# Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/1617)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1617
- **Sunuluş tarihi:** 1 Kasım 2021
- **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/28b5fb9c-e751-4697-aad0-018afaee51d5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1617-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-tunus-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-yatirimlarin-karsilik

> 2/1617 esas numaralı kanun teklifi 1 Kasım 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Türkiye ve Tunus arasında ekonomik iş birliği için uygun şartları oluşturmak; karşılıklı olarak, yabancı yatırımların kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tabi olacağı muamele ile yabancı yatırımcıların sahip olacakları hakları belirlemek ve yabancı yatırımlarla ilgili çıkabilecek ihtilafların çözüm yollarını tespit etmek amacıyla imzalanan Anlaşma'nın onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir.

## Teklif metni

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27'nci Yasama Dönemi'nde Başkanlığa sunulmuş olan 2/5027, 2/5038, 2/1781, 2/2783,2/2278, 2/2935,2/1897,2/1912,2/4162,2/2370,2/3910,2/4291, 2/3378,2/1532, 2/1548,2/2984,2/1194,2/2024,2/4188,2/3141,2/5025,2/5026,2/3537, 2/2021,2/4323, 2/4416,2/4417,2/4418,2/4706,2/4911,2/5024,2/4292,2/3706,2/4650, 2/1459,2/1545, 2/3445,2/4529,2/1593,2/1794, 2/1949,2/4814,2/1776,2/3536,2/3543, 2/4891,2/2847, 2/2664, 2/3004, 2/2023,2/2058 ve 2/2025 esas numaralı kanun teklifleri yenilenmiştir.

KAHYRLAR sU KARARLAR Ee K.LIĞI Yili g3 Eim 02 kamran

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 903721 evrak numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Esas Komisyon

Dışişleri

Tarih: 02 Kasım 2021

Esas No: 2/3910

—— ram yapın a

Numara gss...

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE TUNUS CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMAŞINA İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- (1) 27 Aralık 2017 tarihinde Tunus'ta imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"nın onaylanması uygun bulunmuştur.

MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI

Sayı . : Z-90666677-599- LA BA, 28 Ekim 2021 Konu : Anlaşma

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

27 Aralık 2017 tarihinde Tunus'ta imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına

İlişkin Anlaşma"yı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım.

Recep Tayyip ERDOĞ Cumhurbaşkanı I- Anlaşma (Türkçe, Arapça, İngilizce) 2- Genel Gerekçe

& 28 Ekim 2021

İs m işa.

GENEL, FELAK No: g 0772. l

EEYS'ye AKTAR MUZTIR

GENEL GEREKÇE

Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalarının ana amacı; beraberinde yalnızca sermaye değil aynı zamanda teknoloji, yönetim becerisi, uluslararası pazarlara giriş imkânını da getiren doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını taraf ülkeler arasında teşvik etmek ve ilgili ülkenin hukuki düzeni içinde bu yatırımların korunmasını sağlamaktır.

Ülkemiz müteşebbis ve sermayesinin dış ülkelere açılması, aynı zamanda yabancı yatırım ve ileri teknolojinin ülkemize gelmesi yolu ile ekonomimizin küreselleşen dünya ekonomisi içinde etkin bir şekilde yer alması, genel ekonomik politikamızın ana hedefleri arasındadır. Bu çerçevede, ülkemizde yapılan doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının korunması ve daha fazla yabancı sermaye girişinin özendirilebilmesi için, yatırım ve ticaret ilişkilerimizin yoğun olduğu veya bu ilişkilerin gelişmesine yönelik potansiyele sahip olduğu düşünülen ülkelerle Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşmalarının imzalanmasına 1962 yılında başlanmıştır. Ülkemizin sermaye ihraç eder hale gelmesi ile bu süreç hızlandırılmıştır.

Bu itibarla 27 Aralık 2017 tarihinde Tunus'ta imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"nın temel esasları aşağıda özetlenmiştir:

1. Anlaşmaya taraf ülke sınırları içinde gerçekleştirilen yabancı sermayeli yatırımların ve yatırımlarla ilgili faaliyetlerin tabi olacağı muameleyi belirleyerek ekonomik işbirliği için uygun şartları oluşturmak.

2. Türkiye ve Tunus'ta yabancı yatırımların kamulaştırma ve devletleştirme yönünden tabi olacağı muamele ve sahip olduğu haklara açıklık getirmek.

3. Her iki ülkede, taraf ülke yatırımcıları ile ev sahibi devlet arasında yatırımlarla ilgili çıkabilecek ihtilafların çözüm yollarını tespit etmek.

Daha istikrarlı bir yatırım ortamının teminini öngören söz konusu Anlaşma ile iki ülke arasındaki sermaye akışında artış gerçekleşmesi beklenmektedir. Anlaşma, yatırımcılara ekonomik ve yasal güvence verirken taraf ülkelere yeni herhangi bir yük getirmemektedir.

