# 644 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/166) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/166 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3059ee12-2a23-41be-97cc-0188d8d03964 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-166-644-sayili-kanun-hukmunde-kararnamede-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/166 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile belediyelerin; yatırımlara ilişkin olarak üç ay içinde onaylanmayan etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planları, parselasyon planları ve değişikliklerini yaptırma ve onaylama ile başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde belediyelerce verilmemesi halinde bedeli mukabilinde resen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatını verme yetkilerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredilmesini öngören 644 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi ile aynı maddenin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1.698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385, 2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394, 2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402. 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281.2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/29.8, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335,2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/fl1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356,' 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Çevre Komisyonu Komisyon | İçişleri Komisyonu Esas Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Komisyon | Turizm Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/166 Miken aman a, meme — MAK O.T Ran 2023 İLİ TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali İçişleri Komisyonlar Çevre Esas Bayındırlık. İmar, Ulaştırma Komisyof ve Turizm Tarir01 102018 Esas No: 31 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i aş .BA.ML ". m Ğt7 AUBRİYET HALK PARTİSİ sarih e erene ki, Sayı... di 3 a aanaranene TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 644 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim ve gerekçesi ektedir. Gereğini saygılarımla arz ederim. Av.Dr. M. Sezgin TANRIKULU istanbul Milletvekili © Tati Neğeri Komisyon İ Geyre K omiyon Bayındırlık, İmar, Ülaşiime ve Üyr iğ Tarih: Uy user /ip EN /, L003| BAŞKANI W KANUNLAR ye KA AR EŞKLIĞI Nalard; GEREKÇE 2011 yılında yayımlanan 644 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile belediyelerin neredeyse bütün temel yetkileri Çevre ve Şehircilik Bakanlığına devredildi. Kararnamenin 2. Maddesinin h) fıkrasındaki hükümle belediye meclisleri ve yerel halkın iradesi hiçe sayılarak Bakanlığa, "üç ay içinde onaylanmayan etüt, harita, her tür ve ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını, parselasyon planlarını ve değişikliklerini ilgililerinin valilikten talep etmesi ve valiliğin Bakanlığa teklifte bulunması üzerine bedeli mukabilinde yapmak, yaptırmak ve onaylamak, başvuru tarihinden itibaren iki ay içinde yetkili idarece verilmemesi halinde bedeli mukabilinde resen yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatını vermek "gibi yetkiler tanındı ve belediyeler yetkisiz hale getirildi. Anayasanın demokratik hukuk devleti ilkesine, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartına, kamu yararına ve şehircilik ilkelerine tamamen aykırı nitelikteki bu düzenleme ile kentlerimiz ranta açıldı. Nitekim bir çok yandaş müteahhit, AKP'li belediyelerden bile alamadıkları imar izinlerini bu düzenleme sayesinde gidip Çevre ve Şehircilik Bakanlığından almaya başladı. 71992 esas numaralı soru önergemize verilen yanıta göre Bakanlık söz konusu Kararnameye dayanarak bugüne kadar toplam 921 adet yapı ruhsatı, 695 adet apı kullanma izin belgesi, 8 adet iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatı düzenlemi durumdadır. Ayrıca ve belki daha önemlisi imar planı değişikliği taleplerine de reşen onay vererek, 53'ü İstanbul'da olmak üzere toplamda 215 adet imar uygulaması gerçekleştirmiştir. Bu düzenlemelerle İktidar, seçilmiş yerel organları baskı altına almış ve merkezi bir dayatma karşısında bırakmıştır. "Üç ay içinde ya onaylarsın ya da ben resen onaylarım" o anlayışının demokrasiyle (obağdaşması omümkün değildir. - Bu düzenlemelerle, belediye meclislerinin ve il genel meclislerinin Anayasa, Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı ve kanunlardan kaynaklanan yetkilerine açıkça el konulmuştur. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 8.5.1991 tarihinde 3723 sayılı kanun ile onayladığı Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartı'nın 4. maddesinin 4. fıkrasına göre, "Yerel makamlara verilen yetkiler normal olarak tam ve münhasırdır. Kanunda öngörülen durumların dışında, bu yetkiler öteki merkezi veya bölgesel makamlar tarafından zayıflatılamaz veya sınırlandırılamaz." Anayasamızın 127. maddesinde ise "Mahalli idarelerin kuruluş ve yetkileri, yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir" Burada geçen "yerinden yönetim ilkesinin ne anlama geldiği konusj Mahkemesi ve Danıştay kararlarına bakıldığında bunun yerel yönetimlerin özerkliği olarak yorumlandığı net olarak görülmektedir. Dolayısıyla yerel düzeyde halkımızın iradesini yok sayan bu anti-demokratik, raniçı düzenlemenin bir an önce ortadan kaldırılması Türkiye Büyük Millet Meclisine düşen çok önemli bir görevdir. Demokrasiye açık bir şekilde aykırı olan bu düzenlemenin kaldırılması konusundaki çaba, sürekli olarak "yeni, demokratik anayasa" nutukları atanların samimiyetlerini de test edecektir. 644 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 29/06/2011 tarih ve 644 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 2 inci maddesinin, 1 inci fıkrasının h) bendi ile 2 inci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “644 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/166, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-166-644-sayili-kanun-hukmunde-kararnamede-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3059ee12-2a23-41be-97cc-0188d8d03964 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.