# Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/154)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/154
- **Sunuluş tarihi:** 6 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bed011cf-c910-4c24-abe6-0188d8ce2819
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-154-cesitli-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/154 esas numaralı kanun teklifi 6 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile üye ve ortak sayısına bakılmaksızın esnaf, meslek kuruluşları ile kooperatiflerde yapılan bütün seçimlerde gizli oy açık tasnif usulünün kullanılması öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333 2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/r40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150 2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176 2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189 2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215 2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali Komisyon

Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu

Esas Komisyon

Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No: 2/154

O 1 Haziran 203

0.1 Hezin 2073

İZLİ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde verilen;

2/2318,2/2308,2/1579,2/1469,2/1465,2/1463,2

430,2/141

/1462,2/1460,2/1452,2/1440,2/1437, 2/1436.2/1

5.2/1410,/1365,2/1332,2/1330,2/1325, 2/1289,2/988,2/987,2/986,2/918.2/813,2/68 ,211252,2/1545,2/1106.. ,2/1044,2

3, ,2/387.X 1 8318,2/250,2/249,2/1450,

/821,2/793,

1443,2/1324,2/1118,2/1107,2/1055, 2/1049,2/678,. numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyorum. 29.06.2018

22102./2/1576,2/1568,2/1528,2/1500, 2/1499,2/1488.2/1474,2/

.2/465,2/416,2/415.. esas Tali Komisyonlar Esas Sanayı, Ticaret, Enerji, Tabü Komisyon Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji

Tarih01.10.2018 Esas No:407

M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup yaya

Tarih... 2. 5-24 CHP Sayi ve ve esessmesssree

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Esnaf ve meslek kuruluşları ile kooperatiflerde yapılan bütün seçimlerde gizli oy açık sayım usulünün kanuni olarak tek seçim şekli haline getirilmesiyle bu seçimlerin daha da demokratikleştirilmesini sağlamak amacıyla hazırladığım 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ile 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi gerekçeleriyle birlikte EK'te sunulmaktadır.

Gereğini saygıyla arz ederim.14 /07/2016

Dr.Jur Yıldız BİÇER nisa Milletvekili

Tali Komisyon Tarih: TO Kssles 00) E.No: /: 1324

ZE" sağ" | sekr. Bu BAŞKANI

Fan mmm

LELE

03 İsis Zülğ

GENEL GEREKÇE

Anayasa'nın 2 inci maddesi Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin demokratik bir hukuk devleti olduğunu açıkça belirtmiştir. Hukukun dayanağı ve kaynağı şüphesiz demokrasidir. Demokrasinin olmazsa olmaz kuralı ise yapılacak oylamalarda ve seçimlerde gizli oy açık tasnif usulü ile seçmenin iradesinin güvenceye alınması ve şeffaflığın sağlanmasıdır. Demokrasiyi işler durumda tutacak olan mekanizma ise hukukun tan kendisidir. Hukuk yoluyla her türlü seçim işleminde gizli oy açık tasnifin kural kılınması demokrasiyi güçlendirecek ve katılımcılığı sağlayacaktır.

Ülkemizde ekonomik olmasının yönünde katılımcı kurumlar olan her türden kooperatif ve üst kuruluşları ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının yönetim organları için yapılan seçimlerde demokrasinin ve katılımcılığın hakim kılınması amacıyla bu kanun teklifi hazırlanmıştır.

1163 sayılı Kooperatifle Kanunu'nun 48. Maddesinin 2. Fıkrası şu şekildedir: Esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri hariç olmak üzere, ortak sayısı 500'den fazla olan kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Kooperatiflerin organ seçimlerinde her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir. Anasözleşmelerin bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.

Bu maddede öngörülen kredi kefalet kooperatifleri ile üyesi 500'ün altında olan kooperatiflerin seçim işlemlerinde gizli oy açık tasnif uygulamasından istisna tutulması durumunun ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır.

Diğer yandan, 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun, "Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri tarafından, genel kurul üyeleri veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş temsilciler arasından genel kurulu, belirlenen ve oylanacak gündeme göre sevk ve idare ile görevli bir başkan, bir başkan vekili ve üç kâtip üye açık oyla, ya da toplantıya katılan genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı teklifi halinde, gizli oy açık tasnifle seçilir." şeklindeki 48. maddesi de bu kuruluşların genel kurullarını yönetecek olan başkanlık divanlarının açık oya göre kesinlikle daha demokratik olan gizli oy açık tasnif yöntemiyle seçilmesinin önünde bir engel teşkil etmektedir.

Esnaf ve sanatkar meslek kuruluşları ile özellikle kredi kefalet kooperatifleri başta olmak üzere bütün kooperatiflerin organ-yönetim seçimlerinde gizli oy açık tasnif uygulamasının kanuni ve istisnasız bir hale getirilmesi; bu kuruluşların daha etkin ve daha katılımcı bir yapıya kavuşmasını sağlayacaktır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- İlgili fıkrada yapılan değişiklik ile, gizli oy açık sayım usulünün kooperatifler ve üst kuruluşlarının organ seçimlerinin tamamında üye sayısına bakılmaksızın uygulanması

" kanuni güvence altına alınmaktadır. Ayrıca, Esnaf ve sanatkarlar kredi kefalet kooperatiflerinin gizli oy açık sayım usulünün dışında tutulması uygulamasına da son verilmektedir.

MADDE 2- İlgili maddede yapılan değişiklik ile esnaf ve sanatkarlar meslek kuruluşlarının genel kurullarının sevk ve idaresini üstlenecek olan divanın da istisnasız gizli oy açık sayım usulüyle seçilmesi sağlanacaktır.

MADDE 3- Yürürlük maddesidir.

MADDE 4- Yürürlük maddesidir.

ÇEŞİTLİ KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-24/04/1969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 48 inci maddesine, 03/06/2010 tarihli ve 5983 sayılı kanunun 1inci maddesiyle eklenen ikinci fıkra aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Ortak sayısına bakılmaksızın tüm kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Kooperatiflerin organ seçimlerinde her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir. Anasözleşmelerin bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz."

MADDE 2- 07/06/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu'nun 48. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

"Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri tarafından, genel kurul üyeleri veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş temsilciler arasından genel kurulu, belirlenen ve oylanacak gündeme göre sevk ve idare ile görevli bir başkan, bir başkan vekili ve üç kâtip üye gizli oy açık tasnifle seçilir."

MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Çeşitli Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/154, 6 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-154-cesitli-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bed011cf-c910-4c24-abe6-0188d8ce2819

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
