# Şengal’de Ezidî Kürt Halkına Yönelik Gerçekleştirilen Katliamın “Soykırım” Olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi (2/1511)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1511
- **Sunuluş tarihi:** 3 Ağustos 2023
- **İlk imza:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/f88eca61-f399-4911-8270-0189bb9a0682
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1511-sengalde-ezidi-kurt-halkina-yonelik-gerceklestirilen-katliamin-soykirim-olarak-taninmas

> 2/1511 esas numaralı kanun teklifi 3 Ağustos 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif İle, 3 Ağustos 2014 Tarihinde Şengal’de Ezidîlere Karşı Gerçekleştirilen Saldırıların Türkiye Büyük Millet Meclisi Tarafından Soykırım Olarak Tanınması Amaçlanmaktır.

## Teklif metni

Ortadoğu'nun kadim halklarından Ezidi Kürtlerin tarih boyunca uğradığı saldırı, sürgün ve katliamların sonuncusunun 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal'de Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) tarafından gerçekleştirilmesi sonucunda yaşanan insanlık dışı durumun TBMM tarafından "Soykırım" olarak tanınması hakkında Kanun Teklifim gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur.

Van Milletvekili Tali Komisyon Dışişleri Esas Komisyon İçişleri Tarih; 8-8-2023 Esas No:2/1511 he: İ040230-İ

GEREKÇE

Kürt halkının bir parçası olan Ezidiler, geçmişten günümüze birçok saldırıya maruz kaldılar. Ardı arkası kesilmeyen katliamlar, Ezidi Kürtlerin bilincinde "ferman" olarak adlandırılırken binlerce Ezidi, zorla yerinden göçertilmiş durumdadır. Ezidiler, Osmanlı"dan Saddam Hüseyin'in iktidarda olduğu Irak'ta 73 ferman ve katliama uğradılar. Yakın zaman diliminde de Irak Kürdistanı'nda Kürtlere karşı yürütülen Enfal soykırımında da Ezidiler saldırıların hedefi olmuş, 2011 yılında ise Şengal'de yapılan bombalı saldırıda yüzlerce kişi yaşamını yitirmiştir. Son olarak 3 Ağustos 2014 tarihinde Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) çeteleri Şengal'de kadın erkek, çoluk çocuk ve genç yaşlı demeden binlerce Ezidi Kürdü katletmiştir.

Irak hükümetinin ve dünyanın gözleri önünde yaşanan 74'üncü fermanda; katliamdan kurtulan on binlerce kişi zorla yerinden edilmiş, binlerce kadın ve çocuk esir alınmış, binlerce kadın ise köle pazarlarında satılmıştır. Her ne kadar üzerinden 9 yıl geçmiş olsa da fermanın etkileri bugün de ortadan kaldırılmış değildir. Çünkü yüz binlerce Ezidi birçok yerde kamplarda zor koşullar altında yaşam mücadelesi verirken kaçırılan binlerce kadının akıbeti hâlâ bilinmemektedir. Ezidilerin kurmaya çalıştıkları güvenli alanlar ise bugün de saldırıların hedefi olurken 3 bine yakın Ezidinin halen IŞİD tarafından esir tutulduğu belirtilmektedir. Özellikle esir alınan Ezidi kadın ile çocukların Şengal'den binlerce kilometre uzakta bulunan Ankara ve Kırşehir'de ortaya çıkması, siyasi iktidarın kayıtsızlığını ortaya koymaktadır.

