# Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluş Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin 259 ve 260 Sayılı Guvernörler Kurulu Kararlarının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi (2/2018) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/2018 - **Sunuluş tarihi:** 15 Şubat 2024 - **İlk imza:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Dışişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KANUNLAŞTI - **Kabul tarihi:** 28 Temmuz 2024 - **Kanun no:** 7526 - **Resmî Gazete:** 2 Ağustos 2024, sayı 32620 - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6666be6c-5fa6-4ff8-9221-018dabea2d54 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2018-avrupa-imar-ve-kalkinma-bankasinin-kurulus-anlasmasinda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-259 > 2/2018 esas numaralı kanun teklifi 15 Şubat 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Numan Kurtulmuş (AK Parti); 1 imza. 28 Temmuz 2024 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi; 7526 sayılı Kanun, 2 Ağustos 2024 tarihli Resmî Gazete (sayı 32620). ## Özet Teklif ile, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının faaliyet bölgesinin genişletilmesini, olağan faaliyetlere ilişkin yasal sermaye kısıtlamasının kaldırılmasını ve sermaye yeterliliği ölçütlerini belirleme ve uygulama yetkisinin Direktörler Kuruluna verilmesini öngören Guvernörler Kurulu Kararları'nın onaylanmasının uygun bulunması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Gelen Kâğıtlar Listesi'nde yayımlanan 1378955 evrak numaralı "Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluş Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin 259 ve 260 Sayılı Guvernörler Kurulu Kararları"nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Numan KURTULMUŞ İstanbul Milletvekili Tali Komisyon Plan ve Bütçe Esas Komisyon Dışişleri Tarih: 16-2-2024 Esas No:2/2018 GENZIi CUDAK 15 Sb 2024 (080092. AVRUPA İMAR VE KALKINMA BANKASININ KURULUŞ ANLAŞMASINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN 259 VE 260 SAYILI GUVERNÖRLER KURULU KARARLARININ ONAYLANMASININ UYGUN BULUNDUĞUNA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- (1) Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluş Anlaşmasında değişiklik yapılmasına ilişkin 259 ve 260 sayılı Guvernörler Kurulu Kararlarının onaylanması uygun bulunmuştur. MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI Sayı o: Z-90666677-599- 2093099 1.2 Şubat 2024 Konu : Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası Kuruluş Anlaşması değişikliği TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluş Anlaşmasının değiştirilmesine ilişkin olarak 18 Mayıs 2023 tarihinde kabul edilen 259 ve 260 sayılı Guvernörler Kurulu Kararlarını Anayasanın 90 ıncı maddesi gereğince onaylanması uygun bulunmak üzere ilişikte bilgilerinize sunarım. Recep Tayyip ERDOĞAN Cumhurbaşkanı I- Guvernörler Kurulu Kararları (Türkçe, İngilizce) 2- Genel Gerekçe e: JRİŞIKAJ GENEL GEREKÇE Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının (AİKB) 17-18 Mayıs 2023 tarihlerinde yapılan Guvernörler Kurulu Yıllık Toplantılarında, Bankanın Kuruluş Anlaşmasında iki değişiklik yapılması kabul edilmiştir. Söz konusu değişikliklerden birincisi, 259 sayılı Guvernörler Kurulu Kararı ile kabul edilmiştir. Bahse konu Karar uyarınca AİKB'nin Kuruluş Anlaşmasının 1 inci maddesi değiştirilerek Bankanın faaliyet bölgesi Sahra-altı Afrika ve Irak'ı kapsayacak şekilde genişletilmektedir. Söz konusu genişlemenin etkileri AİKB tarafından kapsamlı bir