# Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı Kurulmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/1869)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1869
- **Sunuluş tarihi:** 13 Aralık 2023
- **İlk imza:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9609182a-a274-4672-b890-018c631a0342
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1869-turk-dunyasi-ve-yurt-disi-turkler-bakanligi-kurulmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/1869 esas numaralı kanun teklifi 13 Aralık 2023 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığının kurulması ile Bakanlığın amacı, görevleri ve teşkilat yapısının belirlenmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı Kurulmasına İlişkin Kanun teklifim gerekçesiyle

Dr. Ayyüce TÜRKEŞ TAŞ Adana Milletvekili

Tali Komisyon Plan ve Bütçe Esas Komisyon Dışişleri

Tarih: 14-12-2023 Oo |EsasNo:2/1869

TBMM ,

13 .Aralık 2023

BMM LEV

GENELEYVRAK w İdusıs

GENEL GEREKÇE

Bilindiği üzere 6.500.000'u aşkın sayıda vatandaşımız yurt dışında yaşamaktadır. Bu sayının önemli bir kısmı batı Avrupa ülkelerinde, bir kısmı Suudi Arabistan, Libya ve Kuveyt gibi Arap ülkelerinde yaşamaktadır. Bu ülkeler arasında Bağımsız Devletler Topluluğu'na dâhil ülkeleri ve Avustralya'yı da sayabiliriz. Öte yandan bu sayıda vatandaşımızın yurt dışında bulunma sebeplerinin başında işçi olarak çalışmak gelmektedir. Bu arada ağırlıklı olarak Almanya'da olduğu gibi kendi işlerini kurup, yürütmek; özellikle Bağımsız Devletler Topluluğu ve Libya'da olduğu gibi Türk Firmalarının taahhütlerini gerçekleştirmek ve nihayet bu sayılan işlerle uğraşanların aileleri olarak onlarla birlikte yaşamak şeklinde özetlenmesi mümkündür.

Yurt dışında bulunan vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerde, o ülkede konuşulmakta olan dilden, o dili öğrenmekten, sosyal yaşantıya adaptasyonuna, din ve ibadetlerine, ekonomik durumlarının iyileştirilmesine, çocukların eğitim ve öğretimine ve hatta son zamanlarda Almanya ve bazı Batı Avrupa ülkelerinde görülmeye başlanan ırkçılık ve yabancı düşmanlığı gibi tehdit ve tehlikelerden korunmasına pek çok mesele ile karşı karşıya bulunduğu da bir gerçektir. Yurtdışında bulundukları ülkelerde daha iyi hayat standartlarına kavuşmak, ekonomik, sosyal ve siyasi haklardan yararlanmak için "çifte vatandaşlık" ve hatta bulundukları ülke vatandaşlığına geçmek gibi eğilim ya da mecburiyetler içinde bulunduğu gözlenmektedir. Bu arada Türk işçilerinin yoğun olarak çalışmakta bulunduğu Orta Doğu ülkeleri Bağımsız Devletler Topluluğu ile aramızda sosyal güvenlik anlaşmaları yapılmamış olmasından ve nihayet Libya ile mevcut Sosyal Güvenlik anlaşmasının taraflarca farklı yorumlanmasından kaynaklanan pek çok meselenin çözüm beklediği de bilinmektedir.

Tarihi gelişim, içerisinde Türk Milletinin bugün dünya üzerinde; tam bağımsız Türk Devletleri, yarı bağımsız Cumhuriyetler, bölgeler, küçük topluluklar ve gruplar biçiminde yaşamalarına yol açmıştır. Bunlar arasında ortak noktaları ele alıp geliştirmek, ortak problemlere birlikte çözüm aramak konusunda Türkiye Cumhuriyeti Devleti?ne önemli görevler düştüğü aşikârdır.

