# Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1657) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1657 - **Sunuluş tarihi:** 17 Temmuz 2019 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KANUNLAŞTI - **Kabul tarihi:** 8 Mayıs 2024 - **Kanun no:** 7508 - **Resmî Gazete:** 15 Mayıs 2024, sayı 32547 - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7037a231-a33a-4ea4-a3b8-018afafb5517 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1657-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-ozbekistan-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-gocmen-iscilerin > 2/1657 esas numaralı kanun teklifi 17 Temmuz 2019 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. 8 Mayıs 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7508 sayılı Kanun, 15 Mayıs 2024 tarihli Resmî Gazete (sayı 32547). ## Özet Teklif ile, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan ve iki ülke arasında iş gücü göçü sürecinin yasal olarak düzenlenmesi ile göçmen işçilerin sosyal, ekonomik ve diğer haklarının korunmasını amaçlayan Anlaşma'nın onaylanmasının uygun bulunması öngörülmektedir. ## Teklif metni 27'nci Yasama Dönemi'nde Başkanlığa sunulmuş olan 2/5027, 2/5038, 2/1781, 2/2783,2/2278, 2/2935,2/1897,2/1912,2/4162,2/2370,2/3910,2/4291, 2/3378,2/1532, 2/1548,2/2984,2/1194,2/2024,2/4188,2/3141,2/5025,2/5026,2/3537, 2/2021,2/4323, 2/4416,2/4417,2/4418,2/4706,2/4911,2/5024,2/4292,2/3706,2/4650, 2/1459,2/1545, 2/3445,2/4529,2/1593,2/1794,2/1949,2/4814,2/1776,2/3536,2/3543, 2/4891,2/2847, 2/2664, 2/3004, 2/2023, 2/2058 ve 2/2025 esas numaralı kanun teklifleri yenilenmiştir. Tem KANUNLAR ve KARAR LAR GKUĞİ 03 Ekim 13 Nyon? TEM genzi EVRAK TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 500035 evrak numaralı "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Anlaşma"nın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Mustafa fi ( Tekirdağ Milletvekili ya i oluma ve Ss3 Tali Sağlık, Pile. , Gol wa işler Komisyon Esas ler Tarih : | 18 Vamu 7019 Esas No:2/2053 TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GÖÇMEN İŞÇİLERİN VE AİLE FERTLERİNİN HAKLARININ KORUNMASINA DAİR ANLAŞMANIN ONAYLANMASININ UYGUN BULUNMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) 30 Nisan 2018 tarihinde Taşkent'te imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Anlaşma"nın onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı o: 68244839-599- 4445 72. , Konu : Anlaşma 5 Temz 2019 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 30 Nisan 2018 tarihinde Taşkent'te imzalanan "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Anlaşma"yı Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı İ- Anlaşma (Türkçe, Özbekçe, İngilizce) 2- Genel Gerekçe İND, oan SESYS'ye A KTARILMIŞTIRI GENEL GEREKÇE "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmâsına Dair Anlaşma" 30 Nisan 2018 tarihinde Taşkent'te imzalanmıştır. İki ülke arasindaki işgücü göçü sürecinin yasal olarak düzenlenmesi, göçmen işçilerin sosyal, ekonomik ve diğer haklarının korunması amacıyla ve mütekabiliyet ilkesi çerçevesinde imzalanan mezkur Anlaşma ile; a) Göçmen işçinin ev sahibi ülkeye girmesi, ülkede kalışı