27 Aralık 2017 tarihinde imzalanan söz konusu Anlaşma, iki ülke arasında 29 Mayıs 1991 tarihinde imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti ile Tunus Cumhuriyeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşma"nın yerini alacaktır.

2017 yılında imzalanan Anlaşma, 1991 yılında imzalanmış olan Anlaşmadan temel olarak aşağıdaki noktalarda farklılıklar içermektedir:

I. Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde imzalanan Anlaşmanın yorumunda farklılık olması halinde İngilizce metin esas alınacaktır. *.

2. "Yatırım" terimi, taraf ülkelerin kalkınmasına katkı sağlayacak doğrudan yabancı yatırımları içerecek ve spekülatif yatırımları Anlaşma kapsamı dışında bırakacak şekilde tanımlanmıştır. e 3. Anlaşmaya, "en çok gözetilen ulus" ve "milli muamele" ilkelerinin gayrimenkul edinimi bakımından uygulanmasına istisna getirilmesine imkân sağlayan hüküm eklenmiştir.

4. Âkit tarafların çevre, insan, hayvan ve bitki sağlığının yanı sıra canlı veya cansız tükenebilir doğal kaynakların korunmasını sağlamak üzere ayrımcı olmayan düzenlemeler yapmasına ve hukuki tedbirler almasına imkân tanıyan hükümlere Anlaşmada yer verilmiştir.

5. Anlaşmanın uyuşmazlıkların çözümüne ilişkin hükümlerinde, uluslararası tahkim mekanizmasına başvurulmasına ilişkin istisnalar getirilmiştir. Söz konusu istisnalar uyarınca, yalnızca yabancı sermaye ile ilgili yürürlükteki mevzuat çerçevesinde izin verilmiş ve fiilen başlamış olan yatırımlardan kaynaklanan uyuşmazlıklar uluslararası tahkime sunulabtiğ

Sochi Si

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE TUNUS CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA YATIRIMLARIN KARŞILIKLI TEŞVİKİ VE KORUNMASINA İLİŞKİN

ANLAŞMA

Bundan sonra "Akit Taraflar" olarak anılacak olan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Tunus Cumhuriyeti Hükümeti;

Özellikle bir Akit Tarafın yatırımcılarının, diğer Akit Tarafin ülkesindeki yatırımlar ile ilgili olarak, Akit Taraflar arasındaki ekonomik işbirliğini artırma arzusu ile; i

Bu gibi yatırımlara tanınacak muameleye ilişkin bir anlaşmanın sermaye ve teknoloji akımı ile Akit Tarafların sürdürülebilir kalkınmasını teşvik edeceğini kabul ederek;

Yatırımlara adil ve hakkaniyete uygun muamele edilmesinin; yatırımlar için istikrarlı bir ortamın idamesi açısından arzulanır olduğuna ve ekonomik kaynakların etkin kullanımının en üst düzeye çıkarılmasına ve yaşamı standartlarının geliştirilmesine katkıda bulunacağına dair mutabık kalarak; ve

Bu amaçlara sağlik, güvenlik ve çevrenin korunmasına uygun biçimde uluslararası kabul görmüş işçi haklarını zayıflatmadan ulaşılabileceğine ikna olarak;

Yatırımların karşılıklı teşviki ve korunmasına ilişkin bir anlaşmanın yapılmasına karar vermiş olarak;

Aşağıdaki şekilde anlaşmaya varmışlardır:

Bilka, ayi

ERMAN Tanımlar

İİ İşbu Anlaşmanın amacı bakımından:

1. "Yatırım" terimi; bir Akit Tarafın yatırımcısı tarafından diğer Akit Tarafin ülkesinde, bu Akit Tarafin kanunlarına ve düzenlemelerine uygun olarak uzun süreli ekonomik ilişkiler kurmak amacıyla sahip olunan veya kontrol edilen iş faaliyetleriyle bağlantılı ve sermaye taahhüdü, risk sorumluluğu, gelir veya kar beklentisi ve ekonomik kalkınmaya katkıyı da içermek üzere bir yatırımıt özelliklerine sahip her türlü mal varlığını ifade eder ve bunlarla sınırlı olmamak üzere özellikle aşağıdakileri içerir;

(a) taşınır ve taşınmaz malların yanı sıra ipotek, rehin, kefalet gibi diğer haklar ve malvarlığının bulunduğu Akit Tarafın kanun ve düzenlemelerine uygun olarak tanımlanan diğer benzer haklar;

(b) yeniden yatırılan gelirler, para alacakları veya bir yatırımla ilgili ekonomik değeri olan diğer haklar;

(6) hisseler, hisse senetleri ya da şirketlere iştirakin diğer her türlü şekli;

(d) patentler, sınai tasarımlar, teknik süreçler gibi sınai ve fikri mülkiyet hakları yanında ticari markalar, ticari itibar ve know-how;

(e) doğal kaynaklara yönelik imtiyazlar da dahil olmak üzere, kanun veya bir sözleşme ile verilmiş iş imtiyazları;

Mal varlıklarının yatırıldığı veya yeniden yatırıldığı biçimindeki herhangi bir değişiklik, bu değişikliğin ev sahibi Akit Tarafın kanun ve düzenlemelerine uygun olması koşulu ile, bunların yatırım olarak nitelenmesini etkilemez.

