# İl İdaresi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/194) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/194 - **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018 - **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4189bef8-348a-497c-97a1-0188d8d75b17 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-194-il-idaresi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/194 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, valilerin lüzumu halinde kolluk amir ve memurlarına emir verebilmesi ve emirlere uymayanlara ceza verebilme yetkisinin kaldırılması öngörülmektedir. ## Teklif metni 27. Dönemde vermiş olduğum; 2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/fl1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130. 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/140, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/.160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212,2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum. 01.06.2023 Tali Komisyon Adalet Komisyonu Esas Komisyon İçişleri Komisyonu Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/194 ir MAN n477 İ29Ğ) OT tan 2023 0.1 Hasir 7073 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 26. Dönemde vermiş olduğum; 2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60, 2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum. 29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar Adalet Esas İçişleri Komisyof Tanhr0l 102018 Esas No; 38 K 02 bmv 2018 İ gep 22: Sa Ş6$i CUMHURİYET HALK PARTİSİ: Tan İİ Di İl . CHP İl İdaresi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim ve erekçesiN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA ektedir. Gereğini saygılarımla arz ederim. Tati Alla Kümisyon , i Komisyon İc; Tarihi; Ziy e E.No: MELE Zİ 22 7 he: Mü: BAŞKANI | ZE. b) Sezgin TANRIKULU CHP İstanbul Milletvekili - amm g1 Aralik 7201 se: (4605 GEREKÇE Kamuoyunda "İçgüvenlik Paketi" olarak bilinen 6638 sayılı Kanun ile, Türkiye'de "Hukukun Üstünlüğü" ve "Hukuk Devleti" ilkeleri neredeyse tamamen ortadan kaldırmış, temel hak ve hürriyetler adeta kullanılamaz hale getirilmiştir. Hukuk Devleti ilkesinin güvence altına aldığı temel hak ve özgürlükler, AKP'nin Anayasa'yı, uluslararası insan hakları sözleşmelerini ve evrensel hukuk ilkelerini yok sayan tutumuyla, mülki amirlerin ve güvenlik güçlerinin insafına terk edilmiştir. Cumhuriyet Savcısının yerini Vali; Yargı ve Yasamanın yerini Yürütme almıştır. 6638 sayılı Kanunun getirdiği düzenlemelerle, "Temel haklar ve hürriyetler" arasında sayılan özel hayatın gizliliği, kişi dokunulmazlığı, yerleşme ve seyahat hürriyeti, haberleşme hürriyeti, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ile temel hak ve hürriyetlerin "amaçla orantılı" olarak sınırlandırılması ilkesi, Temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği" ilkesi, kanuni (tabi) hâkim ilkesi, Kanun önünde eşitlik ilkesi, Hukuk devleti ilkesi, kuvvetler ayrılığı ilkesi, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü prensibi, suçta ve cezada kanunilik ilkesi, suç ve cezalara ilişkin esaslar çok açık şekilde ihlal edilmiştir ve özellikle insan hakları yönünden telafisi imkansız zararların ortaya çıkmasına zemin hazırlanmıştır. 6638 sayılı Kanunla getirilen düzenlemelerin özeti, Cumhuriyet savcısına ait yetkilerin valiye, valiye ait yetkilerin kolluk âmirlerine devredilmesi, kolluğun yetkilerinin ise genişletilmesinden ibarettir. Kanun teklifimiz ile, demokratik hukuk devletinin temeline adeta dinamit koyan bu düzenlemelerin, değişiklik yapılan Kanun metinlerinden çıkarılması hedeflenmektedir. Anayasa'ya aykırılıkların sürdürülmesi halinde, "hukukun üstünlüğü" ilkesi zedelenecek, kişinin temel hak ve özgürlükleri güvencesiz kalacak ve telâfisi imkânsız durum ve zararlar ortaya çıkacaktır. Kanun teklifi ile Cumhuriyet Savcılarına ait yetkileri valilere veren ve onları adeta olağanüstü hal valisi haline getiren düzenlemlerin ilgili kanundan çıkarılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11. maddesine (6638 sayılı Kanunun 15. maddesi ile) eklenen (G) fıkrasıyla, "Vali, lüzumu halinde kolluk amir ve memurlarına suç faillerinin bulunması için gerekli emirleri verebilir." şeklinde bir düzenleme getirilmektedir. Böylece, bu fıkra ile, 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 161. maddesinde Cumhuriyet savcısına verilen "suçun aydınlatılması ve suç faillerinin bulunması için gereken acele tedbirlerin alınması"nı da içeren yetki ve görevler, valilere devredilmektedir. Adli konularda emir verecek olan ve Cumhuriyet savcısının emrinde çalışması gereken kolluk âmirinin, vali tarafından yönlendirilmesi yürütmenin yargıya müdahalesi niteliğinde olup, demokrasinin belkemiği niteliği taşıyan "kuvvetler ayrılığı" ilkesi ile, "Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerce kullanılır." hükmünü ihtivâ eden Anayasa'nın 9. maddesinin ihlâli anlamını taşımaktadır. Kanun teklifinin 8 inci maddesi ile Anayasa'nın 2. ve 9. Maddelerine aykırı olan 6638 sayılı kanunun 15. Maddesinin kanun metninden tamamen çıkarılması amaçlanmıştır. MADDE 2- 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 66. Maddesine 6638 sayılı Kanunun ile eklenen cümle, kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini tehlikeye düşürecek toplumsal olayların baş göstermesi hâlinde vali tarafından kamu düzenini sağlamak amacıyla alınan ve usulüne göre ilan olunan karar ve tedbirlere aykırı davrananların, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacağını öngörmektedir. Bu düzenleme ile, valinin tek başına karar alıp uygulamaya koyabilmesi ve -deyim yerinde ise-, mini bir olağanüstü hâl yetkisi kullanabilecek olması hasebiyle sakıncalıdır. Valinin emir ve talimatlarına uymayanlara hapis cezası verileceği belirtilmekte ve böylece yeni bir suç tanımı ihdâs edilmekte ve müeyyideye bağlanmaktadır. Düzenleme ile suçun unsurlarının idarenin karar ve tedbirleriyle belirleniyor olması, suçta ve cezada kanunilik ilkesine ve dolayısı ile, Anayasa'nın 38. maddesi hükmüne açıkça aykırıdır. Anayasa'nın 2. ve 38. Maddelerine aykırı olan bu düznelemenin 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 66. Maddesinin metninden tamamen çıkarılması amaçlanmıştır. • Madde ile 5233 Sayılı Kanunun 13. maddesinin üçüncü fıkrasının madde metninden çıkarılması hedeflenmektedir. MADDE 3- Yürürlük maddesidir. MADDE 4- Yürütme maddesidir. İL İDARESİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 10/6/1949 tarihli ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 11 inci maddesinin (G) fırkası madde metninden çıkarılmıştır. MADDE 2- 5442 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi madde metninden çıkaırlmıştır. MADDE 3- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 4- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “İl İdaresi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/194, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-194-il-idaresi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4189bef8-348a-497c-97a1-0188d8d75b17 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.