# Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/142)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/142
- **Sunuluş tarihi:** 6 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/fe10e9b1-bc89-42e0-98d3-0188d8cba09a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-142-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi

> 2/142 esas numaralı kanun teklifi 6 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, evlenme yaşının on sekize çıkarılması ve buna aykırı düzenlemelerin mevzuattan çıkarılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333 2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150 2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176 2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189 2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215 2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/İ8, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Tali Komisyon

Esas Komisyon

Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No:2/142 memrma

O. Haziran 2023

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde verilen;

2/2318,2/2308,2/1579,2/1469,2/1465,2/1463,2 430,2/1415,2/1410,1/1365,2/1332,2/1330, 2/13

/1462,2/1460,2/1452,2/1440,2/1437, 2/1436.2/1 25.2/1289,2/988,2/987,2/986,2/918.2/81 3,2/68

3, ,2/387, NeyA 318,2/250,2/249,2/1450, ,211252,2/1545,2/1106.. ,2/1044,2 22102./2/1576,2/1568,2/1528,2/1500, 2/1499,2/1488.2/1474,2/

/821,2/793,

1443,2/1324,2/1118,2/1107,2/1055, 2/1049,2/678,. numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum. 29.06.2018

.2/465,2/416,2/415.. esas

M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyon'lar | Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Esas Komisyon Adalet

Tarih01.10.2018 Esas No:395 ki GUMHURİYET HALK pARTisi

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkındaki Kanun Teklifim gerekçesi ile ekte sunulmuştur.

Tali Kel vgrkak. Firsat Eşitliği

Komisyon le, Galışma ve Sözel Komisyon A let / Tarih: 1 3 KISA İp E.No: Sİ 7 Aİ Lü; , BAŞKANI rd

EDAK

YA OİB Gİ hieen Züiğ

We: o A4g0l0

GENEL GEREKÇE

18 yaş altı evlilikleri tanımlayan "erken evlilikler" ile 18 yaş altında evlenen kız çocuklarımı tanımlayan "çocuk gelinler" sorunu ülkemizin kanayan yaralarından biri olmaya devam etmektedir. Resmi bir istatistiğin olmamasına rağmen yapılan çeşitli araştırmalarda Türkiye'de 18 yaş altında yapılan evliliklerin toplam evlilikler içindeki oranının yüzde 28 ila

41 arasında olduğu tahmin edilmektedir.

Erken yaş evliliklerinin olumsuz sonuçları evlendirilen bireyden başlayarak tüm topluma yayılmaktadır. Erken yaş evlilikleri her şeyden önce kız çocuklarının eğitim hakkını kullanabilmesinin ve dolayısıyla istihdama, sosyal hayata katılabilmesinin önünde büyük bir engeldir. Erken yaş evlilikler ayrıca erken yaş gebelik ve doğum ile birlikte ortaya çıkan anne ve bebek ölümlerini artırmaktadır. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar, erken yaş gebeliklerinde, gebelik ve doğuma bağlı anne ölümlerinin 4 kat fazla olduğunu göstermektedir. Erken yaş evliliklerin getirdiği bir diğer olumsuzluk ise cinsel istismar ve fiziksel şiddettir. 23 üncü yasama döneminde, Kayıp Çocuklar Başta Olmak Üzere Çocukların Mağdur Olduğu Sorunların Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis Araştırma Komisyonu raporu da çocukların cinsel istismara ve fiziksel şiddete maruz kalmalarının ortak nedenlerinden biri olarak erken yaş evliliklerini göstermektedir. Konuyla ilgili yapılan araştırmalar, erken yaş evliliklerinin toplumumuzdaki kadın-erkek eşitsizliği uçurumunu derinleştirdiğini de ortaya koymuştur. Özetle fiziksel ve ruhsal gelişimini tamamlamadan evlendirilen çocuklar eğitimsizlik, yoksulluk ve cahillik çukuruna itilmekte; fiziksel, duygusal ve cinsel şiddete maruz kalmaktadırlar.

Yukarıda bahsedilen nedenler göstermektedir ki erken yaşta yaptırılan evlilikler çocuk hakları, insan hakları ve kadın hakları ihlallerine neden olmaktadır. Ekonomik yetersizlikler, gelenekler, dini pratikler sonucu ortaya çıkan erken evlilikler ve çocuk gelinler sorununa dur demenin başlangıç noktası ise evlilik yaşının onsekize yükseltilmesidir.

Kanun teklifi ile evlilik yaşının onsekize çıkarılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Madde ile, evlilik yaşının onsekize çıkarılması, böylece çocuk yaşta yapılan evliliklerin önüne geçilmesi ve erken yaşta yapılan evlilikler nedeniyle çocukların karşılaştıkları mağduriyetlerin önlenmesi öngörülmektedir.

MADDE 2- Evlenme ile ergin olma düzenlemesi kanundan çıkarılmaktadır.

MADDE 3- Yasal temsilcinin izniyle 18 yaş altı çocukların evlenmesine olanak tanıyan ibare yürürlükten kaldırılmaktadır.

MADDE 4- Hâkim kararıyla 18 yaş altı çocukların evlenmesine olanak tanıyan ibare maddeden çıkarılmaktadır.

MADDE 5- Evlenme başvurusunda gerekli belgelerin düzenlendiği maddeden küçüklerle ilgili bölüm çıkarılmaktadır.

MADDE 6- Evlilik yaşının 18'e çekilmesi ile maddede küçükleri evliliğinin iptali ile ilgili düzenlemeye gerek kalmadığından söz konusu ibare maddeden çıkarılmaktadır.

MADDE 7- Yürürlük maddesidir.

MADDE 8- Yürütme maddesidir.

TÜRK MEDENİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 22.11.2001 tarih ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 124 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Erkek veya kadın onsekiz yaşını doldurmadıkça evlenemez."

MADDE 2- Türk Medeni Kanununun 11 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki "Evlenme kişiyi ergin kılar" ibaresi maddeden çıkarılmıştır.

MADDE 3- Türk Medeni Kanununun 126 ncı maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4- Türk Medeni Kanununun 128 inci maddesinde yer alan "küçük veya" ibaresi maddeden çıkarılmıştır.

MADDE 5- Türk Medeni Kanununun 136 ncı maddesinde yer alan "küçük veya" ibaresi maddeden çıkarılmıştır.

MADDE 6- Türk Medeni Kanununun 153 üncü maddesinde yer alan "küçük veya" ibaresi maddeden çıkarılmıştır.

MADDE 7- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 8- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/142, 6 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-142-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/fe10e9b1-bc89-42e0-98d3-0188d8cba09a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
