# Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/191)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/191
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/37b8046c-207f-4552-b4c6-0188d8d706fe
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-191-turkiye-cumhuriyeti-devleti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-devleti-arasindaki-kara-siniri-boy

> 2/191 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, ilgili Kanun uyarınca mayınlardan temizlenen arazilerin, talepleri halinde, bölgede yerleşik bulunan ve bir aylık ortalama geliri net asgari ücret tutarının altında olan kişilere sadece tarımsal faaliyette kullanılmak üzere verilmesi ve adlarına taşınmaz bulunmayan kişilere ise ellişer dönüm arazi tahsis edilmesi öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1.698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132. 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194. 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211,2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243. 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu

Esas Komisyon

Plan ve Bütçe Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No: 2/191

ÜT Haziran 2023

TBM 0.1 Haziran 2073

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonlar Esas Planı ve Bütçe Komisyon

Tanir0l 102018 Esas No:77

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

#z) CUMHURİYET HALK PARTİSİ ÇAP) aze.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 4965, 5291, 5293, 5296, 5711, 5713, 5714, 5718, 5779, 5987, 6442, 6673,

6786, 6788, 7312, 8147, 8149, 8152, 9234, 9567, 9570, , 10107, 10111, 10114, 10887, 11122, * 13142, 13143, 13146, 15248 15523, 15524, 16535, 16694, 17646, 21780,

23657, 24261, 24489, 26619 ve 27305 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

N Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Saygılarımla.

N Tarım,/Ormanvz Köyişleri 4 Komisyon Korvisyon Plan VE Btce ii i ii , Tarih: 99) Mak AMG E. No:

BAŞ ANI | AN

Grup Başkanlığı İL emmi 705...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri

Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

LA Özgü ÖZEL Tekin BİNGOL Mani illetvekili CHPG Başkanvetili

Dr. M. Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili () Veli AĞBABA

2 Ör tan 2015 No : (O (07

GEREKÇE:

İki tarafı mayınlarla çevrili olan Türkiye, Hatay'dan başlayıp Kilis, Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Şırnak'a kadar uzanan 350 metre genişlikte, 510 kilometre uzunluktaki 178 milyon 500 bin metrekareyi bulan devasa bir alan, kara mayınları dolayısıyla kullanım dışı kılınmıştır. Ancak 153 ülke içinde Türkiye'nin de taraf olduğu Ottowa Sözleşmesi'ne göre 2014 yılına kadar taraf ülkeler, kendi topraklarını kara mayınlardan tamamen arındırmakla mükelleftirler. Ancak Sözleşmeye taraf olan ülkeler mayın stoklarını imha edip topraklarındaki mayınları temizlemekle birlikte, mayın mağdurlarının durumunu iyileştirmekle de mükellef tutulmaktadırlar.

Mayınsız Bir Türkiye Girişimi'nin aktardığı verilere göre Suriye sınırındaki 510 kilometre uzunluğundaki arazide 615 bin 149, Irak sınırında 75 bin 115, İran sınırında 191 bin 428 ve Ermenistan sınırında 21 bin 984 adet mayın var. Gömülü mayınların dahi istatistiği tutulabilirken, 1957'den itibaren mayınlardan dolayı hayatını veya uzuvlarını kaybeden insanların sayısı konusunda kesin bir istatistik yok. Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV), 2002 ile 2008 tarihleri arasında gömülü kara mayınlarından dolayı asker ve sivil toplam 380 kişinin hayatını kaybettiğini, 1007 kişinin de yaralandığını açıkladı.

Mayınlı bölgelerin çeperinde yaşayan ve toprak işletmeciliğinden mahrum kalan köylülerin sınır kaçakçılığına yönelmek durumunda kaldığı ve sınırı geçmeye çalışan pek çok insanın sakat kaldığını veya yaşamını yitirdiğini bilmekteyiz.