Bu devlet ve topluluklar arasında hukukun, insan haklarının çok partili demokratik rejimin yerleşmesi, gelişmesi ve Hâkim olması yolunda; keza sina-i ve teknolojik kalkınma, ekonomik ilerleme ve refah yolunda işbirliğini, karşılıklı yardımlaşmayı artırıcı ve geliştirici tedbirler alınmasında ve nihayet bu devlet ve topluluklar ile Türkiye arasında uluslararası hukuka uygun; ekonomik, ticari ve sosyal birlikler ve gümrüklerin kaldırılması, ortak dil olan Türk dilinin ve kültürünün karşılıklı alış verişini zenginleştirmek ve giderek Türk kültürünün zenginliklerinin evrensel kültüre kazandırılarak insanlığın ilerlemesine ve refahına katkıda bulunmak konusunda devletimizin önemli görevleri bulunduğu da bir gerçektir. Tabi olarak, bu Türk devlet ve topluluklarının hem kendi aralarında ki ilişkilerde, hem konuşulan ve hem de diğer devletlerde ilişkilerinde egemenliklerine karşılıklı saygı, iç işlerine karışmama, anlaşma ve görüşmelerin mütekabiliyet esasına göre yapılması, eşitlik ve "eşit taraf ülke" olma ilkelerine uygunluğu ve nihayet Birleşmiş Milletleler ve AGİK gibi uluslararası ilişki ve organizasyonlarda iş birliği gibi konularda Türkiye Cumhuriyeti Devlet'inin sahip olduğu engin tecrübe ve liyakatin ortaya konulması ve paylaşılması bir zarurettir.

Bilindiği gibi Batı Avrupa Ülkelerin de eski sömürgeleri ve halen egemenlikleri altında bulunan ülke dışındaki topraklarda kurulu devletlerle, ortak dil, tarihi ilişki ve kültür bağları sebebiyle kurulmuş ve faaliyette bulunan bakanlık ve devlet kuruluşları bulunduğu bilinmektedir. İngiltere'de "foreign and Bu devletlerin sömürgeleri için ön gördüğü bu tür devlet kuruluşları ve bakanlıkların, bizim gibi aynı millete mensup, aynı dili konuşan, aynı dine inana diğer Türk devlet ve topluluklar bakımından devletimiz bünyesinde kurulmasından daha tabi bir şey olamaz. Nitekim, Avrupa Birliği (AB), Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KOİ), Nafta ve Asya Pasifik Ülkelerinin oluşturdukları kuruluşlar gün geçtikçe sınırlarını genişletmektedir. Son olarak Amerika kıtasında Küba dışında ki bütün ülkelerde bir araya gelmiş durumdadır.

Gerek dünyanın pek çok ülkelerine dağılmış vatandaşlarımızın yukarıda sözü edilen meselelerinin halledilmesi ve durumlarının iyileştirilmesi, gerekse Türk Devlet ve toplulukları arasında bahsi geçen ilişkiler konusunda faaliyet gösteren bir ""Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı"? kurulması gerekli görülmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığının kuruluş amacı belirtilmiştir.

MADDE 2- Bakanlığın görevleri belirtilmiştir.

MADDE 3- Bakanlık teşkilatının; merkez, taşra ve yurt dışı birimlerinden meydana geldiği belirtilmiştir.

MADDE 4- Bakanlık teşkilat birimlerinin adları belirtilmiştir.

MADDE 5- Bakanın görevleri belirtilmiştir.

MADDE 6- Bakanlık Bakan Yardımcılarının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 7- Bakanlık Başkanının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 8- Bakanlık ana hizmet birimlerinin Genel Müdürlükle gösterilmiştir.

MADDE 9- Bakanlık ana hizmet birimlerinden olan Türk Cumhuriyetleri ile İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri belirtilmiştir.

MADDE 10- Bakanlık ana hizmet birimlerinden olan Avrupa, Orta Doğu ve Afrika Ülkeleri Olan İlişkiler Genel Müdürlüğünün Görevleri belirtilmiştir.

