# Harçlar Kanunu ile Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1951)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1951
- **Sunuluş tarihi:** 23 Ocak 2024
- **İlk imza:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4439aab5-d2cc-4eae-87f9-018d36a1ae4c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1951-harclar-kanunu-ile-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-de

> 2/1951 esas numaralı kanun teklifi 23 Ocak 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurulardan harç alınmaması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Harçlar kanunu ile Anayasa Mahkemesinin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkında kanunda değişiklik yapılmasına Dair Kanun Teklifi gerekçesiyle birlikte ekte sunulmuştur.

Ceylan AkkA€UPOLO

DiyarbAkır Milletvekili Tali Komisyon Anayasa Esas Komisyon Plan ve Bütçe Tarih: 24-1-2024 Esas No:2/1951

2 3 Ocaü ?m GEMEL EVRAK

13 Ocak im GEREKÇE

Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne 1954 yılında taraf olmuş; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine bireysel başvuru hakkını 1987'de, zorunlu yargılama yetkisini ise 1990 yılında kabul etmiştir. 2004 yılında yapılan anayasa değişikliğiyle de başta Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi olmak üzere, Türkiye'nin taraf olduğu temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslararası sözleşmelere, kanunların üzerinde bir değer atfedilmiştir. Temel haklarla ilgili "evrensel ölçütlere" atıf yapan değişikliklerin son halkasını ise, 2010 yılında yapılan Anayasa değişikliğiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolunun açılması oluşturmuştur.

Bireysel başvurunun uygulamaya geçirilmesiyle, kamu gücünü kullanan kişi ve kurumların sebep olduğu hak ihlallerine karşı 23 Eylül 2012 tarihinden itibaren anayasal yargı denetimi başlatılmıştır. Buna göre, 23 Eylül 2012 tarihi itibarıyla herkes, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilmektedir. Ancak bireysel başvurular, yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeler ile mevzuatta adli yardım talebinde bulunabilmek için öngörülen diğer belgeleri eklemek kaydıyla yargılama giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olması haricinde, harca tabidir ve başvuru formuna harcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi zorunludur.

Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru harcı 2022 yılı için 664,10 TL iken 2023 yılında yaklaşık 96250 oranında zamlanarak 1.480,40 TL olmuş ve 2024 yılı için de yine yaklaşık 96250 zamlanarak 3.518,80 TL'ye yükselmiştir.

Söz konusu vergi zamlarının yurttaşın adalete erişimini engellememesi için söz konusu "Harçlar Kanunu İle Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu Ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" hazırlanmıştır.

HARÇLAR KANUNU İLE ANAYASA MAHKEMESİNİN KURULUŞU VE YARGILAMA USULLERİ HAKKINDA KANUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı Tarifenin "Yargı harçları" başlıklı bölümünün ilk cümlesinde yer alan ", Anayasa Mahkemesine bireysel başvurularda" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır.

MADDE 2- 492 sayılı Kanuna bağlı (1) sayılı Tarifenin "Yargı harçları" başlıklı bölümünün "I-Başvurma harcı" başlıklı fıkrasının (4) numaralı bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunun 64"üncü maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Harçlar Kanunu ile Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1951, 23 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1951-harclar-kanunu-ile-anayasa-mahkemesinin-kurulusu-ve-yargilama-usulleri-hakkinda-kanunda-de (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/4439aab5-d2cc-4eae-87f9-018d36a1ae4c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.