# Bingöl İlinin İsminin Çevlig Olarak Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/1927)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1927
- **Sunuluş tarihi:** 17 Ocak 2024
- **İlk imza:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/55b320c1-0aa3-499a-8bda-018d17c245f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1927-bingol-ilinin-isminin-cevlig-olarak-degistirilmesi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/1927 esas numaralı kanun teklifi 17 Ocak 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, "Bingöl" ilinin adının "Çevlig" olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

"Bingöl İlinin İsminin Çewlig Olarak Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi" gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur.

Tali Komisyon

Esas Komisyon İçişleri

Tarih; 19-1-2024 Esas No:2/1927 i TGÖMAM

OOYERM NN: Ah SkL& www a

GENEL GEREKÇE

Yerleşim yerlerinin isimlerinin değiştirilmesi, 1913 yılından bu yana Türkçe olmayan yer isimlerine karşı sürdürülen ve günümüze kadar devam eden bir politikadır. Osmanlı İmparatorluğu"nun son dönemlerinde ve sonrasında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde binlerce yerleşim yerinin ismi, bu politikayla resmi kayıtlardan silinmiştir. "Türkçeleştirme" politikaları sonucunda; yerleşim yerlerinin gerçek-öz ve tarihsel isimleri, yeni düzenlenmiş Türkçe isimlerle değiştirilmiştir. Cumhuriyetle beraber neredeyse bütün hükümetler, yerleşim yerlerinin kültürel ve etnik kimliğine uygun gerçek isimlerini değiştirmiştir.

Yer isimlerinin değiştirilme politikası Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında başlamış ve Türkiye Cumhuriyeti'nde hızlanarak devam etmiştir. Cumhuriyetin ilk dönemlerinde yer isimlerini değiştirmek için özel devlet komisyonları kurulmuştur. Binlerce köy, kasaba, dağ, ırmak ve diğer coğrafi yerler dahil olmak üzere 30 bine yakın yeriin ismi değiştirilmiştir. İsim değişikliklerinin çoğu, ülke genelinde azınlıkta kalan etnik grupların nüfusun çoğunluğunu oluşturduğu yerlerde ve Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı bölgelerde gerçekleştirilmiştir.

1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığı'na köy adlarını değiştirme yetkisi verilmiştir. İl, ilçe ve belde isimlerinin değiştirilmesi ise kanunla olabilecek şekilde düzenlenmiştir. 1930 tarihli ve 1580 sayılı Belediye Kanunu, belde isimlerini değiştirmeyi Bakanlar Kurulu'na tanımışken, 2005'de bu yetki de İçişleri Bakanlığı'na verilmiştir. Bu işler, 1949 tarihli ve 8589 sayılı İçişleri Bakanlığı tamimi ile yürütülmüştür. 1960 yılında da özellikle köy isimlerinin çoğu değiştirilmiştir. Dönemin iktidarı, köy yerleşkelerinin gerçek isimlerinin kullanılmasını şiddetle yasaklamıştır. İsmi değişen yerlerin yoğunlukla Kürtlerin yaşadığı bölgelerde olması bu hususta dikkat çekicidir.

Yerleşim yerlerinin isimlerinin değiştirilmesi politikalarından etkilenen illerimizin biri de Bingöl'dür. Bingöl'ün asıl ismi; kültürel ve kimliksel açıdan uygunluğu tartışılmayacak kadar gerçek olan Çewlig"'tir.

Bu bağlamda; Bingöl ilinin isminin Çewlig olarak değiştirilmesi ve bu düzenlemenin hayata geçirilmesi hususunda kanun teklifimizi sunuyoruz.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1- Bingöl isminin orada yaşayan halkın kullandığı tarihsel, kültürel ve kimliksel olarak en uygun isimle değiştirilmesi amaçlanmıştır.

Madde 2- Bingöl iline bağlı ilçelerin isimlerinin, o ilçelerde yaşayan halkın kullandığı tarihsel, kültürel ve kimliksel olarak en uygun isimle değiştirilmesi amaçlanmıştır. Madde 3- Yürürlük maddesidir.

Madde 4- Yürütme maddesidir.

KANUN TEKLİFİ

Madde 1- "Bingöl" olan ilin ismi "Çewlig" olarak değiştirilmiştir. Madde 2- Bingöl ilinde bulunan;

"e Adaklıilçesininismi Azaxpârt

Gençilçesinin ismi Dara Höni

Karlıova ilçesinin ismi Kanireş e Kiğlilçesinin ismi Göxi

Solhanilçesinin ismi Bongilan

"e Yayladere ilçesinin ismi Xolxol e Yedisu ilçesinin ismi ise Çörme olarak değiştirilmiştir.

Madde 3- Bu kanun yayın tarihinden itibaren yürürlüğe girer.

Madde 4- Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl İlinin İsminin Çevlig Olarak Değiştirilmesi Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1927, 17 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1927-bingol-ilinin-isminin-cevlig-olarak-degistirilmesi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/55b320c1-0aa3-499a-8bda-018d17c245f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