© Bununla birlikte "yatırım" terimi;

(0) bir şirkete "o010'dan az bir katılıma veya oy hakkına karşılık gelen, borsalar yoluyla . edinilmiş hisseler, hisse senetleri ya da şirketlere iştirakin diğer her türlü şekli;

(g) bir Akit Tarafça çıkarılmış tahviller, rehinli tahviller, borç senetleri ve diğer borç araçları; (b) vadesine bakılmaksızın, bir Akit Taraf veya devlet işletmesine verilen borçlar; Gi) bir devlet işletmesince çıkarılmiş borç senetleri;

() aşağıdakilerden kaynaklanan para alacakları:

Gi) bir Akit Tarafın ülkesinde bulunan bir gerçek kişi veya bir şirket, işletme ve firma tarafınca diğer Akit Tarafın ülkesindeki bir gerçek kişi veya bir şirket, işletme ve firmaya yapılan mal veya hizmetlerin satışı için düzenlenmiş ticari sözleşmeler; veya

BETEİLEeR

(ü) ticaretin finansmanı gibi ticari bir işlemle bağlantılı Kredi. Sağlâğmşı; . gi vİşdir yaraları.

(ül) yukarıda yer alan (a)'dan (e)"ye kadarki bentlerde belirtilen çıkarlardan kaynaklanmayan diğer her türlü para alacaklarını; içermez.

2. "Yatırımcı" terimi:

Diğer Akit Tarafın ülkesinde bir yatırım yapmış olan;

(a) kanunlarına göre bir Akit Tarafın vatandaşı olan gerçek kişileri,

(b) kayıtlı işyerleri ile birlikte esaslı iş faaliyetleri bir Akit Tarafın ülkesinde bulunan ve o Akit Tarafın yürürlükteki mevzuatı çerçevesinde kurulmuş veya teşekkül etmiş şirketleri, kuruluşları, firmaları veya-iş ortaklıklarını, ifade eder.

3. "Gelirler" terimi, bir yatırımdan elde edilen meblağları ifade eder ve bunlarla sınırlı olmamakla beraber özellikle, kar, faiz, sermaye kazançları, royaltiler, ücretler ve temettüleri içerir.

4. "Ülke" terimi: .

(a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilgili olarak; kara ülkesini, iç sularını, karasularını ve bunların üzerindeki hava sahasını, aynı zamanda, canlı veya cansız doğal kaynakların araştırılması, işletilmesi ve korunması amacıyla Türkiye'nin uluslararası hukuka uygun olarak üzefinde egemen hak ve yetkilere sahip olduğu deniz alanlarını ifade eder.

(b) Tunus Cumhuriyeti ile ilgili olarak; egemenliği altındaki kara ülkesini, iç sularını, karasularını, bunların üzerindeki hava sahasını ve doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi amacıyla Tunus Cumhuriyeti'nin uluslararası hukuka ve kendi ulusal yasalarına uygun olarak üzerinde egemen hak ve yetkilere sahip olduğu kıta sahanlığı ve münhasır ekonomik bölgeyi ifade eder, Uygulama Kapsamı

1. İşbu Anlaşma, bir Akit Tarafin ülkesinde, bu Akit Tarafın kanun ve düzenlemelerine uygun olarak diğer Akit Taraf yatırımcıları tarafından işbu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce veya sonra yapılmış olan yatırımlara uygulanır.

2. İşbu Anlaşma:

(a) Anlaşmanın yürürlüğe girmesinden önce ortaya çıkan uyuşmazlıklara;

(b) 1 Ocak 1957'den önce Tunus Cumhuriyeti'nin ülkesind e yapilar AMİ 2 5

Yatırımların Teşviki ve Korunması

1. Her bir Akit Taraf, kanun ve düzenlemeleri çerçevesinde, kendi ülkesinde, diğer Akit Taraf yatırımcılarının yatırımlarını mümkün olduğunca teşvik eder.