ve ülkeden çıkmasının, ev sahibi ülkenin kanunları ve taraf olduğu uluslararası anlaşmalara uygun olarak yapılması, b) Âkit Tarafların kendi ülkelerine göç akışını düzenleyip yasa dışı çalişma faaliyetinin önlenmesi için işbirliği yapmaları, c)y Göçmen işçilerin, evsahibi ülkenin kanunlarına ve sözleşmenin şartlarind uygun olarak dinlenme hakkına sahip olmaları; ç) Göçmen işçiler için tibbi bakımın, ev sahibi ülkenin mevzuatına uygun olârak karşılânması, - d) Göçmen işçinin, ev sâhibi ülkenin mevzuatına uygun olarak aile fertlerini birlikte yaşamak amacıyla ev sahibi ülkeye davet etme hakkına sahip olması, e) Bir göçmen işçinin ev sahibi ülkede çalıştığı işten çıkması durumunda işverei : tarafindan kendisine işin çeşidi, süresi ve işçinin vasfını gösteren bir belgenin verilmesi, f) Göçmen işçilerin kazançlarını ev sahibi ülkenin dışına serbestçe transfer edebilmeleri, g) Göçmen işgilerin & ev sahibi ülkenin mevzuatına göre sosyal güvenlik hükkiha 1 sahip olmaları, e h) Göçmen işçinin iş Kazası, meslek hastalığı. veya diğer sağlık sorunlarına. ağırı kalması, halinde göçmen işçi ve hak sahiplerinin, ev sahibi ülkenin mevzuatında yer. alan yardımlara hak kazanması, i) Gerekli olduğu takdirde Âkit Tarafların, göçmen işçilerin veya aile fertlerinin cenazelerinin kendi ülkelerine nakli için gerekli kolaylıkları sağlaması, Âkit Taraflardan her birinin, ev. sahibi ülkenin mevzuatına göre, gönderen ülke tarafından belgelendirilen diplomaları, eğitim sertifikalarını, unvan, rütbe, nitelik gösteren belgeleri ve çalışma faaliyetinin icrası için gerekli olan diğer belgeleri tanıması, Konularında düzenlemeler öngörülmektedir. SU TÜRKİYE CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ İLE ÖZBEKİSTAN CUMHURİYETİ HÜKÜMETİ ARASINDA GÖÇMEN İŞÇİLERİN VE AİLE FERTLERİNİN HAKLARININ KORUNMASINA DAİR ANLAŞMA Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti (bundan sonra "Akit Taraflar" olarak anılacaktır), iki ülke arasındaki işgücü göçü sürecinin yasal olarak düzenlenmesine duyulan ihtiyaç nedeniyle, göçmen işçilerin sosyal, ekonomik ve diğer haklarının koruma altına alınması arzusuyla, uluslararası hukukun evrensel olarak kabul görmüş olan ilke ve prensipleri rehberliğinde aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır. Madde 1 Bu Anlaşma, Türkiye*deki Özbekistan Cumhuriyeti vatandaşı göçmen işçiler ile bunların ale fertleri ve Özbekistan'daki Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı göçmen işçiler ile bunların aile fertlerinin haklarının korunması ile ilgili hususları hüküm altına alır. Madde2 Bu Anlaşma cinsiyetine, ırkına, diline, din veya inancına, politik veya başka hir görüşüne, ırki veya sosyal kökenine, yaşına, ekonomik varlığına, medeni durumuna ve işin nitelikleriyle ilgili olmayan diğer vasıflarına bakılmaksızın tüm göçnien işçilere uygulanır. Bu Anlaşmada yer alan hiçbir hüküm göçmen işçileri ev sahibi ülkenin yasalarına Madde3 Bu Anlaşmada kullanılan terimler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır: 2) göçmen işçi: Bir Akit Tarafı Devletin yasal olarak diğer Akit Taraf De ülkesinde ikamet eden ve yasal olarak ücretli bir işte çalışan vatandaşı, b) sözleşme: işveren ile göçmen işçi arasındaki 15 ilişkisini düzenlemek amasıyla yapılmış olan akit, çj çalışma faaliyeti: Fv sahibi ülkenin mevzuatına göre belirlenmiş şartlara ve usullere uygun olarak işin gerçekleştirilmesi için akdedilmiş sözleşmeye istinaden göçmen işçinin çalışması, d) işveren: Ev sahibi ülkenin mevzuatında tanımlandığı şekilde göçmen işçiler ile yapmış olduğu sözleşmeye istinaden göçmen işçileri istihdam eden gerçek veya tüzel kişi, e) ev sahibi ülke: Göçmen işçinin çalışmak üzere gitmiş olduğu Akit Taraf Devlet, f) göçmen işçinin aile fertleri: Ev sahibi ülkenin mevzuatına göre göçmen işçinin eşi, bakmakla yükümlü olduğu 18 yaşından küçük çocukları. Madde 4 Göçmen işçiler ev sahibi ülkede, bu ülkenin mevzuatına göre işveren ile yaptığı sözleşmeye bağlı olarak çalışır. Akit Taraflar, bu Anlaşma çerçevesinde işveren ile göçmen işçi arasında akdedileri sözleşmelerden doğan yükümlülüklerden sorumlu olmaz. Madde 5 Bu Anlaşmanın uygulanmasından sorumlu olan Akit Taraf kurumları (bundan sonra yetkili makamlar olarak anılacaktır): Türkiye Cumhuriyeti bakımından; a) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, b) İçişleri Bakanlığı. Özbekistan Cumhuriyeti bakımından; a) İstihdanı ve Çalışma İlişkileri Bakanlığı, b) İçişleri Bakanlığı, c) İstihdam ve Çalışma İlişkileri Bakanlığı'na bağlı Yabancı İşgücü Göçü Ajansı. Yetkili makamlarla ilgili değişiklikler olması durumunda, Akit Taraflar bu değişiklikleri diplomatik kanallar aracılığıyla birbirlerine bildirir. Yetkili makamlar, bu Anlaşmanın uygulanması ile ilgili hususları çözüme kavuşturmak için ortak bir çalışma grubu oluşturur. Yetkili makamlar, aşağıdaki hususlarda birbirlerine bilgi verirler: a) Akit Taraf Devletlerin göçmen işçilerinin işe alınmasını ve çalıştırılmasını düzenleyen mevzuat ve bu mevzuatta meydana gelen değişiklikler, b) Ülkeye giriş ve çıkış usulü hakkında hukuki işlemler ve bunlarda meydana gelen değişiklikler, c) Göçmen işçilerin yaşam şartları, d) Akit Taraf Devletlerin işgücü piyasalarının durumu. e) Yabancı işgücü göçü alanında bölgesel işbirliğini geliştirmeye yönelik kurumlar ve bunların faaliyetleri. Bu Anlaşmanın uygulanması amacıyla her bir Akit Taraf, diğer Akit Taraf Devlette yetkili makamına ait bir temsilcilik ofisi açabilir. Madde 6 Bu Anlaşma aşağıda belirtilen kişilere uygulanmaz: a) Akit Tarafın, uluslararası kuruluşların genel merkezlerine ve temsilcilik ofislerine ve bir Akit Taraf Devletin, diğer Akit Taraf Devlette bulunan resmi temsilciliklerine iş için gönderilen veya istihdam edilen vatandaşları, b) Bir Akit Tarafça veya onun adına, kalkınma programlarının veya diğer işbirliği programlarının uygulanmasına kaulmak üzere ülke dışına iş için gönderilen veya ülke dışında istihdam edilen, statüsü ev sahibi ülkeyle akdedilmiş ayrı bir anlaşma ile düzenlenen ve bu Anlaşma uyarınca göçmey a işçi sayılmayan Akit Taraf Devletin vatandaşları, c) Sığınmacılar, uluslararası koruma başvuru sahipleri. uluslararası koruma statüsü sahipleri, geçici koruma statüsünde olanlar, mülteciler ve vatansızlar, d) Merkezi diğer Akit Taraf Devlette bulunan şirketin diğer Akit Taraftaki temsilcilik ve şubelerinde çalışan, iş