Bu nedenle kültürleri ve inançlarıyla insanlık tarihinin özgün bir parçası olan Ezidiler; zorla yerinden göçertilme, tecavüz, köle pazarları vb. insanlık dışı saldırılardan dolayı ciddi bir güvenlik riski altındadır. Çünkü Ezidi halkı hem kendi öz topraklarında hem de gitmek zorunda kaldıkları yerlerde statüsüz ve korumasız şartlarda yaşamaktadırlar. Dolayısıyla toplu katletme yöntemleriyle soyca yok edilmeye çalışılmanın yanında Ezidi Kürtleri, sınırları dahilinde yaşadıkları ülke ile çevre ülkelerin saldırgan ve/ya duyarsız politikalarının etkisini doğrudan hissetmektedirler. Bu yüzden uluslararası çevrelerce Ezidi yerleşim yerlerinin boşaltılmasının, çoluk çocuk fark etmeden sivillerin toplu olarak infaz edilmesinin ve kadınlara yönelik işlenen ınsanlık dışı cinsel suçların bir soykırım olduğu kabul edilmelidir.

Ezidilerin maruz kaldığı katliamlar, Birleşmiş Milletler (BM) Soykırımın Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi ile Uluslararası Ceza Mahkemesinin Roma Statüsü'nün soykırım tanımıyla uyuştuğu için 2016 yılında BM tarafından "soykırım?" olarak tanınmıştır. Yine uluslararası toplum tarafından "İnsanlığa karşı işlenen suçlar" olarak kabul edilen saldırılar, en son İngiltere tarafından "Ezidi soykırımı" olarak kabul edilmiştir. Bütün bunlara rağmen Türkiye'de yaşayan milyonlarca Kürt'ün öz kardeşleri olan Ezidilere yönelik katliamlar konusunda siyasi iktidar hiçbir adım atmamıştır. Bunun aksine Ezidilerin güvenlik endişelerini büyüten bir dış politika benimsenmiş, tüm çağrılara rağmen agresif tutum terk edilmemiştir.

Sonuç itibariyle Irak Kürdistan Bölgesi'nin Şengal ve Şeyhan kasabaları ile Musul'un köyleri başta olmak üzere Kürtlerin dört parça coğrafyası ile Gürcistan ve Ermenistan'da yaşayan Ezidiler, kültür ve inançlarıyla özgürce yaşamak istemektedirler. Özelikle soykırımın 9*uncu yılında Türkiye Cumhuriyeti iktidarlarının, milyonlarca yurttaşıyla etnik akraba olan Ezidi Kürtlere yönelik süregelen politikalarında değişikliğe gitmesi gerekmektedir. Bu anlamda halkların iradesinin temsil edildiği Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) inisiyatif alarak halkları birbirine yakınlaştırmak için devreye girmesi anlamlı olacaktır. Çünkü söz konusu katliamların TBMM tarafından "Ezidi Soykırımı? olarak tanınması, halklar ve inançlar arasında bir hoşgörünün gelişmesini sağlayacaktır. Bu aynı zamanda insani ve vicdani bir vazife olarak siyasetçilerin karşı karşıya oldukları önemli bir sınamadır.

Şengal'de #zidi Kürt Halkına Yönelik Gerçekleştirilen Katliamın "Soykırım" olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi

MADDE 1 — Türkiye Büyük Millet meclisi; 3 Ağustos 2014 tarihinde Şengal'de Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) tarafından gerçekleştirilen saldırı sonucunda kadın — erkek, genç — yaşlı ve çoluk çocuk demeden 5 binden fazla Ezidi Kürt'ün katledildiğini, binlerce kişinin yaralandığını ve yüz binlercesinin yerinden edildiğini kabul ederek; Ezidilere yönelik soyca ortadan kaldırmayı amaçlayan katliamı "Ezidi Soykırımı" olarak tanır ve ilan eder.

MADDE 2 — Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3 — Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Gülcan Kaçmaz Sayyiğit (DEM Parti, Van). “Şengal’de Ezidî Kürt Halkına Yönelik Gerçekleştirilen Katliamın “Soykırım” Olarak Tanınması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1511, 3 Ağustos 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1511-sengalde-ezidi-kurt-halkina-yonelik-gerceklestirilen-katliamin-soykirim-olarak-taninmas (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/f88eca61-f399-4911-8270-0189bb9a0682

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
