# Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İş Birliğine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/1637) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1637 - **Sunuluş tarihi:** 3 Nisan 2023 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** GÜNDEMDE - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ff2825aa-bef2-4970-a0e5-018afaf5d98b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1637-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-endonezya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-savunma-alaninda > 2/1637 esas numaralı kanun teklifi 3 Nisan 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): GÜNDEMDE. ## Özet Teklif ile, Türkiye’nin silahlı kuvvetleri ile Endonezya’nın silahlı kuvvetleri arasındaki, askerî alanlara yönelik iş birliğinin geliştirilmesini öngören Anlaşma’nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 27'nci Yasama Dönemi'nde Başkanlığa sunulmuş olan 2/5027, 2/5038, 2/1781, 2/2783,2/2278, 2/2935,2/1897,2/1912,2/4162,2/2370,2/3910,2/4291, 2/3378,2/1532, 2/1548, 2/2984, 2/1194,2/2024,2/4188,2/3141,2/5025,2/5026,2/3537, 2/2021,2/4323, 2/4416,2/4417,2/4418,2/4706,2/4911,2/5024,2/4292,2/3706,2/4650, 2/1459,2/1545, 2/3445,2/4529,2/1593,2/1794,2/1949,2/4814,2/1776,2/3536,2/3543, 2/4891,2/2847, 2/2664, 2/3004, 2/2023, 2/2058 ve 2/2025 esas numaralı kanun teklifleri yenilenmiştir. TBM ğ KANLINLAR ve KARARLAR yaK.LIĞI 03 Eşim 200 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesinde yayımlanan 1193147 evrak numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İş Birliğine İlişkin Anlaşma"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Tali Komisyon Milli Savunma Esas Komisyon Dışişleri Tarih: 3-4-2023 Esas No:2/5024 TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE ENDONEZYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA SAVUNMA ALANINDA İŞ BİRLİĞİNE İLİŞKİN ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) 14 Kasım 2022 tarihinde Bali'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İş Birliğine İlişkin Anlaşma"nın onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2-(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3-(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı — : Z-90666677-599- İLLo'Bla 3.1 Mart 2023 Konu : Anlaşma TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 14 Kasım 2022 tarihinde Bali'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma"yı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı 1. Anlaşma (Türkçe, Endonezyaca, İngilizce) 2. Genel Gerekçe 3 1 art ZUZİ Numard; Ne: (3 SİLİ GENEL GEREKÇE 14 Kasım 2022 tarihinde Bali'de imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İşbirliğine İlişkin Anlaşma" ile egemenlik, eşitlik, karşılıklı saygı temelinde ve ulusal mevzuat ile uluslararası kurallara uygun olarak ikili askeri ilişkilerin hukuki zemininin oluşturulması, Taraflar arasında askeri ve savunma iş birliği sağlanması ve geliştirilmesi hedeflenmektedir. Söz konusu Anlaşma ile askeri eğitim ve öğretim; tatbikat/eğitimlere veya müşterek tatbikatlara katılım sağlanması; askeri iş birliği ve temas ziyaretleri; askeri istihbarat değişimi; lojistik iş birliği, hibe ve lojistik sistemler; askeri tıp ve sağlık hizmetleri; muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma; haritacılık ve hidrografi; mesleki gelişim kapsamında personel mübadelesi; askeri bilimsel ve teknolojik araştırma alanlarında bilgi ve tecrübe paylaşımı; barışı koruma, insani yardım ve afet yardımı, deniz haydutluğu ile mücadele ve terörle mücadele kapsamında eğitim, tatbikat ve tecrübe değişimi ile Anlaşmada belirtilen diğer konularda iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında iş birliğinin geliştirilmesi öngörülmektedir. KEM e Gİ Sy ray Sü SN DEN Gönderen Taraf" bu Anlaşmanın uygulanması Ğ Sie Zi? TÜRKİYE C İYETİ HÜKÜMETİ İLE ENDONEZYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA SAVUNMA ALANINDA İŞBİRLİĞİNE İLİŞKİN ANLAŞMA Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti (bundan böyle "Taraf" veya "Taraflar" olarak anılacaktır); Birleşmiş Milletler Sözleşmesi'nin amaç ve ilkelerine bağlılıklarını teyit ederek; 29 Haziran 2010 tarihli, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Sanayi İş Birliği Anlaşmasını dikkate alarak; Tarafların egemenliği ve eşitliğine karşılıklı saygı temelinde çeşitli askeri alanlarda işbirliğinin, Tarafların ortak menfaatlerine ve ekonomik verimliliğine katkıda bulunacağını vurgulayarak; İki ülke arasında var olan iki taraflı ilişkileri, eşitlik, karşılıklı güven ve anlayış ilkelerine dayalı olarak, savunma alanında işbirliği faaliyetleri yoluyla geliştirmeyi ve güçlendirmeyi arzu ederek; Savunma işbirliğinin güçlendirilmesinin her iki Tarafın karşılıklı menfaate dayalı ilişkilerine katkı sağlayacağını dikkate alarak; Her iki Tarafin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı göstererek; Ulusal yasalar, uluslararası hukuk ve anlaşmalar temelinde Taraflar arasında mevcuf dostane ilişkilerin geliştirilmesi gerektiğini ifade ederek; Aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır: Bu Anlaşmanın amacı, ilişkilere yönelik yasal bir çerçeve sunmak ve Taraflar arasında savunma ve askeri alanlarda işbirliğini geliştirmektir. TANIMLAR Bu Anlaşmada yer alan terimler aşağıdaki anlamları gg: yn a ialzeme ve teçhizat gönderen Tarafı ifade eder. AŞ YU ALM 252 keş Askeri bilimsel ve teknolojik araştırma vE değişimi "Kabul Eden Taraf" bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla topraklarında Gönderen Tarafın personel, malzeme ve teçhizatını bulunduran Tarafı ifade eder. "Personel" bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla bir Taraftan diğer Tarafa gönderilen ve silahlı kuvvetler mensubu askeri personeli veya sivil kişileri ifade eder. "Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzeme" Ulusal güvenlik kapsamında koruma gerektiren resmi bilgi, belge ve malzemeyi ifade eder. Bu sebeple ulusal güvenlik sınıflandırması uygulaması ile düzenlenir. Bu bilgi sözel, görsel, manyetik veya basılı şekilde veya Fikri Mülkiyet Hakları kapsamında bilgi içeren teknoloji veya cihaz formunda olabilir. IŞBİRLİĞİ KAPSAMI Bu Anlaşmanın işbirliği kapsamı şunları içerir: Stratejik savunma ve ortak çıkarları ilgilendiren askeri konularda düzenli ikili diyalog ve istişare; Savunma ve Silahlı Kuvvetler yetkilileri arasında karşılıklı ziyaretler; Silahlı Kuvvetler de dâhil olmak üzere üst düzey yetkililer arasında karşılıklı ziyaretler; Savunma alanında istihbarat işbirliği; Savunma sanayi alanında bilimsel ve teknolojik işbirliği; Deniz güvenliği konularında işbirliği; Barış koruma, insani yardım ve afet yardımı, deniz haydutluğu ile mücadele ve terörle mücadele gibi alanlarda Silahlı Kuvvetlerin işbirliğinin geliştirilmesi. İŞBİRLİĞİ TÜRLERİ Taraflar arasındaki işbirliği türleri şunları içerir: Askeri eğitim ve öğretim; Tatbikatlara/eğitimlere veya müşterek tatbikatlara katılım; Silahlı Kuvvetler arasında askeri işbirliği ve temas ziyaretleri; Askeri istihbarat; Lojistik işbirliği, hibe ve lojistik sistemler; Askeri tıp ve sağlık hizmetleri; Muhabere, elektronik, bilgi sistemleri ve siber savunma; Askeri hukuk sistemleri; Haritacılık ve hidrografi; Mesleki gelişim kapsamında personel mübadelesi; Fame ne j. gezin İl OoSosyal, sportif ve kültürel faaliyetler; m. Kuvvetler arası faaliyetler; n. Barış koruma, insani yardım ve afet yardımı, deniz haydutluğu ile mücadele ve terörle mücadele kapsamında eğitim, tatbikat ve tecrübe değişimi; o. Askeri tarih, arşiv, yayın ve müzecilik; Taraflar bu Anlaşmanın uygulanması maksadıyla tamamlayıcı mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemeler akdedebilir. YETKİLİ MAKAMLAR VE YILLIK UYGULAMA PLANLARI Bu Anlaşmanın uygulanmasına ilişkin yetkili makamlar: a. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına: Türkiye Cumhuriyeti Milli Bakanlığı; b. Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti adına: Endonezya Cumhuriyeti Bakanlığı. Taraflar bu Anlaşmanın uygulanması için müşterek faaliyetlere yönelik Yıllık Uygulama Planları hazırlar. Yıllık Uygulama Planları, icra edilecek faaliyetlerin adını, kapsamını, türünü, zamanını, yerini, icra edecek kurumları, mali hususları ve diğer ayrıntıları içerir. Savunma Savunma Taraflar arası işbirliği, Yıllık Uygulama Planlarında belirtilen tüm seviyelerde gerçekleştirilecek karşılıklı ziyaretlerle güçlendirilir. GİZLİLİK DERECELİ BİLGİ VE MALZEMENİN GÜVENLİĞİ Bu Anlaşma kapsamında temin edilen ya da üretilen tüm gizlilik dereceli bilgi, belge, fiziki ve fikri mülkiyet hakları ve askeri malzeme, Taraflar arasında akdedilecek müteakip mutabakat muhtıraları, protokoller ve düzenlemelere uygun olarak amaçları doğrultusunda mübadele edilir, kullanılır ve korunur. Taraflar ulusal mevzuatlarına uygun olarak, bu Anlaşmanın uygulanması veya ortak faaliyetlerin yerine getirilmesi çerçevesinde mübadele edilecek bilgi, belge, malzeme ve teçhizata ait tüm bilgilerin korunmasını sağlar. Bu kapsamda, aynı seviyedeki kendi gizlilik dereceli bilgilerinin korunması için gerekli olan önlemlerin aynısını alır. Taraflar, mübadele edilen bilgiye aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi uygun gizlilik derecesini verir. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına | Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti adına Çok Gizli Top Secret Sangat Rahasia Top Secret Gizli Secret Rahasia Secret Konfidensial Confidential Hizmete Özel Restricted Terbatas Restricted Tasnif Dışı 'Unclassifiled Biasa Unclassified çarenin Me, £. LAN X zEİU . Yane beğ Türkiye Tarafi için "Gizli/Rahasia/Secret" gizlilik derecesinin koruyucu güvenlik gereksinimlerine uygun olarak işlem görür ve korunur. 4. Taraflarca tabloda belirtilen herhangi bir gizlilik derecesi ile işaretlenmeyen bilgiler "Tasnif Dışı/Biasa/Unclassified" olarak işlem görür ve korunur. 5. Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzeme, bilgi ve malzemeyi sağlayan Tarafın yazılı ön onayı olmaksızın ifşa edilmez ya da üçüncü bir tarafla paylaşılmaz (ya da devredilmez). 6. Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzeme, sadece hükümetler arası kanallar ya da Tarafların belirlediği güvenlik makamlarınca uygun bulunan diğer kanallar aracılığıyla mübadele edilir. Bilginin gizlilik derecesi, bilgiyi sağlayan Tarafça belirlenir. 7. Gerekli görülmesi halinde, bu Anlaşma kapsamında mübadele edilen Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzemelerin transferi, kullanılması ve korunmasına ilişkin, MADDE İl'te belirtilen işbirliği alanlarının her biri için yetkilendirilmiş kurumların sorumluluğunda ayrı bir güvenlik anlaşması imzalanabilir. 8. Taraflar, Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzemelere erişimin, bilmesi gereken prensibine göre ve uygun güvenlik kleransına sahip personel tarafından yapılmasını sağlar. 9. Bu Anlaşma'nın uygulanması kapsamında mübadele edilen bilgilerin beklenmedik şekilde ifşa olması halinde, bu durumu tespit eden Taraf, diğer Tarafı durumdan haberdar eder. 10. Taraflar, bu Anlaşma sona erdiğinde dahi, mübadele edilen Gizlilik Dereceli Bilgi ve Malzemenin korunmasından ve gizlilik derecesinin kaldırılmasını engellemekten sorumlu olmaya devam eder. 11. Bu Anlaşmanın hükümlerinin uygulanması sırasında elde edilen bilgiler, Taraflardan biri tarafından diğer Tarafın çıkarları aleyhine kullanılamaz. HUKUK VE DİSİPLİN KONULARI 1. Gönderen Taraf, Kabul Eden Tarafın topraklarında bulunan personeli üzerindeki münhasır disiplin yetkisini saklı tutar. 