2. Her bir Akit Tarafin yatırımcılarının yatırımları, diğer Akit Tarafın ülkesinde her zaman adil ve hakkaniyete uygun muamele ile tam koruma ve güvenlik de dâhil olmak üzere, uluslararası hukukun asgari muamele standartlarına uygun bir muameleye tabi tutulur. Akit Taraflardan hiçbiri, makul olmayan veya ayrımcı tedbirlerle yatırımların yönetilmesine, sürdürülmesine, kullanımına, faydalanılmasına, işletilmesine, genişletilmesine, satışına, tasfiyesine veya elden çıkarılmasına hiçbir şekilde engel olamaz.

Yatırımlara Uygulanacak Muamele i. Her bir Akit Taraf, kanun ve düzenlemeleri çerçevesinde, diğer Akit Tarafın yatırımcılarının yatırımlarını, herhangi bir üçüncü ülke yatırımcılarınn yatırımlarına benzer durumlarda uygulanandan daha az elverişli olmayacak şekilde ülkesine kabul eder.

2. Her bir Akit Taraf, kurulmuş olan bu yatırımlara, bunların yönetilmesine, sürdürülmesine, kullanımına, işletilmesine, bunlardarı faydalanılmasına, genişletilmesine, satışına, tasfiyesine veya elden çıkarılmasına ilişkin olarak, kendi yatırımcılarının yatırımları ya da herhangi bir üçüncü ülkenin yatırımcılarının yatırımlarına benzer durumlarda uyguladığı muameleden hangisi en elverişli ise, bundan daha az elverişli olmayan bir muamelede bulunur.

3. Akit Taraflar, kanun ve düzenlemelere uygun olarak bir yatırımın yapılması ve sürdürülmesiyle ilgili olarak, diğer Akit Tarafin ülkesine girmek isteyen ve 1. Madde'nin Za) fıkrası uyarınca yatırımcı olarak tanımlanan her bir Akit Taraf vatandaşının ve onların analitar personelinin ülkeye girişi ve geçici ikameti için yapılan başvuruları iyi niyetle değerlendirir.

4. (a) İşbu Maddenin hükümleri, bir Akit Tarafın tamamen ya da kısmen vergilendirmeye ilişkin herhangi bir uluslararası anlaşma veya düzenleme ile tanımış olduğu bir muameleyi, "tercihi veya ayrıcalığı, diğer Akit Tarafın yatırımcılarına da sağlamakla yükümlü olduğu şeklinde yorumlanmaz.

(b) İşbu Anlaşmanın hükümleri, Akit Taraflardan herhengi birinin, bir gümrük birliği, ekonomik birlik, ortak pazar, serbest ticaret bölgesi veya bir Akit Tarafın benzeri uluslararası anlaşmaya üyeliği ve benzer diğer bölgesel ekonomik işbirliğine ortaklığı ile tanımış olduğu bir muameleyi, tercihi veya ayrıcalığı, diğer Akit Tarafin yatırımcılarına da sağlamakla yükümlü olduğu şeklinde yorumlanmaz.

(e) Bu Maddenin 1 ve 2, fıkraları, işbu Anlaşma veya Akit Taraflardan birinin imza koyduğu bir uluslararası yatırım anlaşmasında düzenlenen uyuşmazlık çözümü hükümleri bakımından uygulanmaz. aa . Y (d) İşbu Anlaşmanın 3. ve 4. Maddelerinin hükümleri# Akit toprak, gayrimenkul ve bunlar üzerindeki ayni haldarü.

Tarâflârden herhangf di ini bakımında yatırımcılarının o yatırımlarına uyguladığı muâmelenin aynısını diğer Akit Tarafin yatırımcılarının yatırımlarına uygulamakla yüküdlü kılmaz.

(e) İşbu Maddenin hükümlerine bakılmaksızın; Akit Taraflar kendi ülkelerindeki dezavantajlı grup veya kişileri korumak ve özendirmek amacıyla özel teşvikler sağlayabilir. Genel İstisnalar

1. İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmü, bir Akit Tarafın:

(a) insan, hayvan veya bitki hayatı veya sağlığının veya çevrenin korunması için düzenlenen ve uygulanan;

(b) canlı veya cansız tükenebilir doğal kaynakların korunmasıyla ilgili; ayrımcı olmayan herhangi bir hukuki önlemi almasına, sürdürmesine ya da uygulamasına engel olacak şekilde yorumlanamaz.

2. İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmü:

(a) bir Akit Tarafın, açıklanmasını temel güvenlik çıkarlarına aykırı gördüğü herhangi bir bilgiyi açıklamasını veya böyle bir bilgiye erişime izin vermesini gerektirecek şekilde;

(b) hiçbir Akit Tarafin, (0) silah, cephane ve savaş gereçleri ticareti ile bir askeri ya da diğer bir güvenlik kuruluşuna doğrudan veya dolaylı olarak diğer mal, teçhizat, hizmet ve teknoloji sağlama amaciyla yapılan ticaret ve işlemlere ilişkin;

(ii) savaş zamanında veya uluslararası ilişkilerle ilgili diğer acil durumlarda; veya

(üi) nükleer silahların veya diğer patlayıcı nükleer cihazların yayılmasının önlenmesine ilişkin ulusal politikaların veya uluslararası anlaşmaların uygulanmasıyla ilgili olarak; kendi temel güvenlik çıkarlarının korunması için gerekli gördüğü tedbirleri almasına engel olacak şekilde; veya

(c) herhangi bir Akit Tarafı, uluslararası barış ve güvenliğin sürdürülmesi için Birleşmiş Milletler Şartından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmek amacıyla harekete geçmekten alıkoyacak şekilde; yorumlanamaz.

3. İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmü bir Akit Tarafın finansal hizmetlere ilişkin, ihtiyati amaçlarla:

(a) yatırımcının, mevduat sahibinin, mali piyasa katılımcılarının, poliçe sahibinin, poliçe alacaklısının veya finansal kurumların kredi taahhtidünde bulunduğu kişilerin korunmasına;

(b) finansal sisteminin güvenliğinin, sağlamlığının, bütünlüğünün ve istikrarının sağlanmasına; yönelik makul ve ayrımcı olmayan herhangi bir hukuki önlemi almasına, sürdürmesine yada uygulamasına engel olacak şekilde yorumlanamaz.

4. İşbu Anlaşmanın hiçbir hükmü bir Akit Tarafin parasal ve mali politikaları ya da kur politikaları izlemeye yönelik ayrımcı olmayan genel uygulama tedbirleri kabul etmesine veya sürdürmesine engel olacak şekilde yorumlanamaz.

Kamulaşiırma ve Tazminat

1. Yatırımlar, kamu yararı gözetilerek, ayrımcı olmayacak biçimde; anında, yeterli ve etkin tazminat ödenerek, uygun hukuki usule ve işbu Anlaşmanın 4. Maddesinde belirtilen genel muamele prensiplerine göre yapılanlar hariç olmak üzere kamulaştırılamaz, devletleştirilemez veya doğrudan ya da dolaylı olarak benzer etkisi olan tedbirlere (bundan sonra kamulaştırma olarak anılacaktır) maruz bırakılamaz.

2. Sağlık, güvenlik ve çevre gibi halkın refahını ilgilendiren meşru hedeflerin korunması amacıyla düzenlenen ve uygulanan ayrımcı olmayan yasal önlemler, dolaylı kamulaştırma teşkil etmez.

3. Tazminat, kamulaştırılan yatırımın kamulaştırma işleminin yapıldığı veya kamuoyuna duyurulduğu tarihten önceki piyasa değerine eşit olur. Tazminat gecikme olmaksızın ödenir ve 8. Maddenin 2.fikrasında belirtildiği gibi serbestçe transfer edilebilir.

4. Tazminat serbestçe çevrilebilen bir para cinsi ile ödenir ve ödemede gecikme olması durumunda tazminat, ev sahibi Akit Tarafın kanunlarınca faiz oranı tanımlanımamışsa, kamulaştırma tarihinden ödeme tarihine kadar uygulanabilir bir faiz oranı içerir.

5. İşbu Madde'nin hükümlerine bakılmaksızın; her bir Akit Taraf vergi ve ceza ödemelerini güvence altına almak için ayrımcı olmayacak şekilde kendi kanunlarını uygulama hakkına sahiptir.

(8) bir yatırım uyuşmazlığından doğan ödemeler.

Kayıplar için Tazminat

2. İşbu Maddenin 1. fikrası hükümleri saklı kalmak üzere, anılan fikrada belirtilen durumlardan herhangi birinde, diğer Akit Tarafın ül kesinde Zarar gören bir Akit Taraf yatırımcılarının zararları; N

(a) diğer Akit Tarafin kuvvetleri veya resmi makamlarınca mallarına el konulması; veya

(b) diğer Akit Tarafin kuvvetleri veya resmi makaml arınca mallarının çatışma halinde değilken ya da durum zorunlu kılmadığı halde tahrip edil mesi; durumunda hızlı, yeterli ve etkin bir şekilde k arşılanır ya da tazminat ödenir. Hasıl olan ödemeler başka bir para birimine serbestçe çevril ebilir nitelikte olur.