şekilde analiz edilmiş; Bankanın genişlemede yer alacak ülkelere katma değer sağlayacağı, hâlihazırda bu ülkelerde faaliyette bulunan diğer kalkınma kuruluşlarının çalışmalarını tamamlamaya odaklanacağı ve Bankanın bu genişleme için yeterli sermaye kapasitesi olduğu belirtilmiştir. Diğer taraftan, Irak*ın Güney ve Doğu Akdeniz ülkeleri (SEMED) ile entegre bir yapıda görülmesi nedeniyle SEMED kapsamında sayılacağı belirtilmekte olup bu nedenle değişiklik metninde Irak*a ayrıca yer verilmemiştir. AİKB"nin Kuruluş Anlaşmasındaki ikinci değişiklik ise Anlaşmanın 12.1 inci maddesine ilişkin olarak 260 sayılı Guvernörler Kurulu Kararı ile kabul edilmiştir. 260 sayılı Karar ile yapılan değişiklik kapsamında, ileride AİKB'nin faaliyetlerini artırmasına engel olma ihtimali bulunan katı sermaye kısıtlaması ortadan kaldırılmakta, sermaye yeterliliği ölçütlerini belirleme ve uygulama yetkisi Direktörler Kuruluna verilerek bu konuda esneklik ve etkinlik sağlanmaktadır. 260 sayılı Karar uyarınca yapılan değişikliğin AİKB'nin ülkemiz de dâhil olmak üzere faaliyette bulunduğu ülkelere daha fazla kaynak sağlamasının önünü açması beklenmektedir. Değişiklik aynı zamanda, çok taraflı kalkınma bankalarının finansal kapasitelerinin artırılması amacıyla 6-20 Platformu tarafından hazırlanan Sermaye Yeterliliği Çerçevesi Raporunda yer alan önerilere de uygundur. AVRUPA İMAR VE KALKINMA BANKASI'NIN KURULUŞ ANLAŞMASININ 1. MADDESİNDE BANKA'NIN FAALİYETLERİNİN COĞRAFİ KAPSAMININ SAHRA-ALTI AFRİKA VE IRAK'A DOĞRU SINIRLI VE KADEMELİ BİR ŞEKİLDE GENİŞLETİLMESİNİ SAĞLAMAK İÇİN DEĞİŞİKLİK Guvernörler Kurulunun prensip olarak Banka'nın faaliyetlerinin coğrafi kapsamının Sahra-altı Afrika ve Irak'a doğru sınırlı ve kademeli bir şekilde genişletilmesini onayladığı 248 sayılı Kararı hatırlayarak; Sahra-altı Afrika ve irak'ın uluslararası toplumun jeopolitik ve kalkınma önceliklerini başarmasındaki önemini, Sahra-altı Afrika ve Irak'taki birçok ülke ile mevcut EBRD faaliyet ülkeleri arasındaki artan bağlantıları ve Banka'nın amacı, iş modeli, özel sektör odağı ve Sahra-altı Afrika ve Irak'taki yetkinliklerinin uygunluğunu ve uygulanabilirliğini vurgulayarak, Banka'nın en acil önceliğinin Ukrayna'yı ve Ukrayna'daki savaştan etkilenen faaliyet ülkelerini desteklemek olmaya devam ettiğini vurgulayarak; Ukrayna'daki savaşın, Sahra-altı Afrika ve Irak'taki sermayedar hedeflerini ele almaya devam etmenin paralel ilgisini pekiştirdiğinin farkında olarak; Yeni faaliyet ülkelerine olası herhangi bir sınırlı ve kademeli genişlemenin: Banka'nın mevcut faaliyet ülkelerini destekleme yeteneğini bozmaması, Banka'nın Üç-A derecesini tehlikeye atmaması, ek sermaye katkıları talebine yol açmaması veya Banka'nın geçişi destekleme amacından ve katma değer ve sağlam bankacılık olan çalışma prensiplerinden sapmaması gerektiğinin altını çizerek; Sahra-altı Afrika ve Irak'ta halihazırda aktif olan kalkınma ortakları arasında tamamlayıcılığın ve işbirliğinin önemini vurgulayarak; ve Direktörler Kurulu'nun Guvernörler Kurulu'na "Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın Kuruluş Anlaşmasının 1. Maddesinde Banka'nın Faaliyetlerinin Coğrafi Kapsamının Sahra-altı Afrika ve Irak'a Doğru Sınırlı ve Kademeli Bir Şekilde Genişletilmesini Sağlamak için Değişiklik" raporunu göz önüne alarak ve diğerlerinin yanında aşağıdaki sonuçlarıyla mutabık olarak: (i) Sermayeye ve finansal sonuçlara ilişkin analiz, Sahra-altı Afrika ve Irak'a doğru sınırlı ve kademeli bir genişlemenin tek başına Banka'nın mevcut faaliyet ülkelerini destekleme yeteneğini