# 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1759) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1759 - **Sunuluş tarihi:** 9 Kasım 2023 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/71cca3c1-95e8-439f-ac59-018bb3fda0c3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1759-5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/1759 esas numaralı kanun teklifi 9 Kasım 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, evlenme hâlinde kadının nüfus kaydının kocasının aile kütüğüne taşınması zorunluluğunun kaldırılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ve gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Av. MahmutJ ANAL Tali Komisyon O (Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Esas Komisyon İİçişleri Tarih: 10-11-2023 İEsas No:2/1759 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA Av. Mahmut TANAL , Şanlıurfa Milletvekili Ni İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi GENEL GEREKÇE Kadınların erkeklerle eşit haklara sahip olamaması, 21. Yüzyıl dünyasının halen en önemli sorunları arasında yer almaktadır. Bunun bir yansıması olarak, Türk Hukukunda gelişmiş ülkelerin aksine bir biçimde kadının nüfus hanesi evlilik sonrasında erkeğin nüfus hanesine taşınmaktadır. Kadın, yalnızca evlendiği için kimliğine yabancılaştırılmakta, kendini tanımladığı değerleri ani bir biçimde kaybetmektedir. Bilindiği üzere, sosyal kimlik ve benlik, bireyin kendisi ve etrafındakilerini algılamasını, davranış biçimlerini, neyi başarıp neyi başaramayacağını ve sosyal ilişkilerini etkilemektedir. Kadının bu uygulama sebebiyle ait olduğu yöreden başka bir yöreye aktarılması, ait olduğu çevreye dair benliğinin kanun eliyle değiştirilmesine sebebiyet vermektedir. Öte yandan bu durum, kanun hükmü ile korunan hukuki menfaatin tüm yükünün kadın üzerine bırakılmasına yol açmaktadır. Şayet kanuni düzenleme ile aile birliğinin dağınık olmaması, nüfus kayıtları bakımından tek bir hanede toplanabilmesi amaçlanmışsa da hanenin neden eşlerin ortak kararı neticesinde belirledikleri yere aktarılmadığına herhangi bir mantıklı açıklama getirilmemektedir. Türkiye'nin taraf olduğu Uluslararası Antlaşmalar ve Türk Anayasası ile güvence altına alınan ayrımcılık yasağını ihlal eden bu kanuni düzenleme, modem dünyada kadınların yer bulabilmek için verdiği savaşa da ağır bir darbedir. İlgili kanun maddesi, "Evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşınır." demek suretiyle ilkel ve ayrımcı bir lisan kullanmıştır. Bu hükme benzer bir başka düzenleme ise kadının evlilik nedeniyle kocasının soyadını kullanmak zorunda olmasıdır. Anayasa Mahkemesi birçok kararında, Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmelerden doğan, "eşlerin evlenirken, evlilik sürecinde ve evlilik sonlandığında kadın ve erkeğin eşit haklarının sağlaması için gerekli tedbir alma" yükümlülüğünü de hatırlatmıştır. Anayasa Mahkemesinin vurguladığı bir diğer husus, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesiyle korunan "özel hayatın korunması" ve muadili olan Anayasanın 17. maddesi ile düzenlenen kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkıdır. Bu bağlamda, evlilik sebebiyle kadının benliğine yabancılaşması, kimliğinin kaybettirilmesi kabul edilemez bir durumdur. Bu itibarla, kadının uğratıldığı cinsiyet temelli ayrımcılığın mümkün olduğu ölçüde ortadan kaldırılması ve kadının benliğine ait değerlerinden uzaklaştırılmaması amacıyla kanuni düzenleme yapılması gerekmektedir. Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA Av. Mahmut TANAL , Şanlıurfa Milletvekili Ni İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- Kanun değişikliğine ilişkin teklif ile kadınların evlilik sebebiyle uğradığı ayrımcılığın mümkün olduğu ölçüde ortadan kaldırılması ve kadının kanuni zorunluluklar sebebiyle kimliğine yabancılaştırılmasının önüne geçilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle evli olan kadınların da nüfus memurluğuna başvuru yaparak yeni kanun uyarınca babalarının nüfus hanesine dönebilmeleri amaçlanmıştır. Madde 2- Yürürlük Maddesidir. Madde 3- Yürütme Maddesidir. YAR Adres: Yeni Halkla Jlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA Av. Mahmut TANAL , Şanlıurfa Milletvekili N İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi 5490 SAYILI NÜFUS HİZMETLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 25/04/2006 tarihli ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununun 23'üncü maddesinin ikinci fikrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Kadın, evlilik sebebiyle nüfus hanesinin kocasının kütüğüne taşınmasını nüfus memurluğundan yazılı olarak talep etmedikçe nüfus hanesi, babasının kütüğünde kalır. Bu kanununun yürürlüğe girdiği tarihte evli olanlar, dilerse babasının kütüğüne dönebilir." MADDE 2 - Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. MADDE 3 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. e-posta; mahmut.tanal ©rbmm.gov.tr Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “5490 Sayılı Nüfus Hizmetleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1759, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1759-5490-sayili-nufus-hizmetleri-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/71cca3c1-95e8-439f-ac59-018bb3fda0c3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.