# 4688 Sayılı Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/179)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/179
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a19297f4-40d2-4b5f-aa43-0188d8d1bbf5
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-179-4688-sayili-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair

> 2/179 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Kamu Görevlileri Hakem Heyetinin üye sayısının 13'e çıkarılması ve zorunlu asgari zam oranının belirlenmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940. 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412. 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/29.8, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/l"l1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/T42, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163,2/164,2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204,2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211,2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/42, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 eşaş numaralı Kanun Tekliflerimi venillvorum.

01.06.2023

Tali Komisyon

Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/1739 ŞANI

İnanan mma e timine eN

TT İDO aralamak ra

0.İ Hasn 70723

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Tali Sağlık, Aile Çalışma ve Sosyal

Komisyonlar İşler

Esas Plan ve Bütçe

Komisyon

Tarh 01.10.2018 Esas No:69

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i ii. CUMRURİYET HALK PARTİSİ

Sayı ".. 1. Jb ZE Ya

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 4965, 5291, 5293, 5296, 5711, 5713, 5714, 5718, 5779, 5987, 6442, 6673, 6786, 6788, 7312, 8147, 8149, 8152, 9234, 9567, 9570,

, 10107, 10111, 10114, 10887,

13142, 13143, 13146, 15248 15523, 15524, 16535, 16694, 17646, 21780,

Saygılarımla.

Tali

1 Komisyon

Salk, ile, Ga İşmave Sosyal iler

Esas Komisyon

Tarih:

Ysm.Uzm ZİR Mİ dei BAŞKANI

23657, 24261, 24489, 26619 ve 27305 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. arr

Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Du Kasım 2015 ç 2k Kasm 2015

DER e mai e

-İEHP

CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

Tarih :.B../2... 20/57 Sayı -g88 Meme

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

4688 Sayılı Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ektedir.

ÖzgünÖZEL / Dr. M/Sezgin TANRIKULU Manisa Milletvekili i İstanbul Milletvekili

Ne: 74201

GENEL GEREKÇE

Ülkemizde kamu görevlileri sendikacılığı 1961 Anayasası ile başladı. Anayasanın 46. maddesi ile devlet memurlarına ilk defa sendikal hak tanındı. Kamu görevlileri, bu haklarını 08 Haziran 1965'te çıkarılan 624 sayılı Devlet Personel Sendikası Kanunu ile kullanmaya başladı. 12 Mart 1971 muhtırası sonrasında yapılan Anayasa değişikliği ile memurlar bu haklarını kaybettiler. 1982 Anayasasının sendikal hakları düzenleyen 51. maddesinde ise; sendikalara girme ve sendika kurma hakkında devlet memurları için herhangi bir düzenleme getirilmedi. 1995 yılına kadar da bu durum devam etti. 23 Temmuz 1995'te çıkarılan 4121 sayılı Kanunla, Anayasa'nın 53. maddesine bir fıkra eklenerek kamu görevlilerine sendika ve üst kuruluşlarını kurma ve toplu görüşme hakkı tanındı. 12 Haziran 1997'de 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 22. maddesi, 4275 sayılı Kanunla yeniden düzenlendi. 12 Temmuz 2001 tarihinde ise 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu kabul edildi. 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu sırasıyla; 2004, 2006, 2007 ve 2008 yıllarında değişikliğe uğradı. 12 Eylül 2010 tarihinde kabul edilen referandumla, Anayasa'nın 53. maddesinde değişiklik yapılarak kamu görevlilerine toplu sözleşme hakkı tanındı. 128. maddesinde yapılan değişiklikle de kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarına ilişkin hususların toplu sözleşme ile düzenlenebileceği öngörüldü. Bu noktada Anayasa değişikliğine paralel olarak 4688 sayılı Kanun'un değişmesi de kaçınılmaz oldu.