Esasen bu konuyla ilgili TBMM'nin çok eskilerden beri yürüttüğü çalışmalar bulunmaktadır. 15 Ocak 1957 yılında, dönemin Mardin milletvekili Nurettin Yılmaz ve 45 arkadaşının mayınlı araziler konusunda araştırma kurulma talebini içerin önergede şu ifadeler dikkat çekici olduğu kadar güncelliğini de korumaktadır: "Terk edilmiş topraklarımızın topraksız köylülere dağıtıldığı takdirde, tahminen 4 bin topraksız aile toprak sahibi olabilecek, ekonomik yaşamlarında meydana gelecek değişiklikler nedeniyle kaçakçılık da büyük nispette azalabilecektir. Zira kaçakçılık olaylarında yakalananlar, yaralananlar veya ölenlerin tümünün topraksız ve yoksul olduğu, aç olan çocukları için 40-50 lira karşılığında sırt hamallığını yapan köylüler olduğu anlaşılmıştır. Asıl sermaye çevreleri perde arkasında zavallı yoksulların hayatları ile 40-50 lira karşılığında kumar oynamakta, ama açığa çıkmamaktadırlar. 40-50 lira uğruna kim karısını dul, çocuklarını yetim bırakmayı ve ölmeyi göze alabilir? Bunu durmamızda milli yarar olduğu kanısındayız." | 4 ET Haç

Söz konusu önergeden dört ay sonra TBMM araştırma komisyonu talebini kabul edip bölgeye milletvekillerinin gitmesine karar verdi. Hatay, Gaziantep, Urfa ve Mardin'de incelemelerde bulunan komisyon üyelerinin hazırladığı rapor, bölgenin bir an önce mayınlardan arındırılması ve toprakların köylülere dağıtılması yönünde kanaat bildirdi. Rapor, Hatay sınırındaki 305 kilometrelik arazi haricinde Antep, Urfa ve Mardin'deki arazilerin tamamen tarıma elverişli olduğunu tespit ederken, şu bilgiyi de aktarıyordu: "Hududun Suriye tarafı ekilmekte, Türkiye'ye ait kısmında aynı toprakların devamı olan 150—1200 metre genişliğindeki alanlar mayınla kaplı ve faydalanma dışı bırakılmış bulunmaktadır. Hududumuz içinde 256.104.743 dekar alan istimlâk edilerek mayınlanmış ve sadece istimlâk bedeli olarak geçmiş yıllarda arazi sahiplerine 483.584 .57 lira ödenmiştir. Bu arazinin şimdiki değeri hiç şüphesiz bu miktarın çok üstündedir."

Hayatları mayınlarla çevrilmiş olan sınır boyundaki yurttaşlarımızın ekonomik kalkınması için mayınlardan temizlenen arazilerin, öncelikle onların kullanımına açılmasını gerekli görmekteyiz. Bu kapsamda aşağıdaki kanun değişikliği teklifini sunmaktayız.

TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLETİ İLE SURİYE ARAP CUMHURİYETİ DEVLETİ ARASINDAKİ KARA SINIRI BOYUNCA YAPILACAK MAYIN TEMİZLEME FAALİYETLERİ İLE İHALE İŞLEMLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 4/6/2009 tarihli ve 5903 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir.

"EK MADDE 1- Bu Kanun uyarınca mayınlardan temizlenen araziler, arazinin bulunduğu bölgede yerleşik bulunanlardan bir aylık ortalama aylık geliri net asgari ücret tutarının altında olanlara, talep etmeleri halinde sadece tarımsal faaliyetlerde kullanılmak üzere bedelsiz olarak tahsis edilir. Adlarına taşınmaz bulunmayanlara 50'şer dönüm arazi tahsis edilir.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir."

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Türkiye Cumhuriyeti Devleti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Devleti Arasındaki Kara Sınırı Boyunca Yapılacak Mayın Temizleme Faaliyetleri ile İhale İşlemleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/191, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-191-turkiye-cumhuriyeti-devleti-ile-suriye-arap-cumhuriyeti-devleti-arasindaki-kara-siniri-boy (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/37b8046c-207f-4552-b4c6-0188d8d706fe

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
