# 1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/149) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/149 - **Sunuluş tarihi:** 6 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c38780f0-8502-491b-89d4-0188d8cc81ad - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-149-1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi > 2/149 esas numaralı kanun teklifi 6 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile; çocuklara yapılacak Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamındaki aşıların sadece Bakanlık onayıyla yapılması öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385, 2/386, 2/387, 2/388, 2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394, 2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/^40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163,2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/İ8, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/20, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon Esas Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyon | Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No:2/149 26. Dönemde 2/2318,2/2308,2/1579,2/1469,2/1465,2/1463,2 430,2/1415,2/1410,1/1365,2/1332,2/1330, 2/13 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA verilen; /1462,2/1460,2/1452,2/1440,2/1437, 2/1436.2/1 25.2/1289,2/988,2/987,2/986,2/918.2/81 3,2/68 3, ,2/387, NeyA 318,2/250,2/249,2/1450, ,211252,2/1545,2/1106.. ,2/1044,2 /821,2/793, 22102./2/1576,2/1568,2/1528,2/1500, 2/1499,2/1488.2/1474,2/ 1443,2/1324,2/1118,2/1107,2/1055, 2/1049,2/678,. .2/465,2/416,2/415.. esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum. 29.06.2018 Tali Komisyonlar Esas N Komisyon Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Tarih'01.10.2018 Esas No:407 M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili 477 | CUMHURİYET HALK PARTİSİ "- ĞG ue BASA ip EB Ten... 206... Ri Sayı MALE arar eraraasananasa TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 1593 Sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun Teklifim gerekçesiyle sunulmuştur. Gereğini arz ederim. 29.11.2016 Mun yer Tali Komisyon Komisyon Seslik e, Gelir ve Dos ger Tarik Tg 70 e "içe e ÜR BAŞKANI <7 KN ; No: OY MO GENEL GEREKÇE Anayasa Mahkemesi 26 Ekim 2016'da aşıyla ilgili çok kritik bir karar daha almıştır. Mersin'de çocuğunu aşılatmak istemeyen bir ailenin başvurusu üzerine başlayan hukuksal sürecin sonunda, çocuk felci aşısı dışındaki aşıların zorunlu tutulamayacağını belirtmiştir. Çocuk felci aşısı 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nda zorunlu sayıldığı için kapsam dışı bırakılmak istenmektedir. Mahkeme 2015 Aralık ayında da Sivaslı bir ailenin başvurusu üzerine aynı kararı bildirmiştir. AYM aşıyla ilgili kararını ilgili bir yasanın olmaması gerekçesine dayandırıyor olsa da, aynı zamanda zorla aşı uygulamasının Anayasanın 17. maddesinin çiğnenmesi ve hak ihlali yapılması anlamına geldiğini belirtmektedir. Sağlık Bakanlığı, Aralık 2015*teki AYM kararı üzerine, Nisan 2016'da, aşının koruyucu sağlık hizmetlerinin temeli olduğunu, bütün çocuklara zorunlu uygulanması gerektiğini belirtmiş, AYM'nin kararı üzerine aşıyı zorunlu tutan bir özel yasal düzenleme yapacağını açıklamıştır. i Ebeveynlerin çocuklarına aşı yaptırmaması yalnızca kendilerini ilgilendiren bir karar değildir. Toplumsal bağışıklık diye bilinen bir kavramı göz ardı etmek yanlış bir tutum sergilendiği anlamına gelmektedir. Çocuklarımızı aşılattığımızda yalnızca onları korumakla kalmıyor, aynı zamanda toplumdaki aşılanmış çocuk oranının, kritik seviye olan 9690'ın üzerine çıkmasına katkı sunarak, değişik nedenlerle aşılanamamış çocukların da aynı hastalıktan korunmasını sağlamış olmaktayız. Dolayısıyla çocukların aşılatılmaması toplumsal bağışıklık oranının düşmesine, bu da salgınların ortaya çıkmasına açıkça neden