Toplu sözleşme görüşmelerinde hükümet ve sendikaların uyuşmazlığı Kamu Görevlileri Hakem Heyetine götürerek çözülmektedir. Kamu Görevlileri Hakem Heyeti 11 üyeden oluşmakta 7 üye hükümet tarafından,4 üye kamu görevlileri sendikaları tarafından seçilmektedir. Kamu Görevlileri Hakem Heyeti üye yapısının Kamu Görevlileri (o Sendikaları (aleyhine (olması, kamu emekçilerinin haklarının korunamamasına neden olmaktadır. Hükümetin Kamu Görevlileri Hakem Heyeti karar çoğunluğuna sahip olması toplu sözleşme görüşmelerinde sendikaların etkinliğini, gücünü kırmaktadır. Ağırlıklı olarak hükümetin seçtiği üyelerin bulunduğu Kamu Görevlileri Hakem Heyetinde hükümetin görüş ve talepleri doğrultusunda karar alınmaktadır.

Alınan karar neticesinde memur enflasyon ezdirilmektedir. Sadaka düzeyinde yapılan zamlar, bilimsel verilerden uzak olmaktadır. Açlık ve Yoksulluk sınırlarının dahi gözetilmediği görülmektedir. İnsanların ve ailelerin en temel hakkı olan insanca yaşam hakkı ücretlere yansıtılamamaktadır. Sonuç olarak eşit işe eşit ücret ve haklı kazanç yerine, utanılacak maaş artışları sağlanmaktadır.

Kamu Görevlileri Hakem Heyetine, toplu sözleşme görüşmelerinde yetkili 1, 2 ve 3. Sendikanın ortak karar ile Üniversitelerin kamu yönetimi, iş hukuku, kamu maliyesi, çalışma ekonomisi, iktisat ve işletme bilim dallarından en az Doçent unvanını taşıyanlar arasında seçeceği 2 üye eklenerek Kamu Görevlileri Hakem Heyetinin üye sayısının 13'e çıkarılması önem arz etmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1-4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunun 34. Maddesine kamu emekçilerinin Kamu Görevlileri Hakem Heyetinde haklarının korunması için toplu sözleşmede yetkili sendikaların ortak karar ile heyete 2 üye daha seçmesi Kamu Görevlileri Hakem Heyeti üye sayısının 13'e çıkarılması eklenmelidir.

MADDE 2-4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunun 35. Maddesine Kamu Görevlileri Hakem Heyetinin toplu sözleşme görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkların karara bağlaması sürecine temel olacak objektif kriterlerin getirilmesi ve memurların insanca onurlu bir yaşam sürmelerini sağlamak için enflasyon farkı ve temel ihtiyaçlar doğrultusunda tespit edilen yaşam maliyetinden oluşan zorunlu asgari zam oranı belirlenmesi amaçlanmıştır.

MADDE 3 - Bu madde yürürlük maddesidir.

MADDE 4 - Bu madde yürütme maddesidir.

4688 SAYILI GÖREVLİLERİ SENDİKALARI VE TOPLU. SÖZLEŞME KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunun 34. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

f) Toplu sözleşme görüşmelerinde yetkili 1,2 ve 3. Sendikanın ortak karar ile Üniversitelerin kamu yönetimi, iş hukuku, kamu maliyesi, çalışma ekonomisi, iktisat ve işletme bilim dallarından en az Doçent unvanını taşıyanlar arasında seçeceği 2 üye

Olmak üzere 13 kişiden oluşur.

MADDE 2-4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Ve Toplu Sözleşme Kanunun 35.Maddesine aşağıdaki gibi düzenlenmiştir..

Kamu Görevlileri Hakem Heyeti toplu sözleşme görüşmelerinde ortaya çıkan uyuşmazlıkları a)Enflasyon farkı b)Temel ihtiyaçlardan oluşan yaşam maliyeti c)Refah payı

d) Ülkedeki gelir ve ücret seviyesi

e) Ekonomik gelişme kriterleri çerçevesinde karara bağlar ve kamuoyuna açıklar.

Kamu Görevlileri Hakem Heyeti uyuşmazlıkları karara bağlarken (d) ve( b) bentlerindeki kriterleri gerekçe göstererek memur maaş zammı oranını enflasyon farkı ve temel ihtiyaçlardan oluşan yaşam maliyetinin altında belirleyemez.

MADDE 3 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 4 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “4688 Sayılı Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/179, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-179-4688-sayili-gorevlileri-sendikalari-ve-toplu-sozlesme-kanunda-degisiklik-yapilmasina-dair (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a19297f4-40d2-4b5f-aa43-0188d8d1bbf5

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