Ikesine İade ve Transfer

Her bir Akit Taraf, vergiyle ilgili tüm yükümlülüklerin yatırıma ilişkin bütün transferlerin Kendi ülkesinden içeri olmaksızın yapılmasına iyi niyetle izin verir. Bu gibi trans yerine getirilmesini müteakip, bir ve dışarıya serbestçe ve gecikme ferler, aşağıdakileri içerir:

(a) ana sermaye ve yatırımı sürdürmek veya artırmak amaçlı ek meblağlar;

(b) gelirler;

(€) bir yatırımın tamamının veya bir kısmının satışı veya tasfiyesinden elde edilen meblağlar,

(d) 6. ve 7. Maddelere ilişkin tazminatlar;

(€) geri ödemeler ve yatırımla ilgili kredilerin faiz ödemeleri;

() bir Akit Tarefin ülkesinde bir yatırımla diğer bir Akit Tarafin vatandaşlarının aldığı ödemeler; ilgili çalışma izinlerini almış olan maaşlar, haftalık ücretler ve diğer

2. Transferler; yatırımın yapılmış olduğu çevrilebilir para birimi veya herhangi bir çevirilebilir para birimiyle, transferin yapıldığı tarihte geçerli olan piyasa döviz kuru üzerinden yapılır.

3. İstisnai durumlarda, ödemeler ve sermaye hareketlerinin ödemeler dengesi üzerinde ciddi zorluklara sebep olması veya sebep olma tehdidini yaratması halinde, ber bir Akit Taraf ayrımcılık yapmadan ve iyi niyeti esas alarak geçici olarak transferleri kısıtlayabilir.

4. İşbu Madde'nin 1. ve 2. fikralarının hükümlerine bakılmaksızın, bir Akit Taraf aşağıda sayılan konulara ilişkin, -kanunlarının eşit, ayrımcı olmayan ve iyi niyetli uygulanması vasıtasıyla transferleri engelleyebilir:

(a) iflas, ödeme aczi veya alacaklıların haklarının korunması için diğer yasal takibatlar;

(b) ceza gerektiren suçlar;

(e) mali düzenleyici otoritelerin kanunları uygulaması için gerekli olan transfer raporları;

(d) adli işlemlerde emir ve hukuki kararlara uygunluğun sağlanması.

Halefiyet

1. Eğer Akit Taraflardan biri yatırımcılarının yatırımlarını ticari olmayan risklere karşı korumak amacıyla bir kamu sigortası veya garanti planına sahipse ve bu Akit Tarafın bir yatırımcısı bu sigortayı edinmiş veya plana katılmışsa, sigortalayanın yatırımcı ile sigortalayan arasındaki sigorta sözleşmesinin şartlarından kaynaklanan her türlü halefiyeti diğer Akit Tarafça tanınır.

2. Sigortalayan halefiyetten dolayı yatırımcının haklarını kullanmaya ve taleplerini öne sürmeye yetkilidir ve yatırım ile ilgili yükümlülükleri üstlenir. Halef olunan haklar veya talepler yatırımcının özgün hak veya taleplerini aşmaz.

3. Bir Akit Taraf ile sigortalayan arasındaki uyuşmazlıklar işbu Anlaşmanın 10'uncu Maddesinin hükümlerine göre çözümlenir.

Bir Akit Taraf ile Diğer Akit Tarafın Yatırımcıları Arasındaki Uyuşmazlıkların Çözümü

1. Akit Taraflardan biri ile diğer Akit Tarafın bir yatırımcısı arasında bu yatırımcının yatırımı ile ilgili olarak 'çikan uyuşmazlıklar, yatırımcı tarafından yatırımın yapıldığı Akit Tarafa ayrıntılı bilgi içerecek şekilde yazılı olarak bildirilir. Mümkün olduğu ölçüde, yatırımcı ve ilgili Akit Taraf bu uyuşmazlıkları danışmalar ve müzakereler yoluyla iyi niyetle çözmeye gayret ederler,

2. Bu uyuşmazlıkların, 1.Fıkrada belirtilen yazılı bildirim tarihini takip eden altı (6) ay içerisinde bu şekilde çözümleneniemesi halinde, uyuşmazlıklar yatırımcının seçimi üzerine;

(a) ülkesinde yatırım yapılmış olan Akit Tarafın yetkili mahkemesine, veya (b) İşbu Madde'nin 4 (a) ve (b) fikralarında belirtilen durumlar hariç olmak üzere,

G) "Devletler ile Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü Sözleşmesi" ile kurulmuş Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkez'e (CSID), veya

Gi) Birleşmiş Milletler Uluslararası Ticaret Hukuku Komisyonu (UNCITRALY'nun Tahkim Kurallarına göre bu maksatla kurulacak bir ad hoc hakem mahkemesine, sunulabilir.

3. Yatırımcının uyuşmazlığı işbu Maddenin 2. fikrasında bahsedilen uyuşmazlık çözüm yollarından birine ya da önceden taraflarca üzerinde anlaşılan uygulanabilir herhangi bir adli veya tahkim prosedürüne sunduğu andan itibaren, bu yollardan birinin seçimi nihaidir.