MADDE 11- Bakanlık ana hizmet birimlerinden olan, Amerika ve Diğer Ülkelerle İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri belirtilmiştir.

MADDE 12- Bakanlık ana hizmet birimlerinden olan Yardımcı Birimler Genel Müdürlüğünün görevleri belirtilmiştir.

MADDE 13- Bakanlık Danışma ve Denetim birimleri belirtilmiştir.

MADDE 14- Bakanlık Danışma ve Denetim birimlerinden Teftiş Kurulu Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 15- Bakanlık Danışma ve Denetim birimlerinden Bakanlık Müşavirlerinin görevleri belirtilmiştir.

MADDE 16- Bakanlık Danışma ve Denetim birimlerinden Hukuk Müşavirliğinin görevleri belirtilmiştir.

MADDE 17- Bakanlık Danışma ve Denetim birimlerinden Basın ve Halkla ilişkiler Müşavirliğinin görevleri belirtilmiştir.

MADDE 18- Bakanlığın yardımcı birimleri belirtilmiştir.

MADDE 19- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Eğitim Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 20- Bakanlığın yardımcı birimlerinden İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 21- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 22- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Strateji Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 23- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Enformasyon Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 24- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 25- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Ulaştırma Daire Başkanlığının görevleri belirtilmiştir.

MADDE 26- Bakanlığın Özel Kalem Müdürlüğünün görevleri belirtilmiştir.

MADDE 27- Bakanlığın yardımcı birimlerinden Sivil Savunma Sekreterliğinin görevleri belirtilmiştir.

MADDE 28- Bakanlığın Özel Müşavirliği belirtilmiştir.

MADDE 29- Bakanlığın Taşra Teşkilatı belirtilmiştir.

MADDE 30- Bakanlığın Yurt Dışı Teşkilatı belirtilmiştir.

MADDE 31- Bakanlığın memur olma şartları belirtilmiştir.

MADDE 32- Bakanlığın memur atama şartları belirtilmiştir.

MADDE 33- Bakanlığın yöneticilerinin sorumlulukları belirtilmiştir.

MADDE 34- Bakanlık yöneticilerinin sorumluluklarından, koordinasyon ve işbirliği belirtilmiştir.

MADDE 35- Bakanlık yöneticilerinin sorumluluklarından, yerel yönetimlerle koordinasyon belirtilmiştir.

MADDE 36- Bakanlığın Düzenleme, Görev ve Yetkileri belirtilmiştir.

MADDE 37- Bakanlığın Yetki Devri belirtilmiştir.

MADDE 38- Bakanlığın Kadro ihdas usulü belirtilmiştir.

MADDE 39- Yürürlük maddesidir.

MADDE 40- Yürütme maddesidir.

TÜRK DÜNYASI VE YURT DIŞI TÜRKLER BAKANLIĞI KURULMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ Amaç, Görev, Teşkilat

Amaç

MADDE 1- Bu Kanunun amacı; yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın bulundukları ülkelerde karşılaştıkları problemlerin giderilmesi ve durumlarının iyileştirilmesi, dünyada kurulmuş Türk devletleri ve "Türkçe Konuşan"" Topluluklar arasında ortak noktaları ele alıp geliştirmek, ortak problemlere birlikte çözüm aramak ve nihayetinde Türk dilinin ve kültürel zenginliklerinin dünyaya tanıtılarak evrensel kültür içerisinde yerini geliştirmek konularında çalışmalar yapmak üzere ""Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı'nın"? kurulması ve bu Bakanlığın teşkilat ve görevlerine ilişkin usul ve esasları düzenlenmektedir.

Görev

MADDE 2- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığının görevleri şunlardır:

I. Ülkemiz dışında çalışma ve benzeri sebeplerle yaşamak zorunda olan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının bulundukları ülkelerde karşılaştıkları ortak meselelerin giderilmesi, ekonomik, sosyal kültürel ve siyasi durumlarının iyileştirilmesi konusunda çalışmalarda bulunmak.