bozmayacağını, Banka'nın Üç-A derecesini tehlikeye atmayacağını veya ek sermaye katkıları talebine yol açmayacağını yeniden teyit eder; (ii) Banka'nın faaliyetlerinin coğrafi kapsamının Sahra-altı Afrika ve Irak'a bu şekilde sınırlı ve kademeli olarak genişletilmesi, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın Kuruluş • ayy 4 (ii) Genişlemenin uygulanması, Banka'nın Ukrayna'yı ve Ukrayna'daki savaştan et Thi 5 ( diğer faaliyet ülkelerini destekleme odağının etkisini azaltmayacak şekilde gerçekleştirilmelidir. AŞAĞIDAKİ HUSUSLARDA KARARA VARMIŞTIR: 1. Anlaşmanın 1. Maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmektedir. "Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinin ekonomik gelişmesine ve imarına katkıda bulunmak üzere Bankanın amacı çok partili demokrasi, çoğulculuk ve piyasa ekonomisinin esaslarını uygulamayı taahhüt eden Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde piyasa ekonomisine geçişi desteklemek ve özel sektör girişimciliğini geliştirmektir. Aynı şartlara tabi olarak, Bankanın amaçları i) Moğolistan'da; veli) Banka üyesi Güney ve Doğu Akdeniz ülkelerinde; ve ili) Banka üyesi olan sınırlı sayıda Sahraaltı Afrika ülkelerinde de; ii) ve ilil'de belirtilen her bir durumda Banka tarafından toplam oy gücünün asgari dörtte üçünü teşkil etmek kaydıyla Guvernörlerin üçte ikisinin olumlu oyu ile yerine getirilebilir. Buna uygun olarak bu anlaşmada ve eklerinde "Orta ve Doğu Avrupa ülkeleri", "Orta ve Doğu Avrupa'dan ülkeler", "alıcı ülke (veya ülkeler)" veya "alıcı üye ülke (veya ülkeler)"ye yapılan herhangi bir atıf, Moğolistan'a ve Güney ve Doğu Akdeniz ve Sahra-altı Afrika ülkelerinin her birine de yapılmış bir atıf olacaktır." a. "Sahra-altı Afrika" terimi, Anlaşmanın 1. Maddesinde belirtildiği haliyle, Dünya Bankası Grubu tarafından tanımlanan Sahra-altı Afrika bölgesi şeklinde anlaşılır. b. Banka'nın, Anlaşmanın 1. Maddesinde belirtildiği haliyle amacını gerçekleştirebileceği üyesi olan Sahra-altı Afrika ülkelerinin sayısına ilişkin kısıtlama, Banka'nın faaliyetlerinin coğrafi kapsamının, "Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın Kuruluş Anlaşmasının 1. Maddesinde Banka'nın Faaliyetlerinin Coğrafi Kapsamının Sahra-altı Afrika ve Irak'a Doğru Sınırlı ve Kademeli Bir Şekilde Genişletilmesini Sağlamak için Değişiklik" raporunda belirtilen tedbirlere ve yöntemlere uygun şekilde, sınırlı ve kademeli bir şekilde genişletilmesini sağlamak şeklinde anlaşılır. Bu bağlamda, genişlemeye herhangi bir ek artışın onaylanması için üyelerin toplam oy gücünün beşte dördünden az olmamak kaydıyla Guvernörlerin en az dörtte üçünün olumlu oyu gereklidir. c. Irak, Anlaşmanın amaçları doğrultusunda Güney ve Doğu Akdeniz bölgesine dahil edilir ve dolayısıyla Anlaşmanın 1. Maddesinde belirtildiği haliyle "Güney ve Doğu Akdeniz" terimi, Akdeniz'de kıyı şeridi olan ülkelerin yanı sıra bu bölge ile yakın şekilde entegre olan Ürdün ve Irak'ı kapsayan bölgeyi ifade edecek şekilde anlaşılır. 2. Banka üyelerine, söz konusu değişikliği (a) kanununa göre söz konusu değişikliği kabul ettiğine dair belgeyi imzalayarak ve Banka'ya tevdi ederek ve (b) değişikliğin kabul edildiğine ve kabul belgesinin ilgili üyenin kanunlarına göre imzalanıp tevdi edildiğine dair Banka'yı tatmin edecek şekil ve özde kanıt sunarak kabul edip etmediği sorulacaktır. • A ye . NN AN MENA HAÇI ze les LİN BASİ giyer 3. Söz konusu değişiklik, Banka'nın üyelerine, söz konusu değişikliği kabul etme şartları" Anlaşmanın 56. Maddesinde öngörüldüğü şekilde yerine getirildiğini resmi