olacaktır. Salgınlar, özellikle bağışıklık sistemi yetersiz olan çocuklarda ölümcül hastalıklara yol açacaktır. Bütün bunlar nedeniyle aşı karşıtlığının bireysel hak kapsamına alınması, bir mücadele yöntemi olarak kodlanması toplum sağlığı açısından fayda teşkil eden bir tutum değildir. Aşıların yan etkilerinin ve söz konusu edilen hastalıklara karşı herhangi bir koruyuculuğunun olmadığı yönündeki iddialar gerici bir spekülasyon niteliği taşımaktan öteye gitmeyecek iddialardır. Örneğin, ABD?de bebeklerin 9676'sının kızamığa karşı aşılanmış olduğu 2000 yılında kızamığa bağlı ölüm sayısı 562 iken, aşılama oranının 484?e yükseldiği 2012'de 122'ye düşmiştür. Amerika'da dini inançları nedeniyle çocuklarına aşı yaptırmayan değişik topluluklarda defalarca salgın yaşandığı bilinmektedir. ABD"de 1960"ta 150 bin olan boğmaca sayısı yaygın aşılamayla 1970'lerde 5 000'e, 1980'lerde 2900'e düşürülmüştür. Yeni b Amerika'da 2010'da yaşanan boğmaca salgınının nedeninin aşı yaptırmayı reğ olduğunu göstermiştir. — Türkiye'de de durum böyledir. Çocuk felci vaka sayısı 1985'te 90 iken, aşıyla eradikasyon programının başlatılmasından (1989) hemen sonra, 1990 yılında 20'ye inmiştir. 1998 yılında ise hastalık eradike edilmiştir. Benzer durum kızamık hastalığı için de geçerlidir. Vaka sayısı 1998-2001 döneminde 25-30 bin aralığında dalgalanmakta iken Kızamık aşılama günlerinin başlatıldığı 2003*de 9000'e inmiş ve 2005'ten itibaren de yılda 10*un altına düşmüştür. Aşıların başarısını kanıtlayan esas örnek Küba'dır. Küba bütün aşılarını kendisi üretmekte ve başka ülkelere de bu aşılarını vermektedir. Küba'nın bulaşıcı hastalıkların ortadan kaldırılmasıyla ilgili temel stratejisi yaygın aşılamadır. Aşılama oranları 96100 oranındadır. Bu stratejiyle çocuk felci 1963'te, difteri 1971'de, vereme bağlı menenjit ve yeni doğan tetanozu 1970'lerin başında, kızamık ve kabakulak 1996'da cradike edilmiştir. Sonuç olarak Türkiye'de yaşanan aşı uygulamasının bir sonuca bağlanması ve sağlıklı toplum için sağlıklı çocuk yetiştirilmesi için aşının önemli olması gerekçesiyle bu kanun teklifi hazırlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nda değişiklik yapılmasına ilişkin Kanun Teklifi ile AYM'nin belirttiği mevzuat eksikliğini gidererek, kamuoyundaki aşı tartışmalarına son verilmesi ve sağlıklı bir toplum için aşı uygulamalarının tamamen kaldırılmasına yönelik negatif tutumun ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Madde 2- Yürürlük maddesidir. Madde 3- Yürütme maddesidir. 1593 SAYILI UMUMİ HIFZISIHHA KANUNU'NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ Madde 1- Madde 17. 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanunu'nun 89. maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Hiç kimse rızası olmaksızın bağışıklama amaçlı aşılamaya tabi tutulamaz. Çocuklara veya mahcurlara yapılacak aşılamada velisinden veya vasisinden izin alınır. Ancak çocuklara yapılacak olan Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı kapsamındaki aşılar (kızamık, polio (çocuk felci), kabakulak, kızamıkçık, difteri, boğmaca, tetanoz, su çiçeği, hepatit A, hepatit B, verem, pnömokok, hemafilus influenza aşıları) ile toplumun ve/veya belli bir topluluğun sağlığını tehdit eden bulaşıcı hastalıklarda, Sağlık Bakanlığı, Türk Tabipleri Birliği ve tıp fakültelerinin ilgili kürsülerinden (halk sağlığı, enfeksiyon hastalıkları, çocuk enfeksiyon hastalıkları) üyelerinin oluşturacağı Bilim Kurulu'nun önerisi üzerine Bakanlık'ın onayı ile onam alınmadan uygulanır." MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “1593 Sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/149, 6 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-149-1593-sayili-umumi-hifzissihha-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/c38780f0-8502-491b-89d4-0188d8cc81ad Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.