4. İşbu Madde'nin 2. Fıkrasının hükümlerine bakılmaksızın;

(a) yalnızca, ev sahibi Akit Tarafın yabancı sermaye ile ilgili mevzuatına uygun olarak, herhangi bir iznin gerekli olması halinde, gerekli izni almış ve fiilen başlamış yatırım faaliyetlerinden doğrudan kaynaklanan uyuşmazlıklar, Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkez'e ((CSID) veya Akit Tarafların üzerinde uzlaştıkları işbu Maddenin 2. fıkrasındaki diğer herhangi bir uluslararası uyuşmazlık çözüm mekanizmasına sunulabilir;

(b) Aşağıdaki uyuşmazlıklar tamamen ev sahibi Akit Tarafın mahkemelerinin yargılama yetkisi altındadır ve bu nedenle Yatırım Uyuşmazlıklarının Çözümü için Uluslararası Merkez'e (CSID) ya da diğer herhangi bir uluslararası uyuşmazlık çözümü mekanizmasına sunulamaz;

() Madde 6 (Kamulaştırma ve Tazminat) ve Madde 8 ( olmak üzere vergi tedbirleri ile ilgili uyuşmazlıklar, o

Ülkesine İade ve Transfer) h

(ü) ev sahibi Akit Tarafın ülkesindeki taşınmazlar üzerindeki mülkiyet hakları ve ayni haklara ilişkin uyuşmazlıklar,

(ili) ev sahibi Akit Taraf ile çifte vatandaşlığı bulunan ve ev sahibi Akit Tarafın da vatandaşlığına sahip diğer Akit Tarafın bir gerçek kişisi arasında çıkan uyuşmazlıklar,

5. Tahkim mahkemesi hukuk temelinde, hukukun tüm kaynaklarını dikkate alârak aşağıdaki sıralamaya uygun olarak karar verir:

(a) İşbu Anlaşmanın hükümleri;

(b) uyuşmazlığın tarafi olan ve ülkesinde yatırımın yapıldığı Akit Tarafın kanunları ve düzenlemeleri (kanunlar ihtilafına ilişkin kurallar da dâhil olmak üzere);

(c) her iki Akit Tarafça Kabul edilen ilgili uluslararası hukuk ilkeleri.

6. Tahkim kararları uyuşmazlığın bütün tarafları için nihai ve bağlayıcıdır. Her bir Akit Taraf verilen kararları kendi ulusal kanunları çerçevesinde yerine getirmeyi taahhüt eder. İlgili taraf talıkim kararının uygulanmasını Vaşington'da 18 Mart 1965"te imzaya açıları "Devletlerle Diğer Devletlerin Vatandaşları Arasındaki Yatırım Anlaşmazlıklarının Çözümü Sözleşmesi" yada New York'da 10 Haziran 1958?de imzalanan "Yabancı Tahkim Kararlarının Tanınması ve Uygulanmasına İlişkin Sözleşme" hükümleri altında talep edebilir.

Faydaların Reddi

1. Her bir Akit Taraf, diğer Akit Tarafın bir. firmasının, Akit olmayan bir Tarafin yatırımcıları ya da faydaların tanınmasını reddeden Akit Tarafın yatırımcıları söz konusu firmanın sahibi ise ya da firmanın kontrolünü elinde bulunduruyor ise ve

(a) faydaların tanınmasını reddeden Akit Taraf, Akit olmayan Taraf ile diplomatik ilişkilerini korumaz; ya da

(b) firma, kanunları çerçevesinde kurulmuş olduğu Akit Tarafın ülkesinde önemli faaliyetlere sahip olmaz ise bu Anlaşmadan kaynaklanan faydalardan yararlanmasına izin vermeme hakkını saklı tutar.

2. Faydaların tanınmasını reddeden Akit Taraf, faydaların reddinden önce mümkün olduğu ölçüde, diğer Akit Tarafi haberdar eder.

Akit Taraflar Arasındaki Uyuşmazlıkların Çözümü

1. Akit Taraflar işbu Anlaşmanın yorumu veya uygulanmasıyla ilgili aralarında çıkan — herhangi bir uyuşmazlığa iyi niyet ve işbirliği ruhu içinde hızlı ve hakkaniyete uygun bir çözüm ararlar. Bu bakımdan, Akit Taraflar bu gibi çözümlere varmak için doğrudan ve anlamlı müzakerelerde bulunmayı kabul ederler. Eğer Akit Taraflar uyuşmazlığın başladığı tarihten itibaren altı (6) ay içerisinde yukarıda belirtilen yöntemler ile kendi aralarında bir anlaşmaya varamazlarsa, uyuşmazlık, Akit Taraflardan herhangi birinin isteği üzerine, üç üyeli bir tahkim mahkemesine sunulabilir.

2. Talebin alınmasından itibaren iki (2) ay içerisinde, her bir Akit Taraf bir hakem tayin eder. Tayin edilen bu iki hakem üçüncü bir ülke vatandaşı olan üçüncü hakeini Başkan olarak seçer. Akit Taraflardan herhangi birinin belirtilen süre içinde hakemi atayamaması halinde, diğer Akit Taraf Uluslararası Adalet Divanı Başkanı'ndan atamayı yapmasını talep edebilir.