II, a) Türkiye, Türk Cumhuriyetleri ve diğer ülkelerde yaşayan Türk Toplulukları arasında ilişkileri geliştirmek.

b) Ekonomik ve ticari konularda işbirliği için çalışmalar yapmak. c)Türk Dünyasındaki kültür ve sanatla ilgili eserlerin korunması, onarımı ve turizme açılması için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak.

d) Türk Kültür yapısının araştırılması için çalışmalarda bulunmak.

e) Türkiye dışındaki bağımsızlığını kazanmış Türk Cumhuriyetleri arasındaki serbest dolaşım imkânlarının araştırılması için girişimlerde bulunmak.

f) Türkiye Cumhuriyeti'nin bu ülkelerle olan ilişkilerini geliştirici faaliyetlerde bulunmak.

g) Türkiye'nin, diğer Cumhuriyetlerde yaşayan Türk nüfuslarının uğradıkları insan hakları ihlalleri konusundaki sıkıntılarının uluslararası kamuoyuna duyurulmasa ve bu ihlallerin önlenmesi için girişimlerde bulunmak.

h) Türk dilinin bütün konuşma lehçelerini araştırıp, bu konuda çalışmalar yapmak.

1. Türk topluluklarının yoğun olarak yaşadığı bölgelerde, kendi imkânlarıyla ürettiği her türlü malların (turistik veya ticari) tanıtıp, satabilmesi amacıyla firmaların dikkatlerinin çekilmesini sağlamak.

)) Bakanlık personelini hizmet içi eğitim programları yoluyla gelişimlerinin sağlanması için çalışmalarda bulunmak, bu personelin yetişmesi için gerekli şartlar temin etmek.

k) Bakanlık görevlerinin yerine getirilmesi için gerekli tesisi kurmak, organize etmek.

1. Bakanlığın amaçları çerçevesinde doküman, yayın tanıtma faaliyetlerinde bulunmak.

m) Bakanlığın görev ve etkinlik alanına giren konularda uluslararası çalışmalara Türkiye'nin katılımını ve koordinasyonu sağlamak.

n) Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yapmak.

Teşkilat

MADDE 3- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığının teşkilatı; merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlarından meydana gelir.

Bakanlık Merkez, Taşra ve Yurt Dışı Teşkilatı

Merkez Teşkilatı

MADDE 4- Bakanlık merkez teşkilatı ana hizmet birimleri danışma ve denetim birimleri, yardımcı birimler ve bağlı kuruluşlardan meydana gelir.

Bakanlık Makamı

Bakan

MADDDE 5- Bakan, Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir. Bakanlık hizmetlerinin mevzuata, hükümetin genel siyasetine uygun olarak yürütülmesini ve bakanlığın faaliyet alanlarına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu sağlamakla görevli Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Bakan emri altındakilerin eylem ve işlerinden sorumlu olup Bakanlık merkez, yurtdışı ve taşra teşkilatlarının faaliyetlerini işlemlerini ve hesaplarını denetlemekle görevlidir. Bakan Yardımcıları

MADDE 6- Bakanlık ana hizmet birimleri, danışma, denetim birimleriyle yardımcı hizmet birimlerinin ve yurt dışı kuruluşlarının yönetim ve koordinasyonda Bakana yardımcı olmak üzere dört Bakan yardımcısı görevlendirilebilir.

Başkan

MADDE 7- Başkan, Bakanın emrinde ve ona yardımcı olup, Bakanlık hizmetlerini Bakan adına ve Bakanın direktif ve emri yönünde Bakanlığın amaç ve politikalarına, kalkınma planlarına, programlarına ve mevzuat hükümlerine uygun olarak düzenler ve yürür. Bu maksatla Bakanlık Teftiş Kurulu hariç, Bakanlık kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını takip ve temin eder.

Başkan, yukarda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinde Bakana karşı sorumludur.

