# Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/2067) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/2067 - **Sunuluş tarihi:** 8 Mart 2024 - **İlk imza:** Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** Plan ve Bütçe Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/980aea32-c336-4e69-a125-018e1de1c9dd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2067-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun > 2/2067 esas numaralı kanun teklifi 8 Mart 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Gülizar Biçer Karaca (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, aylık bağlama oranlarının yükseltilmesi, güncelleme katsayısı hesaplanırken büyüme oranının tamamının hesaplamaya dahil edilmesi ve emekli aylıklarının belirlenmesinde yeniden asgari aylık uygulamasının yürürlüğe girmesi amaçlanmaktadır. ## Teklif metni Sosyal Sigortalar Ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. Gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim. BMM Başkanvekili Denizli Milletvekili Sağlık, Aile, Çalışma ve Tali Komisyon Sosyal İ şler Esas Komisyon |Plan ve Bütçe Tarih: 11-3-2024 İksas No:2/2067 08 Marı ZUZ4 0 3 Mart Zu GENEL GEREKÇE 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun ile emekliliğe esas kazanç hesaplama yöntemi ve esasları değişmiştir. Emeklilik sisteminde "reform" olarak tanıtılan yasal düzenleme ile, emeklilerin aylıklarının hesaplanmasında esas alınan aylık bağlama oranları da düşürülmüştür. Sigortalıların aylık bağlama oranlarının düşürülmesi nedeniyle de emekçiler açısından mağduriyetler oluştuğu kuşkusuzdur. 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 2008 yılı Ekim ayı başında yürürlüğe girmesi ile birlikte; 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu, 1479 Sayılı Esnaf ve Sanatkarlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu Kanunu ile 5434 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu'nun birçok düzenleyici hükmü mülga haline getirilmiştir. Yapılan yeni düzenleme ile, sigortalıların hizmet yıllarının hesaplanmasına dayanak olan prime esas kazançları hesaplanırken kullanılan güncelleme katsayısı; her yılın aralık ayına göre Türkiye İstatistik Kurumu tarafından hesaplanarak açıklanan TÜFE (Tüketici Fiyat Endeksi) oranının yüzde 100'ü ile gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının yüzde 30*unun toplamına bir (1) tam sayısının ilave edilmesi sonucu hesaplanmaktadır. 5510 Sayılı Kanun öncesinde güncelleme katsayısı hesaplanırken GSYH oranında hesaplanan büyüme etkisi yüzde 100 iken, bu oranın yüzde 30'a düşürülmesi, her yıl ortalama 2-3 puanlık yüzdelik oranda emekli aylıklarının hesaplanmasına olumsuz etki yaratmıştır. Emekli aylıklarının hesaplanmasındaki 2008 öncesi ile 2008 sonrası çalışmalar farklılaştırılmış, sigortalılık süresi ve ödenen prim miktarları üzerinden hesaplanan katsayı arasındaki farklılıklar nedeniyle emekliler arasındaki eşitsizlik koşulları derinleşmiş, işe başlama tarihi yasal düzenlemeler açısından ayrımcılığa yol açmış ve çalışma barışı koşulları onarılamaz düzeyde zedelenmiştir. 1999 öncesinde sigortalı olmuş kişiler açısından üç farklı tarih dönemini kapsayan kısmi emekli aylığı belirlenmesi, Anayasa'nın eşitlik ilkesine göre de önemli bir mağduriyet oluşturmuş ve ayrımcılık yaratmıştır. Bütüncül bir bakış açısıyla ele alınması gereken intibak düzenlemesi ise ne yazık ki bu sorunları giderememiştir. Sosyal güvenlik sisteminin devamlılığı açısından oluşan ihtiyaç gün geçtikçe daha da belirgin hale gelmektedir. Özellikle son birkaç yıllık dönemde finans ve maliye politikalarında genel geçer iktisat teorilerine aykırı olarak belirlenen politikalar nedeniyle ücretli çalışan kesim ve emeklileri — kapsayan gelir dağılımı bozulmuş, aylık bağlama oranlarındaki düşüş nedeniyle de"ertöklie > aylıkları çeşitli kuruluş ve sendikalar tarafından düzenli olarak açıklanan açlık sınışını Da kalmıştır. Bu durumun yapısal olarak önüne geçilebilmesi için, emeklilerin aylıklarının belirlenmesinde asgari aylık uygulamasının yeniden yürürlüğe konulması ihtiyacı hasıl olmuştur. Özellikle, ilk defa aylık bağlanması esnasında emekliliğe esas aylık kazanç ve emekli aylık bağlama oranları çerçevesinde hesaplanan emekli aylığı ile objektif ölçülerle belirlemiş bir geçim aylığı arasında yeniden bir bağ kurulmalıdır. Emeklilerimizin mağduriyetinin bir nebze de olsa giderilebilmesi amacıyla 1999 öncesinde en düşük memur maaşı ile emekli aylığı arasında kurulan bağa benzer biçimde bir temel aylık miktarı belirlenmelidir. Halihazırda TÜİK asgari ücretin belirlenmesinde "asgari geçim aylığı" olarak emsal bir ücret hesaplaması