yerinin merkezinin bulunduğu Akit Tarafi Devletin vatandaşları, e) Bir Akit Taraf Devlet ülkesinde akredite edilmiş yabancı basın yayın kuruluşlarında çalışan diğer Akit Taraf Devlei vatandaşları, f) Öğrenciler. Madde 7 Göçmen işçinin ev sahibi ülkeye girmesi, ülkede kalışı ve ülkeden çıkması, ev sahibi ülkenin yasaları ve taraf olduğu uluslararası anlaşmalara uygun olarak yapılır. Madde 8 Akit Taraflar kendi ülkelerine göç akışını düzenler ve yasadışı çalışma faaliyetinin önlenmesi için işbirliği yapar. ii İ Madde 9 1. o Göçmen işçiler, ev sahibi ülkenin yasalarına ve sözleşmenin şartlarına uygun olarak dinlenme hakkına sahiptir. 2. o Göçmen işçiler, ev sahibi ülkenin işvereninin izniyle vatandaşı olduğu Akit Taraf Devletin resmi tatillerinde çalıştırılınayabilir. Bu iznin koşulları sözleşmede belirlenir. 3. o Göçmen işçiler için tıbbi' bakım, ev sahibi ülkenin yasalarına uygun olarak karşılanır. 4. o Göçmen işçiler, ikamet ve çalışma koşullarının yanı sıra ev sahibi ülkenin Göçmen işçi, ev sahibi ülkenin mevzuatına uygun olarak aile fertlerini birlikte yaşamak amacıyla ev sahibi ülkeye davet etme hakkına sahiptir. Madde 10 Göçmen işçilerin ücretleri ve diğer çalışma koşulları sözleşme ile düzenlenir. Aynı pozisyona, uzmanlığa ve vasfa sahip, benzer görevleri yerine getiren göçmen işçinin çalışma ücreti, ev sahibi ülkenin vatandaşlarına uygulanandan dahâ az, çalışma koşulları daha olumsuz olamaz. Madde 11. Bir göçmen işçinin ev sahibi ülkede çalıştığı işten çıktığında işveren kendisine, işin çeşidini, ne olduğunu, süresini ve işçinin vasfını gösteren bir belge verir. Madde 12 Göçmen işçiler kazançlarını, ev sahibi ülkenin dışına serbestçe traüsfer edebilir Göçmen işçilerin gelirlerinin vergilendirmesi, ev sahibi ülkenin mevzuatına ve 8 Mayıs 1996 tarihli "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması"na göre yapılır. Göçmen işçiler, ev sahibi ülkenin mevzuatına göre sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Madde 13 Ev sahibi ülkedeki ikamet izninin açıkça geçimi sağlamaya yönelik faaliyetin süresine bağlı olduğu durumlar hariç olmak kaydıyla, göçmen işçilerin çalışma izinlerinin süresi dolmadan, geçimini sağlamaya yönelik faaliyetin bitmiş olması gerekçe gösterilerek ikamet izinleri geri alınamaz. Bu tür göçmen işçiler, yeni iş arama faaliyetlerinde bulunma ve aktif işgücü hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Göçmen işçiyle yapılan sözleşmenin ev sahibi ülkenin mevzuatında belirtilen gerekçelerden dolayı işveren tarafından erken feshi durumunda, işveren ev sahibi ülkenin mevzuatında ve sözleşmede belirtilen tazminatı göçmeni işçiye öder. Madde 14 Göçmen işçinin iş kazası, meslek hastalığı veya diğer sağlık sorunlarına maruz kalması halinde, göçmen işçi ve hak sahipleri ev sahibi ülkenin mevzuatında yer alan yardımlara hak kazanır. Gerektiğinde, Akit Taraflar göçmen işçilerin veya aile fertlerinin cenazelerinin kendi Devletlerine nakli için gerekli kolaylıkları sağlarlar. Cenaze yardımları ev sahibi ülkenin mevzuatına göre karşılanır. Bir göçmen işçinin veya aile ferdinin ölümü halinde, eğer ölen kişi, mal varlığını, alacaklarını, borçlarını ve ölümü ile ilgili