# 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1761) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/1761 - **Sunuluş tarihi:** 9 Kasım 2023 - **İlk imza:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5005580c-5b60-4385-ab21-018bb3fc8690 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1761-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi > 2/1761 esas numaralı kanun teklifi 9 Kasım 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile kadınların, eşlerinin soyadlarını kullanmak istediklerine ilişkin talepte bulunmadıkça, yalnızca kendi soyadlarını kullanabilmeleri amaçlanmaktadır. ## Teklif metni 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi y€ gerekçesi ilişikte sunulmuştur. Tali Komisyon Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Esas Komisyon Adalet Tarih: 10-11-2023 Esas No:2/1761 Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA o 9 hi}i\ '/O'/S -ÜojmT Av. Mahmut TANAL Şanlıurfa Milletvekili İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi GENEL GEREKÇE Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), Mayıs 2013'te yalnızca evlilik öncesi soyadını taşıma talebiyle başvuran Bahar Leventoğlu'nu haklı bulmuş, Türkiye'nin "ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine" karar vermiştir. AHM, daha önce Ünal Tekeli ve Gülizar Tuncer davalarında da bu durumu "özel hayatın" ve "ayrımcılık yasağının" ihlali saymıştır. Anayasa Mahkemesi, Aslanbay kararında referans verdiği üzere, AHM ad ve soyad konusunda aldığı kararda, soyadının mesleki bağlamın yanı sıra, bireylerin özel ve âile yaşamında diğer insanlarla sosyal, kültürel ya da diğer türden ilişkiler kurması için önemli olduğunu, onları dış dünyaya tanıtma fonksiyonunu üstlendiğini vurgulamıştır. Anayasa Mahkemesi kararında, Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmelerden doğan, "eşlerin evlenirken, evlilik sürecinde ve evlilik sonlandığında kadın ve erkeğin eşit haklarının sağlaması için gerekli tedbir alma" yükümlülüğünü de hatırlatmıştır. Anayasa Mahkemesinin vurguladığı bir diğer husus, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 8. maddesiyle korunan "özel hayatın korunması" ve muadili olan Anayasanın 17. maddesi ile düzenlenen kişinin maddi ve manevi varlığını geliştirme hakkıdır. Aslanbay kararında Anayasa Mahkemesi, AlHM'in kişinin soyadını özel hayat kapsamında değerlendirerek evli kadının kocasının soyadını kullanma zorunluluğunu özel hayata müdahale olarak kabul ettiği birçok karara işaret etmiş, AİHM'nin kadının evlendikten sonra yalnızca evlilik öncesi soyadını kullanmasına ulusal mercilerce izin verilmemesini, Sözleşme'nin özel hayatın gizliliğini öngören 8. maddesiyle bağlantılı olarak, ayrımcılığı yasaklayan 14. maddesine aykırı olduğu sonucuna vardığını belirtmiştir. Tüm bu ihlal kararları neticesinde, İstanbul 8. Aile Mahkemesi, "Kadın, evlenmekle kocasının soyadını alır; ancak evlendirme memuruna veya daha sonra nüfus idaresine yapacağı yazılı başvuruyla kocasının soyadı önünde önceki soyadını da kullanabilir. Daha önce iki soyadı kullanan kadın, bu haktan sadece bir soyadı için yararlanabilir." düzenlemesinin iptali için Anayasa Mahkemesine başvurmuştur. Başvuruyu değerlendiren Anayasa Mahkemesi, Medeni Kanunun 187. Maddesinde bulunan hükmü, Anayasa'ya göre kadın ve erkeğin eşit haklara sahip olduğu, ailenin de "eşler arasında eşitliğe dayandığı" gerekçesiyle kararın yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmek üzere kanun hükmünü iptal etmiş ve karar Resmi Gazetede 28 Nisan 2023 tarihinde yayımlanmıştır. Kanun hükmünün iptali neticesinde, Türk Medeni Kanununun Kadının Soyadı başlıklı 187. maddesinde yer alan düzenleme ortadan: kalkacak ve hüküm boşluğu meydana gelmiş... — olacaktır. Bu durumun uygulamada birçok soruna sebebiyet vereceği açıktır. Ö gğidan, nn kadınların evlilik sonrası kendi soyadını kullanmaya devam edebilmesi açısınd uğ ün", e N iptali mutlak surette gereklidir ancak tek başına yeterli değildir. Tüm bu açıklahans çepler pi Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA Av. Mahmut TANAL , Şanlıurfa Milletvekili Ni İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- Kanun değişikliğine ilişkin teklif ile gerek mesleki tanınmışlık gerekse de özel sebepler dolayısıyla yalnızca evlilik öncesinde kullandığı soyadını kullanmak isteyen kadınların maruz kaldığı eşitsizliğin giderilmesi ve aynı zamanda Anayasa Mahkemesi Kararı neticesinde iptal edilen hükmün yerine, iptal amacına uygun bir hüküm düzenlenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, bu kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibariyle evli olan kadınların da müfus memurluğuna başvuru yaparak yeni kanun uyarınca soyadlarını değiştirebilmesi amaçlanmıştır. Madde 2- Yürürlük Maddesidir. Madde 3- Yürütme Maddesidir. Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat F424 TBMM-ANKARA Av. Mahmut TANAL , Şanlıurfa Milletvekili N İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Üyesi 4721 SAYILI TÜRK MEDENİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 187'nci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "Kadın, evlilik öncesinde evlendirme memuruna veya evlilik sonrasında nüfus memurluğuna yazılı başvuruda bulunarak eşinin soyadını da kullanmak istediğini ya da yalnızca eşinin soyadını kullanmak istediğini belirtmedikçe kendi soyadını kullanır. Bu kanun yürürlüğe girdiği tarihte evli olan kadın da bu maddeye dayanarak soyadını değiştirme hakkına sahiptir." MADDE 2 - Bu Kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer. MADDE 3 - Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. Adres: Yeni Halkla İlişkiler Binası 4. Kat FA24 TBMM-ANKARA --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “4721 Sayılı Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1761, 9 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1761-4721-sayili-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/5005580c-5b60-4385-ab21-018bb3fc8690 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.