2. Gönderen Taraf personelinden herhangi birinin Kabul Eden Tarafta yasal bir soruşturma veya yargılama ile karşı karşıya kalması durumunda, bu kişi, Kabul Eden Taraf vatandaşlarının yararlandığından az olmayacak, genel kabul görmüş yasal koruma hakkına sahip olur. TAZMİNAT TALEPLERİ 1. Bu Anlaşmanın uygulanması esnasında, üçüncü taraf tazminat talepleri konusunda Kabul Eden Tarafın ulusal mevzuatı uygulanır. i 2. Taraflar, ağır ihmal veya kasıt bulunmadıkça, bu Anlaşma kapsamındaki faaliyetlerin icrası esnasında personelinin yaralanması veya ölümü halinde veya kişilere, mallara veya çevreye verilen zarar/ziyan nedeniyle birbirlerinden tazminat talebinde bulunmaz. satma ra ia, "Taraflar, ortaya çıkan böyle bir durumun ağır A gitar kaynaklapıpsz Kaynaklanmadığını müştereken belirler. ii Kg a ici G. N Endonezya Tarafi için "Özel/Konfidensial/Confidential" gizlilik dereceli bilgiler per 4) ZE /: â, m SAĞLIK HİZMETLERİ 1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, Kabul Eden Taraf, acil durumlarda sağlık hizmetlerini ücretsiz olarak sağlar. 2. İşbirliğinin uygulanmasına yönelik sağlık hizmetleri, Taraflar arasında ilave anlaşmalarla belirlenir. MALİ KONULAR Her bir Taraf, aksi kararlaştırılmadıkça, bu Anlaşmanın uygulanması süresince ilgili masraflarını kendi bütçe tahsislerine uygun olarak karşılar. UYUŞMAZLIKLARIN ÇÖZÜMÜ Bu Anlaşmanın uygulanması ya da yorumlanmasından doğan herhangi bir uyuşmazlık, Taraflar arasında mümkün olan en alt düzeyde istişare ve müzakereler yoluyla çözülür ve çözüm için herhangi bir ulusal ya da uluslararası mahkemeye ya da üçüncü tarafa başvurulmaz. İl TADİL VE GÖZDEN GEÇİRME Taraflardan her biri gerekli görmesi halinde diplomatik kanallar vasıtasıyla bu Anlaşmanın tadilini veya gözden geçirilmesini önerebilir. Üzerinde yazılı olarak mutabık kalınan tadil veya değişiklikler, bu Anlaşmanın yürürlüğe girişini düzenleyen MADDE XTIl'te belirtilen usuller uyarınca yürürlüğe girer. N MADDE XME . YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ, YÜRÜRLÜK SÜRESİ VE SONA ERDİRME 1. Bu Anlaşma, Tarafların Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli iç yasal prosedürlerinin tamamlandığını birbirlerine diplomatik kanallardan bildirdikleri son yazılı bildirimin alındığı tarihte yürürlüğe girer. 2. Bu Anlaşma 5 (beş) yıl süreyle yürürlükte kalır ve müteakip 5 (beş) yıllık sürelerle otomatik olarak uzatılır. Taraflardan her biri bu Anlaşmayı, Anlaşmanın sona ermesini istediği tarihin en az 6 (altı) ay öncesinden yapacağı yazılı bildirimle sona erdirebilir. i, Tarafların bu Anlaşma... , . ça gi " 4 " , .R de ÖN ARK N N #p**, eN EN ve mi K şel Ç O a e RR —— — 4. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, bu Anlaşmanın sona ermesi Anlaşma kapsamında devam eden program ve faaliyetleri etkilemez. İİ YUKARIDAKİ HÜKÜMLER MUVACEHESİNDE, kendi Hükümetlerince tam olarak yetkilendirilmiş, aşağıdaki imza sahipleri bu Anlaşmayı imzalamışlardır. Bu Anlaşma Bali/Endonezya'da, 14 Kasım 2022 tarihinde her biri eşit derecede geçerli olmak üzere Türkçe, Endonezyaca ve İngilizce dillerinde imzalanmıştır. Yorum farklılığı olması durumunda, İngilizce metin geçerlidir. TÜRKİYE CUMHURİYETİ ENDONEZYA CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ADINA HÜKÜMETİ ADINA LUSİ AKAR PRABOWO SUBILIANTO MİLLİ SAVUNMA BAKANI SAVUNMA BAKANI [PDF s. 15–21: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] [PDF s. 22–27: İngilizce metin — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Endonezya Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Savunma Alanında İş Birliğine İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1637, 3 Nisan 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1637-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-endonezya-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-savunma-alaninda (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/ff2825aa-bef2-4970-a0e5-018afaf5d98b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.