# Mesleki Eğitim Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (2/1952)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/1952
- **Sunuluş tarihi:** 23 Ocak 2024
- **İlk imza:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9d20e4d7-c5b1-4da1-b8d4-018d36a202d3
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1952-mesleki-egitim-kanunu-issizlik-sigortasi-kanunu-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sig

> 2/1952 esas numaralı kanun teklifi 23 Ocak 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, zorunlu staj ve çıraklık yapan çalışanların işe başlangıç tarihlerinin sigorta başlangıç tarihi olarak sayılması ve ücretlerinin çalıştıkları işverenden finanse edilmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Staj ve çıraklık sürelerinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmesini öngören Mesleki Eğitim Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesi ile ekte sunulmuştur.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

Sümeyye BOZ Muş Milletvekili

Milli Eğitim, Kültür, Tali Komisyon Gençlik ve Spor ,

Sosyal İşler

Sağlık, Aile, Çalışma ve

Esas Komisyon (Plan ve Bütçe

Tarih: 24-1-2024 |Esas No:2/1952

— ELEM ——İ az lak 0 yz0z he EZ e: 4346806

GENEL GEREKÇE

Çalışan ve emekliler, 5310 sayılı Kanun ile 2000'li yıllardan itibaren birçok hak gaspı yaşamaktadır. 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile emekliliğe erişim hakkı zorlaşmış, emeklilik yaşı yükseltilmiş ve emekli aylıkları düşmeye başlamıştır. Derinleşen ekonomik kriz ve emekli maaşlarının açlık sınırının altında olması milyonlarca yurttaşı olumsuz etkilerken emekli olmayı bekleyen birçok çalışan yasal düzenlemelerden dolayı hak kaybına uğramaktadır.

Hak kaybına uğrayan çalışanların başında zorunlu staj ve çıraklık yapmış çalışanlar gelmektedir. Birçok meslek grubunda bulunan zorunlu staj ve çıraklık girişleri, emeklilik sigorta girişi olarak sayılmamaktadır. 5510 Sayılı Kanun'un 38"inci maddesine göre "Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarının uygulanmasında dikkate alınacak sigortalılık süresinin başlangıcı; (...) malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi olarak ilk defa kapsama girdiği tarih olarak kabul edilir." Zorunlu olarak sigortalı sayılan ve primleri ödenen çırak ve stajyerler, bu hükmün getirdiği haktan faydalanamamaktadır. Dolayısıyla çıraklık ve stajın işe başlama süresi yerine eğitim süresi olarak görülmesi milyonlarca yurttaşın emeğini sömürürken sigorta başlangıcını bu süreden başlatılmaması ve bu sürelerin borçlanmalarının yapılmaması da ciddi mağduriyetlere sebep olmaktadır. Çıraklık ve mesleki eğitim gören yurttaşlar 5510 sayılı Kanun yerine 3308 sayılı Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kanunu'na tabi olmakta, böylece bu yurttaşlara hastalık sigortaları uygulanmaktadır.

Aynı zamanda stajyer ve çırakların İşsizlik Sigortası Fonu'ndan finanse edilmesi de kamu zararına yol açmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) 4/a kapsamında saydığı stajyer, kursiyer ve bursiyerler iş hukuku açısından işçi olarak sayılmazken işi teorik/pratik anlamda öğrenmek için işverenin yanında çalıştırılan kimse olarak tanımlanmaktadır. İşçi sayılmayarak ve işe girişlerinin sigorta başlangıcı sayılmayarak ucuz iş gücü olarak görülen çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin sayısındaki artış ise zaman zaman istihdam artışı sayılarak yanlış bir değerlendirmeye sebebiyet vermektedir.

Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin getirilmesinin ardından binlerce yurttaş staj ve çıraklık sürelerinden dolayı bu haktan yararlanamamaktadır. Bu anlamda çıraklık ve/veya stajın zorunlu olduğu meslek gruplarında staj sürelerinin hak gaspına neden olmamasına dair yeni bir düzenleme yapılması, zorunlu staj ve çıraklık sigorta girişlerinin malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta girişleri olarak sayılması, staj sürelerinin borçlanmasının mümkün olması ve çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin İşsizlik Sigortası Fonu'ndan değil, çalıştıkları işverenden finanse edilmesi gerekir.

Kanun teklifi ile başta 1999 öncesi zorunlu staj ve çıraklık yapan tüm çalışanlar olmak üzere zorunlu staj ve çıraklık yapan çalışanların işe başlangıç tarihlerinin sigorta başlangıç tarihi olarak sayılması, çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin İşsizlik Sigortası Fonu'ndan değil, çalıştıkları işverenden finanse edilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE GEREKÇELERİ i MADDE 1 — Madde değişikliği ile aday çırak ve çırakların hak kayıpları engellenmiş i olacaktır.

MADDE 2 — Öğrencilere yönelik programın İşsizlik Fonu giderlerinden karşılanmaması sağlanmış olacaktır.

MADDE 3 — Madde değişikliği ile çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin sigorta başlangıcı düzenlenmiş olacaktır.

MADDE 4 — Madde değişikliği ile çırak, stajyer, kursiyer ve bursiyerlerin sigorta borçlanmaları sağlanmış olacaktır.

MADDE 5 — Yürürlük maddesidir.

MADDE 6 — Yürütme maddesidir.

MESLEKİ EĞİTİM KANUNU, İŞSİZLİK SİGORTASI KANUNU İLE SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 5/6/1989 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun geçici 12?nci maddesinin birinci fıkrasının ikinci, üçüncü ve beşinci cümleleri ile ikinci ve üçüncü fikraları yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 2- 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 53'üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (B) bendinin (h) alt bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 3- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve dördüncü fikrasının (a) bendinde yer alan "ve (/)" ibaresi ", (j) ve (k)" şeklinde değiştirilmiştir.

"k) Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ile Yükseköğretim Kanununun 46'ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin çıraklık ve staj süreleri,"

MADDE 4- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

"GEÇİCİ MADDE 101- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 41 inci maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde sayılanlar için, bu maddenin yürürlüğe girdiği taribten önceki çıraklık, staj ve eğitim süreleri, 3 ay içinde talepte bulunmaları ve geriye doğru borçlanmaları hâlinde, sigorta başlangıç tarihinin hesaplanmasında dikkate alınır."

MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Sümeyye Boz Çakı (DEM Parti, Muş). “Mesleki Eğitim Kanunu, İşsizlik Sigortası Kanunu ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1952, 23 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1952-mesleki-egitim-kanunu-issizlik-sigortasi-kanunu-ile-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sig (erişim: 16 Kasım 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9d20e4d7-c5b1-4da1-b8d4-018d36a202d3

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