tazminat alma hakkı bıraktıysa, Akit Taraflar ilgili kişilere konunun ivedilikle halli için gerekli yardımı sağlarlar. Bu sorunların halledilmesi bu Anlaşmanın ve ilgili iki taraflı veya çok taraflı anlaşmaların ışığında yürürlükteki ulusal yasalar çerçevesinde gerçekleştirilir. Ev sahibi ülkenin ilgili makamı, göçmen işçinin daimi ikametin bulunduğu Akit Tarafın diplomatik misyonuna ya da konsolosluğuna ve yetkili makamlarına DEE göçmen işçinin ölümünü derhal bildirir. Madde 15 Göçmen işçi tarafından, göç kayıtlarına ilişkin kuralların iklal edilmesi, ikamet yerinin seçimi ya da taşınması gibi ev sahibi ülkeye giriş kurallarının ya da ikamet rejiminin ihlal edilmesi halinde ev sahibi ülkenin mevzuatında ön görülen sürece göre göçmen işçi sorumlu olur ve gönderen ülke tarafından yapılan tüm masraflar göçmen işçi tarafından tazmin edilir. Madde 16 Akit Taraflardan her biri, ev sahibi ülkenin mevzuatına göre, gönderen ülke tarafından belgelendirilen diplomaları, eğitim sertifikalarını, unvan, rüibe, nitelik gösteren belgeleri ve çalışma faaliyetinin icrası için gerekli olan diğer belgeleri tanır. Madde 17 Akit Taraflar arasında bu Anlaşmanın yorumlanması ya da uygulanmasından doğabilecek uyuşmazlıklar, bu Anlaşmanın 5 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulan ortak çalışma grubunun müzakere ve istişareleri yulüyla çözülür. Madde 18 Bu Anlaşmada yapılacak değişiklikler ve Anlaşmaya yapılacak ilaveler, Akit Tarafların karşılıklı rızalarıyla ile yapılır. Değişiklik ve ilaveler bu Anlaşmanın 19 uncu maddesinde belirlenen şekilde yürürlüğe girer. Madde 19 Bu Anlaşma, Akit Tarafların, yürürlüğe girmesi için gerekli iç usullerin tamamlandığını birbirlerine diplomatik kanallardan bildirdiği son yazılı bildirimin alınmasıyla yürürlüğe girer. Bu Anlaşma süresiz olarak akdedilmiştir. Akit Taraflardan biri diğer tarafa diplomatik kanallardan yazılı bildirimde bulunmak suretiyle bu anlaşmayı feshedebilir. Bu durumda, bu bildirimin alındığı tarihten itibaren 6 aylık sürenin dolmasıyla bu Anlaşma sona erer. Bu Anlaşma, Taşkent'te, 30 Nisan 2018 tarihinde Türkçe, Özbekçe ve İngilizce dillerinde bütün metinler eşit derecede geçerli olmak üzere ikişer nüsha olarak düzenlenmiş ve imzalanmıştır. Bu Anlaşma hükümlerine ilişkin yorum farklılıkları olması halinde İngilizce metin esas alınır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Adına Adına Jülide Sarıeroğlu Sherzod Kudbiyev Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı İstihdam ve Çalışma İlişkileri Bakanı [PDF s. 17–24: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı] [PDF s. 25–33: İngilizce metin — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Özbekistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Göçmen İşçilerin ve Aile Fertlerinin Haklarının Korunmasına Dair Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1657, 17 Temmuz 2019. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1657-turkiye-cumhuriyeti-hukumeti-ile-ozbekistan-cumhuriyeti-hukumeti-arasinda-gocmen-iscilerin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/7037a231-a33a-4ea4-a3b8-018afafb5517 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.