Ana Hizmet Birimleri

Ana Hizmet Birimleri

MADDE 8- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığındaki ana hizmet birimleri üç Genel Müdürlükten meydana gelir.

Bunların isimleri ve görev alanları şunlardır.

a) Türk Cumhuriyetleri ile İlişkiler Genel Müdürlüğü

b) Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Ülkeleri ile İlişkiler Genel Müdürlüğü

c) Amerika ve Diğer Ülkelerle İlişkiler Genel Müdürlüğü

d) Yardımcı Birimler Genel Müdürlüğü

MADDE 9- Türk Cumhuriyetleri ile ilişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır:

a) Azerbaycan, Türkmenistan, Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve diğer Özerk Türk Cumhuriyetleri ile Türk Topluluklarıyla, ekonomik, sosyal, kültürel ve tarihi yönden ilişkileri geliştirecek çalışmalarda bulunmak.

b) Bu bölgelerde yaşayan Türk Topluluklarıyla Türkiye arasındaki bağları güçlendirecek, seyahat ve serbest dolaşım konularındaki sorunları çözecek çalışmalarda bulunmak.

c) Türk Cumhuriyetleri ile İlişkiler Genel Müdürlüğünce Türkiye ve bağımsızlığını kazanmış ülkelerin içinde bulunduğu bir ortak pazar kurulması, ekonomik, kültürel işbirliği teşkilatı oluşturulması için hazırlık çalışmalarını başlatmak, Türk Cumhuriyetleri il gümrük birliğini sağlayacak çalışmalar yapmak.

d) Bakanlıkça verilen diğer işleri yapmak.

MADDE 10- Avrupa, Ortadoğu ve Afrika Ülkeleri ile İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevi şunlardır:

a) Avrupa, Ortadoğu ve Afrika ülkelerinde yaşayan Türk topluluklarıyla sosyal, kültürel ve tarihi yönden ilişkileri geliştirme çalışmalarında bulunmak.

b) Bu bölgelerde yaşayan Türk Topluluklarıyla Türkiye arasında ki bağları güçlendirecek, seyahat ve serbest dolaşım konularındaki sorunları çözecek çalışmalarda bulunmak,

c) Bakanlıkça verilen diğer islen yapmak.

MADDE 11- Amerika ve Diğer Ülkelerle İlişkiler Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır.

a) Amerika ve diğer ülkelerde yaşayan Türk Toplulukları sosyal kültürel ve tarihi yönden ilişkiler geliştirici çalışmalarda bulunmak.

b) Bu bölgelerde yaşayan Türk Topluluklarıyla Türkiye arasında ki bağları güçlendirecek, seyahat ve serbest dolaşım konularındaki sorunları çözecek çalışmalarda bulunmak.

c) Bakanlıkça verilen diğer islen yapmak.

MADDE 12- Yardımcı Birimler Genel Müdürlüğü görevleri şunlardır.

a) Bakanlık merkez teşkilatında bulanan yardımcı birimlerin Genel Müdürlüğünü yapmak.

b) Bakanlıkça verilen diğer işleri yapmak.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Danışma ve Denetim Birimleri

Danışma ve Denetim Birimleri

MADDE 13- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığındaki danışma ve denetim birimleri şunlardır.

a) Teftiş Kurulu Başkanlığı

b) Bakanlık Müşavirleri c)Hukuk Müşavirliği d)Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

Teftiş Kurulu Başkanlığı

MADDE 14- Teftiş Kurulu Başkanlığı, bakanın emri ve oluru üzerine Bakan adına şu görevleri yapar:

a) Bakanlık teşkilatıyla bağlı kuruluşların faaliyet ve işlemiyle ilgili olarak teftiş, inceleme ve soruşturma işlemlerini yürütmek.

b) Bakanlığın mevzuatının, plan ve programının, uygunluğunu temin için gerekli inceleme ve denetim işlerini yapmak.

c) Özel kanunlarla veya bakan tarafından verilen diğer görevleri yürütmek.