olarak onayladığı tarihten üç (3) ay sonra yürürlüğe girer. (18 Mayıs 2023'te kabul edilmiştir) [PDF s. 10–12: İngilizce metin — metne alınmadı] AVRUPA İMAR VE KALKINMA BANKASI'NIN KURULUŞ ANLAŞMASININ 12.1 MADDESİNDE OLAĞAN FAALİYETLERE İLİŞKİN YASAL SERMAYE SINIRLAMASINI KALDIRMAK İÇİN DEĞİŞİKLİK Çok Taraflı Kalkınma Bankalarının (ÇTKB) çok sayıda acil küresel zorluğun ele alınmasındaki gerekli rolünün farkında olarak; Anlaşmanın 28 Mart 1991'de yürürlüğe girmesinden bu yana finansal sektördeki sermaye yönetimi uygulamalarındaki önemli değişiklikleri not ederek; Banka'nın alıcı ülkelerinde azami potansiyel etkiyi elde etmesini desteklemek için Banka'nın sermaye kapasitesinin en uygun şekilde kullanımının sağlanmasını temenni ederek; Özelilkle ÇTKB'lerin özel kaldıraç limitlerini, ÇTKB'ler arasında koordineli bir şekilde, ÇIKB yasal düzenlemelerinden ÇIKB sermaye yeterliliği çerçevelerine taşıyarak sermaye yeterliliğini yönetme yaklaşımını modernleştirme tavsiyesi dahil olmak üzere 620 Sermaye Yeterliliği Çerçevelerinin Bağımsız İncelemesi'nin geniş kapsamlı tavsiyelerini ve Banka tarafından bunlara verilen dikkatli değerlendirmeyi memnuniyetle karşılayarak; Direktörler Kurulu'nun "Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası'nın Kuruluş Anlaşmasının 12.1 Maddesinde Olağan Faaliyetlere İlişkin Yasal Sermaye Sınırlamasını Kaldırmak İçin Değişiklik" raporunu ve olağan faaliyetlere ilişkin yasal sermaye sınırlamasını kaldırmak için Anlaşmanın 12.1. Maddesinde yapılan bir değişikliği onaylama önerisini göz önüne alarak ve mutabık olarak; ve Direktörler Kurulu'nun, Banka'nın finansal dayanıklılığını ve sürdürülebilirliğini koruma sorumluluğunun bir parçası olarak, Banka'nın faaliyetleri üzerinde, ilgili sermaye ölçütlerine göre, Banka'nın sermaye yeterliliği çerçevesi içinde belirlenen uygun bir nominal kaldıraç limiti sürdüreceği anlayışı üzerine; AŞAĞIDAKİ HUSUSLARDA KARARA VARMIŞTIR: 1. Anlaşmanın 12.1. Maddesi, mevcut metni silinerek ve aşağıdaki yeni metin eklenerek değiştirilir. "1. Bankanın finansal dayanıklılığını ve sürdürülebilirliğini korumak amacıyla, Direktörler Kurulu sermaye yeterliliği ölçütlerine ilişkin uygun limitleri oluşturur ve sürdürür. 2. Banka üyelerine, söz konusu değişikliği (a) kanununa göre söz konusu değişikliği kabul ettiğine dair belgeyi imzalayarak ve Banka'ya tevdi ederek ve (b) değişikliğin kabul edildiğine ve kabul belgesinin ilgili üyenin kanunlarına göre imzalanıp tevdi edildiğine dair Banka'yı tatmin edecek şekil ve özde kanıt sunarak kabul edip etmediği sorulacaktır. KYA Kedi ds . / sper N • 3 j © o , Ş pas e 4 —— gi ii "4 ALA & Anlaşmanın 56. Maddesinde öngörüldüğü şekilde yerine getirildiğini resmi olarak onayladığı İLİŞKİ N , Ni . " mi i 3. Söz konusu değişiklik, Banka'nın üyelerine, söz konusu değişikliği kabul etme şartlarının tarihten üç (3) ay sonra yürürlüğe girer. (18 Mayıs 2023'te kabul edilmiştir) [PDF s. 15–16: İngilizce metin — metne alınmadı] --- **Kaynak gösterme:** Numan Kurtulmuş (AK Parti, İstanbul). “Avrupa İmar ve Kalkınma Bankasının Kuruluş Anlaşmasında Değişiklik Yapılmasına İlişkin 259 ve 260 Sayılı Guvernörler Kurulu Kararlarının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2018, 15 Şubat 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2018-avrupa-imar-ve-kalkinma-bankasinin-kurulus-anlasmasinda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-259 (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/6666be6c-5fa6-4ff8-9221-018dabea2d54 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.