3. Eğer her iki hakem atanmalarından itibaren iki (2) ay içerisinde Başkan seçiminde anlaşmaya varamazlar ise, Başkan, Akit Taraflardan birinin talebi üzerine Uluslararası Adalet Divanı Başkanı tarafından atanır. i

4. Eğer, bu Madde'nin 2. ve 3. fikralarında belirtilen durumlarda, Uluslararası Adalet Divanı Başkanı söz konusu görevi yerine getirmekten alıkonursa ya da Başkan, Akit Taraflardan birinin vatandaşı ise, atama Başkan Vekili tarafından yapılır ve eğer Başkan Vekili de bu görevi yerine getirmekten alıkonursa yâ da Başkan Vekili Akit Taraflardan birinin vatandaşı ise, atama Akit Taraflardan birinin vatandaşı olmayan en kıdemli Divan üyesi tarafından yapılır.

5. Tahkim Mahkemesi Heyet Başkanının seçildiği tarihten itibaren üç (3) ay içinde, işbu Anlaşmanın diğer hükümleriyle tutarlı olacak şekilde usul kuralları üzerinde anlaşmaya varır. Böyle bir anlaşmanın olmaması halinde, Tahkim Mahkemesi, genel kabul görmüş uluslararası tahkim usulü kurallarını dikkate alarak, usul kurallarını tayin etmesini Uluslararası Adalet Divanı Başkanından talep eder.

6. Aksi kararlaştırılmadıkça, Başkanın seçildiği tarihten itibaren sekiz (8) ay içerisinde bütün beyanlar yapılır, bütün duruşmalar tamamlanır ve Tahkim Mahkemesi, hangisi daha sonra , gerçekleşirse, son beyanların sunulduğu veya duruşmaların bittiği tarihten sonra iki (2) ay içinde karara varır. Tahkim Mahkemesi, nihai ve bağlayıcı olacak karârını oy çokluğu ile alır. Tahkim Mahkemesi işbu Anlaşmanın hükümleri ve Akit Taraflarca taninan uluslararası hukukun kuralları ve ilkeleri ile uyumlu olarak karar alır.

7. Her bir Akit Taraf kendi âtanmış hakeminin ve tahkim davasındaki kendi temsil masraflarını karşılar, Başkanın masrafi ve yargılama ile ilgili diğer masraflar Akit Taraflarca eşit olarak ödenir.

8. Eğer bir uyuşmazlık, işbu Anlaşmanın 10, Maddesi uyarınca bir uluslararası tahkim mahkemesine sunulmuşsa ve hala mahkeme önündeyse, aynı uyuşmazlık işbu Madde hükümleri uyarınca başka bir uluslararası tahkim mahkemesine sunulamaz. Bu durum, her iki Akit Taraf arasında doğrudan ve anlamlı görüşmeler" YOR engellemez. e KAR, kurulmasını;

7 ze garaz,

İagaıi"

Yürürlüğe Giriş

1. İşbu Anlaşma, Akit Tarafların, yürürlüğe girmeye ilişkin gerekli dâhili yasal işlemlerin tamamlandığına dair yazılı ve iplomatik kanallarla yapılan bildirimlerden sonuncusunun yapıldığı tarihte yürürlüğe girer. Anlaşma on (10) yıllık bir dönem boyunca yürürlükte kalır ve bu Maddenin 2..fikrasına göre diği sürece yürürlükte kalmaya devam eder, bir yıl öncesinden diğer Akit Tarafa yazılı bir bildirimde in sonunda veya bu tarihten sonra herhangi bir zamanda

2. Akit Taraflardan her biri, bulunarak ilk on yılık dönem Anlaşmayı feshedebilir.

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, İşbu Anla imzası bulunan temsilciler tarafi

Tunus'ta 27 Aralık 2017 tarihind tüm metinler eşit derecede geçerli olmak üzere ndan imzalanmıştır. şma Hükümetlerince yetkili kılınan ve aşağıda e iki nüsha olarak Türkçe, Arapça ve İngilizce dillerinde, imzalanmışt

İşbu Anlaşmanın yorumunda farklılık olması halinde, İngilizce metin esas alınır.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA ihat Z

TUNUS CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA Ekonomi Bakanı 4 Kalkınma, Yatırım ve Uluslarfreis e İşbirliği Bakanı Z

[PDF s. 21–38: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

[PDF s. 39–50: İngilizce metin — metne alınmadı]

---

**Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Tunus Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunmasına İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1617, 1 Kasım 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1617-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-tunus-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-yatirimlarin-karsilik (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/28b5fb9c-e751-4697-aad0-018afaee51d5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