Bakanlık Müşavirleri

MADDE 15- Bakanlıkta özel önem ve öncelik taşıyan konularda bakana yardımcı olmak üzere, uzmanlık alanları olan on beş bakanlık müşaviri görevlendirilebilir.

Bakanlık Müşavirleri Bakanlık makamına bağlıdır.

Hukuk Müşavirliği

MADDE 16- Hukuk Müşavirliğinin görevi şunlardır:

a) Bakanlığı ilgilendiren konularda uluslararası hukuki konuları takip etmek ve değerlendirmek,

b) Bakanlığın diğer birimleri tarafından bilgi istenilen konular ile hukuki, mali, cezai, sonuçlar doğuracak işlemler hakkında görüş bildirmek.

c) Bakanlığın menfaatlerini koruyucu, anlaşmazlıklarını önleyici hukuki tedbirleri zamanında almak, anlaşma ve sözleşmelerin esaslara uygun olarak yapılmasına yardımcı olmak.

d) Adli ve idari davalarda gerekli bilgileri hazırlamak, hazineyi ilgilendirmeyen konularda idari davalarda bakanlığı temsil etmek.

e) Cumhurbaşkanlığı, diğer bakanlıklar veya bakanlık birimi tarafından gönderilen kanun, tüzük ve yönetmelik tasarılarını makamın talebi üzerine hukuki açıdan inceleyerek görüş bildirmek.

Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği

MADDE 17- Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, Bakanlıkta basın ve halkla ilişkilerle ilgili faaliyetleri planlamak ve bu faaliyetlerin belirlenecek usul ve ilkelere göre yürütülmesini sağlamakla görevlidir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Yardımcı Birimler

Yardımcı Birimler

MADDE 18-Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığındaki yardımcı birimler şunlardır.

a) Eğitim Daire Başkanlığı

b) İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

c) Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

d) Strateji Daire Başkanlığı

e) Enformasyon Daire Başkanlığı

f) Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı

g) Ulaştırma Daire Başkanlığı

h) Özel Kalem Müdürlüğü

1. Sivil Savunma Sekreterliği j)) Özel Müşavirlik

Eğitim Daire Başkanlığı

MADDE 19- Eğitim Daire Başkanlığının görevleri:

a) Bakanlık personeli ile yurt dışında görevlendirilen personelin hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim programlarını düzenlemek ve uygulamak.

b) Bakanlık personelinin özel eğitim programları için gerekli konularda araştırma yapmak,

c) Bakanlık merkez ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı kuruluşların eğitim planını hazırlamak, yayınlamak ve uygulanmasını takip etmek.

d) Bakanlık merkez ve yurt dışı teşkilatını kütüphane dokümantasyon hizmetlerini görmek ve yayın hizmetlerini yürütmek.

e) Uluslararası yapılan sözleşme ve yazışmaları tercüme etmek. f Eğitim kurumu ve tesisleriyle ilgili ve bakanlıkça verilen işleri yapmak

İnsan Kaynakları Daire Başkanlığı

MADDE 20- İnsan Kaynakları Daire Başkanlığının görevleri:

a) Bakanlığın personel planlaması ve politikasıyla ilgili çalışmaları yapmak ve personel sisteminin geliştirilmesiyle ilgili önerilerde bulunmak.

b) Bakanlık personelinin atanma, özlük ve emeklilik işlemleriyle ilgili işleri yapmak.

c) Bakanlık personelinin ve ailelerinin sağlık hizmetlerinden yararlanmalarını sağlamak.

d) Bakanlıkça verilen diğer işleri yapmak.

Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı

MADDE 21- Destek Hizmetleri Daire Başkanlığının görevleri:

a) Bakanlık için gerekli araç, gereç ve malzemenin teminiyle ilgili hizmetleri yürütmek.

b) İhtiyaç duyulan bina ve arazinin kiralanma, satın alma işlemlerini yürütmek.

c) Bakanlığın bütçe ve mali işlerle ilgili hizmetlerini yürütmek.

d) Temizlik, bakım, onarım, ısıtma, aydınlatma ve taşıma hizmetlerini yapmak.

e) Bakan ve müsteşarca verilecek diğer işleri yapmak.

