# Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/1486)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1486
- **Sunuluş tarihi:** 1 Kasım 2022
- **İlk imza:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9ff61b5b-deb4-4e75-aeb7-0189ac1fdf95
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1486-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/1486 esas numaralı kanun teklifi 1 Kasım 2022 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Meral Danış Beştaş (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, adli yardım bürolarının gelirlerinin artırılması, adli yardım kapsamında verilen avukatlık hizmetlerinde katma değer vergisi uygulamasının kaldırılması ve tahakkuk etmiş olan adli yardım ücretlerinin muhataplarına ödenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

[PDF s. 1: tablo — metne alınmadı]

2 6 /fsajr 2025

2 6 Teınii üz 2Û23 gelin HALKLARIN DEMOKRATİK PARTİSİ

Sayı :

Tarih: MZ Lİ. 202.7.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA birlikte ekte sunulmuştur.

Gereğini arz ederim.

"Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi" gerekçesi ile

Saygılarımla.

H. Saruhan OLUÇ Meral DANIŞ BEŞTAŞ > HDP Grup Başkanvekili HDP Grup Başkanvekili İstanbul Milletvekili Sürt Milletvekili Tali Plan ve Bütçe Komisyon Esas Adalet Komisyon

Tarih: 02 Kasım 2022 |Esas No: 2/4700

TBMM J

SENELEVRAK

GENEL GEREKÇE

Bilindiği üzere Türkiye'de mali gücü yetmeyen davacı ya da davalılar, adli yardım kapsamında barolardan ücretsiz olarak avukatlık desteği almaktadır. Kuşkusuz kişilerin hak arama yöntemleri yargı giderleri ve avukatlık ücretleri bağlamında zaman zaman kesintiye uğrayabilmekte, barplar da kendi bünyelerinde oluşturdukları adli yardım merkezleri aracılığı ile maddi durumu yeterli olmayan yurttaşların avukatlık faaliyetlerini yürütmektedirler. Adli Yardım Bürolarının Avukatlık Kanununun 180. maddesine göre 5 kalem geliri mevcuttur.

492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1), (2) ve (3) sayılı tarifelere göre alınan harçların yüzde ikisi ile idari nitelikteki para cezaları hariç olmak üzere para cezalarının yüzde ikisi adli yardım bürolarının gelirleri arasındadır. Ancak ayrılan bu miktarın adli yardım bürolarına yetmemesi hususu da son dönemlerde yaşanan önemli sorun alanlarındandır. Adalete erişim talebi adaletin tecellisi açısından son derece önemlidir. Ne var ki yargı masrafları ile yurttaşların ödemekle mükellef oldukları "harçlara avukatlık ücretlerinin de eklenmesi çoğu kişinin hak arama yöntemlerini kullanmaması sorunsalını beraberinde getirmektedir. Tam da bu sorunun önüne geçmek adına teşekkül ettirilen adli yardım bürolarının, maddi gelirlerinin artırılması kamusal hizmetin devamlılığı açısından da önemlidir.

Öte yandan adli yarım bürolarına aktarılan gelirlerden en büyük payı Maliye Bakanlığı'ndan TBB'ye, TBB'den puanlama sistemi ile barolara aktarılan para oluşturmaktadır. Üye sayısı fazla olan barolarda kriz haline gelen, atanan avukatların ücret ödemeleri, il nüfusu ve üye sayısı az olan barolarda soyun yaratmamaktadır. Ancak yapılan son değişiklikle birden fazla baro olan illerde üye sayısı az: olan 2 No'lu barolar lehine orantısız bir aktarım sağlanmıştır.

TBB verilerine göre; 2021 adli yardım ücreti 137 milyon civarında olup 85 milyon nüfuslu ve 160 bin avukat olan T ürkiye'de bir puan yaklaşık 6 bin 800 liraya tekabül etmektedir. Örneğin İstanbul 2 Nolu Barosu'nun geliri 1,3 milyon lira olması gerekirken çoklu barolara yüzde 4O'ınun eşit paylaşılınasına dair hüküm ile 5 milyon liraya, Ankara'da ise | milyon liradan 2,3 milyon liraya yükselmektedir. Barolara aktarılan bütçenin azlığı nazara alındığında, Türkiye Barolar Birliği tarafıhdan adli yardımda görevli avukata ödenmek üzere il barolarına gönderilen ödenek, çoğu zaman iki yıla yayılan bir zaman diliminde avukata ulaşmaktadır. Aradan geçen zaman zarfında enflâsyon karşısında eriyen adli yardım ücretleri avukata ulaştığında bir anlam ifade etmemektedir. Avukatların bu bağlamda barolardan talep ettikleri gecikme faizi ödemelerinin reddedilmesi de sorunu büyütmektedir. Oysa adli yardım ücretine ilişkin ödemelerin yapılmamasından dolayı kusurlu olduğu görülen baronun; söz konusu tutardan mahrum kalınan süre için yasal faiz ödemesi gerekmektedir. Ancak mesele barolara aktarılan gelirlerin azlığı noktasında düğümlenmektedir. Bu bahisle de TTB'ye aktarılan gelirlerin artırılması elzemdir.

Yine bugüne değin adli yardım gelirlerinden mahrum kalan avukatların zararlarının tazmini için bekleyen alacaklarının gecikme faizini de kapsayacak biçimde ödenmesi gerekmektedir. MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1- Kamusal hizmet yürütmekte olan adli yardım bürolarının gelirlerinin artırılması amaçlanmıştır.

Made 2- Adli yardım kapsamında verilen avukatlık hizmetlerinde KDV uygulamasının kaldırılması ve bu bahisle adli yardım bürolarının mali yüklerinin hafifletilmesi amaçlanmıştır.

Madde 3- Konulan geçici hüküm ile adli yardım kapsamında görülen avukatlık hizmetleri kapsamında tahakkuk etmiş olan ağlli yardım ücretlerinin muhataplarına ödenmesinin sağlanması amaçlanmıştır.

Madde 4- Yürürlük maddesidir.

Madde 5- Yürütme maddesidir.

AYUKATLIK KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 180 inci maddesinin linci fıkrasının (a) bendinde yer alan "yüzde ikisi" ibareleri "yüzde dördü" şeklinde değiştirilmiştir.

MADDE 2- 1136 Sayılı Avukatlık Kanununun 180 inci maddesinden sonra aşağıdaki madde eklenmiş ve diğer hükümler buna göre teselsül ettirilmiştir.

"Adli yardım kapsamında verilen tüm avukatlık hizmetlerinde KDV kaldırılmıştır. "

MADDE 3- 1136 Sayılı Avukatlık Kanununa aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

© "GEÇİCİ MADDE 25- Adli yardım kapsamında görülen avukatlık hizmetleri kapsamında tahakkuk etmiş olan birikmiş adli yardım ücretlerinin gecikme faizini de kapsayacak biçimde ödenmesi için ek ödenek çıkarılmış ve işbu kanunun yürürlüğünü izleyen 30 gün içinde muhataplarına ödenmesi için gerekli düzenlemeler yapılmıştır."

MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Avukatlık Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1486, 1 Kasım 2022. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1486-avukatlik-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9ff61b5b-deb4-4e75-aeb7-0189ac1fdf95

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
