlenmiş veya konserve gıdalar verildiği, yemeklerle ilgili sorunların ilgili tüm kamu kurumlarına şikayet olarak iletildiği fakat bu konuda herhangi bir iyileştirme yapılmadığı, diyet yemek verilmediği, diyet yemek veren hapishanelerde ise hastalıklar dikkate alınmadan tek tip diyet yemek verildiği, vejetaryen mahpuslara sınırlı ve bozuk yemek verildiği, vitamin ve bağışıklık güçlendirici takviyelerin sağlanmadığı belirtilmiştir. Bu durum beslenme ihtiyacının da kantinden karşılanmasına yol açmaktadır.

Tüm bunlar kapsamında ifade edilebilir ki hükümlüler temel ihtiyaçlarını ve hijyenlerini ekonomik yeterlilikleri oranında karşılayabilmektedir. Oysa durum evrensel ilkeler ışığında değerlendirildiğinde gıda, yaşamsal ihtiyaçlar ve hijyen ürünlerinin temini idare tarafından eşit olarak sağlanmalıdır. Mevcut ihtiyaçlar daha görünür hale gelmiş olup durumun iyileştirilmesi için yasa yoluyla düzenlemelerin yapılması kaçınılmaz olmuştur.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Cezaevlerinde hijyenin sağlanması kişisel değerlendirilmemelidir. Bu kapsamda bakıldığında yeterli miktarda temizlik malzemesinin temini idarenin sorumluluğunda olmalıdır.

MADDE 2- Haberleşme ve iletişim hapishanelerde çok önemlidir. Bu kapsamda temel iletişim kaynağı olan mektup gönderme herkese belli düzeyde eşit olarak sağlanmalıdır. Zira ekonomik zorluklar nedeniyle mektup bile göndermekte zorlanan hükümlülerin olduğu bilinmektedir.

MADDE 3- Beslenme kişiye özel olup kişilerin gerek sağlık zorunlulukları gerekse kişisel tercihleri kapsamında farklı beslenme şekilleri olabilir. Bu durumun dikkate alınması ve bu kapsamda bir düzenleme oluşturulması önem arz etmektedir. Ayrıca öğünler dışında da istenilen gıdaların tüketimi için hükümlülere kota belirlenmiştir.

MADDE 4- Gerekçede detaylı olarak bahsi geçtiği üzere kişilerin eşit olarak zorunlu ihtiyaçlara erişmesi temel bir insan hakkıdır. Bu kapsamda maske, ped, kâğıt, kalem gibi ihtiyaçların belli bir kısmının idare tarafından karşılanması yerinde olacaktır.

MADDE 5- Pandemiyle birlikte maske ve dezenfektan kullanımı zorunlu hale gelmiş olup halk sağlığı açısından bu gereçlerin hükümlüler tarafından temini yerine idare tarafından temin edilmesi gerekmektedir.

MADDE 5- Yürürlük maddesidir.

MADDE 6- Yürütme maddesidir.

5275 SAYILI CEZA VE GÜVENLİK TEDBİRLERİNİN İNFAZI HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 13/12/2004 tarihli ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 63*üncü maddesinin dördüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiştir.

"Ceza infaz kurumu idaresi tarafından her koğuşa haftalık olarak yeterli miktarda temizlik malzemesi ve dezenfektan temin edilir."

MADDE 2- 5275 sayılı Kanunun 68'inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "ücretleri kendisince karşılanmak koşuluyla" ifadesi çıkarılarak fıkranın ilk cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

"Her bir kişinin ücretsiz olarak aylık toplam on adet mektup, faks veya telgraf gönderme hakkı vardır. Aylık on adeti aşan gönderimlerin ücreti hükümlü tarafından karşılanır."

MADDE 3- 5275 sayılı Kanunun 72'inci maddesine birinci fıkrasının birinci ve ikinci fıkrasının birinci cümlesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki cümleler eklenmiştir.

"Verilecek besinler kâpsamında oluşturulacak menülerde hükümlülerin özel beslenmeleri de dikkate alınır. Bu kapsâmda glütensiz, vegan ve vejetaryen menüler de hapishanelerde oluşturulur."

"Gıdaların kurum kantininden temin edilmesi için her bir hükümlüye aylık olarak lira karşılığında bit kota belirlenir. Bu kota kapsamında kurum kantininden hükümlüler ücretsiz olarak gıda temin ederler."

MADDE 4- 5275 sayılı Kanuna aşağıdaki madde eklenmiştir.

"EK MADDE 2 - Regl olan hükümlüler için ped, aylık olarak ücretsiz bir şekilde sağlanır. Her bir hükümlüye kişisel ihtiyacını karşılaması amacıyla aylık olarak sabun, şampuan, kalem, kâğıt ve zarf, ücretsiz olarak sağlanır. Zarf ve kâğıt sayısı ayda en az 10 âdete karşılık gelmelidir."

MADDE 5-5275 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 10 -Her bir hükümlüye kişisel ihtiyacın karşılaması amacıyla aylık olarak maske ve dezenfektan ücretsiz olarak sağlanır. Maske sayısı günde en az bir maskeye karşılık gelmelidir."

MADDE 6- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 7- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Abdurrahman Tutdere (CHP, Adıyaman). “5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1396, 22 Aralık 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1396-5275-sayili-ceza-ve-guvenlik-tedbirlerinin-infazi-hakkinda-kanunda-degisiklik-yapilmasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/823493dd-136f-4684-af09-018986c69473

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