Strateji Daire Başkanlığı:

MADDE 22- Strateji Daire Başkanlığının görevleri:

a) Hükümetin kalkınma planları, yıllık programlar ve kararlar çerçevesinde bakanlığın hizmet politikasının ve planların hazırlanmasına yardımcı olmak.

b) Hizmet ve faaliyetlerin yerine getirilmesi bakımından mevcut kaynakların verimli ve uygun şekilde kullanılması için plan ve bütçe programlarının hazırlanması ve uygulanmasını temin etmek.

c) Bakanlık yıllık programlarını hazırlamak, bakanlık hizmetler ile ilgili gerekli istatistikleri toplamak ve değerlendirmek.

d) Planlama ve koordinasyon konularında verilen dış görevleri yerine getirmek, yıllık çalışma programlarının yürütülmesini takip etmek.

e) Kanun, tüzük ve yönetmelik tasarıları ile kanun teklifi hakkında bakanlık görüşünün tespitine yardımcı olmak.

f) Bakan tarafından verilen konularda araştırma ve inceleme yapmak ve diğer hizmetleri yürütmek.

g) Bakanlıkça verilecek diğer görevleri yapmak.

Enformasyon Daire Başkanlığı

MADDE 23- Enformasyon Daire Başkanlığının görevleri:

a) Bakanlığın yurtiçi ve yurt dışı çalışmalarında gerekli olacak bilgilerin temini ve kullanılması için araştırmalar yapmak.

b) Bakanlığa verilen diğer işleri yapmak.

Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı

MADDE 24- Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının görevleri:

a) Sosyal tesislerin kurulması ve yönetimi ile ilgili hizmetleri düzenlemek ve yürütmek,

b) Dış Türkler Bakanlığı kapsamı içerisinde yurtiçi ve yurt dışı kültürel faaliyetlere yardımcı olmak, organize etmek.

c) Bakanlıkça verilecek benzeri işleri yapmak.

Ulaştırma Daire Başkanlığı

MADDE 25- Ulaştırma Daire Başkanlığı görevleri:

a) Bakanlıkla dış temsilcilikler arasındaki iletişimi yürütmek.

b) Gerektiğinde yurt dışına turistik ve ticari geziler düzenlemek.

c) Bakanlıkça verilecek benzeri işleri düzenlemek.

Özel Kalem Müdürlüğü

MADDE 26- Özel Kalem müdürlüğünün görevleri:

a) Bakanın resmi ve özel yazışmaları yürütmek.

b) Bakanın her türlü protokol ve tören işlerini düzenlemek, yürütmek.

c) Bakanın ziyaret, davet, karşılama, uğurlama, ağırlama, tebrik ile ilgili hizmetleri düzenlemek, yürütmek ve diğer kuruluşlarla koordine etmek.

Sivil Savunma Sekreterliği

MADDE 27- Sivil Savunma Sekreterliği özel kanunda ve diğer kanunlarda gösterilen görevleri yerine getirir.

Özel Müşavirlik

MADDE 28- Bakanın ve Başkanın Bakanlık birim kuruluşları ile irtibatını süratle sağlamak, kendilerine verilen görevleri yürütmek ve gerekli araştırmaları yapmak üzere birer Özel Müşaviri bulunur.

Taşra Teşkilatı

MADDE 29- Bakanlık, lüzum gördüğü hallerde taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir. Yurt Dışı Teşkilatı

MADDE 30- Bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının Yurt Dışı Teşkilatı hakkında Cumhurbaşkanı Kararnameleri esaslarına göre yurt dışı teşkilatı kurmaya yetkilidir.