yapmakta ve Asgari Ücret Tespit Komisyonuna sunmaktadır. Bu ücretin altı aylık dönemler itibariyle belirlenmesi ve resmi olarak yayımlanması sağlanabilir ve bu çerçevede emeklilerin ilk alacakları emekli aylıklarının bu geçim aylığıyla ilişkisi kurularak, adaletli ve insan onuruna yakışır bir emekli aylığı geliştirilebilir. Açıklanan gerekçeler doğrultusunda, aylık bağlama oranlarının yeniden düzenlenerek yükseltilmesi ve güncelleme katsayısı hesaplanırken büyüme oranının tamamının hesaplamaya dahil edilmesi, emekli aylıklarının belirlenmesinde yeniden asgari aylık uygulamasının yürürlüğe girmesi, işbu teklifle amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Madde ile, 5510 Sayılı Kanun'un yürürlüğe girişiyle birlikte güncelleme katsayısı hesaplanırken gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının yüzde 30 u yerine yüzde yüz ünün toplamının güncelleme katsayısı hesabına katılması amaçlanmıştır. MADDE 2- Madde ile, aylık bağlama oranının yüzde 70'e yükseltilerek yasada öngörülen emeklilik için gerekli olan prim ödeme gün sayısını doldurmuş olanlar için bu asgari prim ödeme gün sayısı şartında fazla olan her 360 gün için yüzde 2 eklenerek emekli aylığının hesaplanması ve her halükârda aylık bağlama oranının yüzde 90'ı geçmemesi amaçlanmıştır. MADDE 3- Madde ile, emekli aylıklarının belirlenmesinde yeniden asgari aylık uygulamasının yürürlüğe girmesi amaçlanmıştır. MADDE 4- Madde ile yürürlükteki kanun veya yürürlükten kaldırılan kanun hükümlerine göre malullük ve yaşlılık sigortasına göre aylık almakta olanların aylık ve gelirlerinin yeniden hesaplanarak, hesaplamaların ve hesaba bağlı aylık ve gelir ödemelerinin kurum tarafından üç ay içerisinde yapılması ve aylık ve gelir ödemeleri açısından fark ortaya çıkması halinde geriye dönük ödeme yapılmaması amaçlanmıştır. MADDE 5- Yürürlük maddesidir. MADDE 6- Yürütme maddesidir. SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA İLİŞKİN KANUN TEKLİFİ MADDE 1-31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 3 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (29) numaralı bendindeki "Yo 30*unun" ibaresi "Yo 100'ünün" şeklinde değiştirilmiştir. MADDE 2- 5510 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin 3 üncü fıkrası aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir "Aylık bağlama oranı 670'tir. Aylık bağlama oranı, prim ödeme gün sayısı 28. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde öngörülen prim ödeme gün sayısından fazla olan her 360 gün için yüzde 2 eklenerek hesaplanır. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı şekilde hesaba katılır. Her hâlükârda aylık bağlama oranı We 90'ı geçemez." MADDE 3- 5510 sayılı Kanunun EK 19 uncu maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. "EK MADDE 19- Bu Kanun veya bu Kanunla yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre malullük ve yaşlılık sigortasına göre bağlanacak aylık veya gelirin hesaplanması neticesinde söz konusu aylık veya gelir TÜİK tarafından hesaplanan asgari geçim ücretinin altında kalması halinde söz konusu aylık veya gelir bu tutara yükseltilerek bağlanır. Ödenecek aylıklara her ay itibarıyla dosya bazında, 8/2/2006 tarihli ve 5454 sayılı Kanunun | inci maddesi uyarınca yapılacak ek ödeme ayrıca dâhil edilir. Birinci fıkrada tanımlanan asgari geçim aylık tutarı, TÜİK tarafından her yılın ocak ve temmuz aylarında, hesaplanarak resmi gazetede yayımlanır. Uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri gereğince bağlanan kısmi aylıklar için bu madde hükümleri uygulanmaz. MADDE 4- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir. "GEÇİCİ MADDE 103- 5510 sayılı Kanun veya yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerine göre malullük ve yaşlılık sigortasına göre aylık almakta olanlar açısından bu kanunun birinci, ikinci ve üçüncü maddeleri çerçevesinde, aylıklar ve gelirler yeniden hesaplanır. Bu hesaplama neticesinde hesaplanan aylık veya gelir ile mevcut aylık veya gelir arasında fark bulunması halinde hesaplanan aylık veya gelir, Kurumca hesaplamanın yapıldığı ayı takip eden aybaşından itibaren ödenmeye başlar. Kurum bu hesaplamaları üç ay içerisinde yapmak zorundadır. Aylık veya gelir ödemeleri açısından farkın ortaya çıkması neticesinde geriye yönelik ödeme yapılmaz." MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Gülizar Biçer Karaca (CHP, Denizli). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2067, 8 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2067-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/980aea32-c336-4e69-a125-018e1de1c9dd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.