Türk Dünyası ve Yurt Dış Türkler Bakanlığının Yurt Dışı Teşkilatı Türkiye Cumhuriyeti'nin Büyükelçilik veya Konsolosluğu bulunan ülkeler, Ataşelik, Müşavirlik ve Kültür Merkezlerinden oluşur.

Bunların teşkilat yapısı ve görevleri Bakan onayı ile belirlenir.

ÜÇÜNCÜ KISIM Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı Memurları

Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı Memur Olma Şartları

MADDE 31- Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığında memur olmak için sair ve ilgili hususlar hariç 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda genel hükümler olarak aşağıdaki şartlar aranır:

a) Yapılacak memur adaylık sınavını kazanmak.

b) Kendisinin ve eşinin yapılacak güvenlik soruşturması bakımından mani durumu bulunmamak.

c) Yabancı ülkelerde görevlendirilecekleri için her türlü iklim şartlarına dayanıklı olduğunu tam teşekküllü resmi hastane raporuyla belgelemek.

Atama

MADDE 32- 657 sayılı Kanun hükümleri dışında kalan memurların atanmaları Bakan tarafından yapılır. Ancak Bakan bu yetkisini gerekli gördüğü takdirde alt kademelere devir edebilir.

Bakanlık bağlı kuruluşlarının kuruluş kanununda ki atamalar ilişkin hükümler saklıdır.

DÖRDÜNCÜ KISIM Sorumluluk ve Yetkiler

Yöneticinin Sorumlulukları

MADDE 33- Bakanlık merkez, yurt dışı ve bağlı kuruluşlarda görevli her kademedeki yöneticiler, yapmakla yükümlü bulundukları hizmet veya görevleri, Bakanlık emir ve direktifleri yönünde; mevzuat, plana ve programa uygun olarak düzenlemek ve yürütmekten bir üst yönetici kademeye karşı sorumludur.

Koordinasyon ve İşbirliği

MADDE 34- Bakanlık; ana hizmet ve görevleriyle ilgili konularda diğer bakanlıkların, kamu kurum ve kuruluşlarının uyacakları esasta yürürlükteki mevzuata uygun olarak belirlemek ve kaynak israflarını önleyecek ve koordinasyonu sağlayacak tedbirleri almakla görevli yetkilidir.

Bakanlık, diğer Bakanlık hizmet alanına giren konulara ilişkin faaliyetlerinde, Cumhurbaşkanlığınca belirlenen esaslar çerçevesinde ilgili Bakanlıklara, danışmak ve gerekli işbirliği ve koordinasyon sağlamaktan sorumludur.

Yerel Yönetimlerle Koordinasyon

MADDE 35- Bakanlık, hizmet alanına giren konularda mahalli idarelerle koordinasyon sağlamaktan sorumludur.

Bakanlığın Düzenleme Görev ve Yetkileri

MADDE 36- Bakanlık, kanunla yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmetleri yönetmelik, tebliğ, genelge ve diğer ilgili metinlerle düzenlemekle görevli ve yetkilidir.

Yetki Devri

MADDE 37- Bakan, Bakan Yardımcıları, Başkan ve her kademedeki bakanlık kuruluş yöneticileri gerektiğinde, sınırları yazılı olarak açık, belirlemek şartıyla yetkililerinden bir kısmını astlara devredebilir. Ancak yetki devreden amirin sorumluluğunu kurtarmaz.

Kadrolar

MADDE 38- Kadroların tespit, ihdas kullanımı ve iptali kadrolara ilişkin diğer hususları Genel

Kadro ve Usulü hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine göre düzenlenir.

Yürürlük

MADDE 39- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 40- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Ayyüce Türkeş Taş (İYİ Parti, Adana). “Türk Dünyası ve Yurt Dışı Türkler Bakanlığı Kurulmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1869, 13 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1869-turk-dunyasi-ve-yurt-disi-turkler-bakanligi-kurulmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9609182a-a274-4672-b890-018c631a0342

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
