# 26/9/2004 Tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/210)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/210
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d5ba893a-61f3-429b-a7c9-0188d8df2715
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-210-26-9-2004-tarihli-ve-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-t

> 2/210 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan "suç işlemek amacıyla örgüt kurma" fiili kapsamında düzenlenen ve örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işleyen, yine örgüt içindeki hiyerarşik yapıya dâhil olmamakla birlikte, örgüte bilerek ve isteyerek yardım eden kişilerin cezalandırılmalarına ilişkin hükümler yürürlükten kaldırılmakta; örgütün veya amacının propagandasını yapma suçu, halkın bir kesimini alenen diğeri aleyhine kışkırtmak veya topluma mensup bireyleri bir suç işlemeye teşvik etmek maksadıyla işlenme ve bu faaliyetin yakın ve açık bir tehlike oluşturması hali ile sınırlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1,698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/3Ö2, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61. 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103,2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/111, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348, 2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/r40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356,' 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, "2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilîvorum.

01.06.2023

Tali

İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Komisyon

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/210

OT Hein 2023

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1651,2/1629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j ( 4/ bi287, 21286 2/285.2/284 2128321282 2/281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/1276,21275,2/274,21273,2/271,21270,21269,21268,2/267, 2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217, 2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187. 2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 21171, 21170, 2/169, 2/1168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 21156,2/155,2/154,2/153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,21127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 2/108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94,2/93, 2192,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2173, 2172, 2/71, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2/61, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali İnsan Haklarını İnceleme Komisyonlar Esas Adalet Komisyon

Tarh01.10.2018 Esas No:77

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

ERENER | "ğa LE OUMHYRE HALK PARTİSİ

Başkanlığı ,— iel? crp iş

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 8142, 8113, 8114,/8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, — 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 * 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907,10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21764, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21713, 21774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi yenii .

Saygılarımla. N

Dr. Mİ, Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili laSan Haklar facel Tali e J Komisyon li Komisyon Adalet İ

• "Tarih: | alık 0 © E.NeZ Yani sğe m V (Gn.Şek,Yrd.

BAŞKANI ANİ

Eye

CUMHURİYET HALK PARTİSİ

İZE em ERİR.

Sayı :..... 418 aaa

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24. Dönem Meclis Başkanlığına verilmiş bulunan 2/783 esas numaralı kanun teklifini yeniliyorum.

Dr. M/Sezdin TANRIKULU

|INo: 1 (178

, li 9 3.M.M.

İ ve Zi se "HALK PARTİSİ Ni Rip

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

26/9/2004 tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. Gereğini arz ederim.

Saygılarımla,

UmutOran İstanbul Milletvekili

İns Heklerin: İnceleme Tati Komisyon Esas N Komisyon Tarih: b tkim ZÜİZ E No7 - BAŞKAN!

KÜTÜPHANE VE ARSİN AİZM. BAŞKANLIĞI arın e: (23351

GENEL GEREKÇE

Demokratik bir toplumun temel kaidelerinden biri de hak ve özgürlüklerin canlı bir şekilde yaşandığı anayasal özgürlük ortamının korunmasıdır. Nitekim Anayasamızın da 5. Maddesi aynen şu ibareye sahiptir:

"Devletin temel amaç ve görevleri, Türk Milletinin bağırısızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır."

Bu doğrultuda, yasama organının görevlerinden biri de, insan özgürlüklerini kısıtlayan her türlü engeli kaldırmak ve insanların daha özgür yaşaması için gereken ortamı hazırlamak üzere çalışmaktır. Bu amaçla yapılan çalışmalarda, özgürlük ile kamu güvenliği arasında orantılı bir denge kurulmalı, insanların hak ve özgürlüklerinin korunmasına adanmış kamu düzeni ve güvenliği zedelenmeden, temel hak ve hürriyet alanının genişletilmesi hedeflenmelidir.

Türk Ceza Kanunu'nun 220. Maddesinde bulunan düzenleme bu kapsamda değerlendirilmiş olup, düzenlemenin güvenlik ile özgürlük arasındaki dengeyi bozduğu, aşırı güvenlikçi bir anlayışla ortaya konulduğu, subjektif ve karar merciine çok geniş bir takdir yetkisi veren bir alan açtığı görülmüştür. Yargı uygulamasına bakıldığı zaman, normal hayatta suç olmayan kitap yazma, bir toplantı veya gösteriye katılma, ders verme gibi eylemlerin bu madde kapsamında yeniden değerlendirildiği, tek başlarına suç teşkil etmeyen bu eylemlerin örgütün amaçları doğrultusunda birer faaliyet olarak ortaya konduğu ve şahısların hürriyetlerinin kısıtlandığı görülmektedir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin sayısız içtihadına bakıldığı zaman, demokratik bir toplumun temel amacının hak ve hürriyet ortamını korumak ve geliştirmek olduğu görülmektedir. Bu içtihatlar açısından konu ele alındığı zaman, yasal düzenlemenin özgürlük ortamını daralttığı sonucuna kolayca varılmaktadır.

Bu kapsamda yapılan düzenleme ile 220. Maddenin 6 ve 7. Fıkraları kaldırılmış, suçla normal mücadele yöntemleri korunarak, subjektif yargıların belirleyici olmasının önüne geçilmiş, basın özgürlüğünü kısıtlayacak derecede geniş olan diğer fıkra ise yeniden düzenlenerek, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından belirtilen objektif, maddi unsurlara yer verilmiştir.

MADDE GEREKÇELERİ

Madde 1- Maddeyle "örgüte üye olmamakla birlikte örgüt adına suç işlemek" gibi subjektif yargı ve kanaatler doğrultusunda kişilerin suçlanmasına mahal verebilecek düzenleme kaldırılmıştır. Bu doğrultuda şahısların eylemleri Türk Ceza Kanunu'nda bir suç olarak tasnif ediliyorsa zaten haklarında ceza takibatı yapılması mümkün olacağı için kamu düzeni açısından bir sorun oluşmayacak, buna karşın, yargı pratiğinde ortaya çıkan ve normal fiilleri geniş bir anlatım içerisinde bir örgüt "yararına" bularak, kişileri cezalandırmaya yönelen anti demokratik uygulamalara engel olunacaktır. Yine yasada bulunan ve basın özgürlüğünü engelleyen bir madde yeniden düzenlenmiş, suçun oluşumu için yakın ve açık tehlike oluşturma unsuru ile halk içerisinde kin ve düşmanlığı arttırmak veya bir suç işlemeye teşvik gibi objektif faktörler eklenmiş, bunlarla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin içtihatları doğrultusunda, fikir ve ifade hürriyetini engelleyen uygulamaların önüne geçmek hedeflenmiştir.

Madde 2- Bu madde yürürlük maddesidir.

Madde 3- Bu madde yürütme maddesidir.

26/9/2004 tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Madde 1- 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 220. Maddesinin (6) ve (7) Numaralı fıkrası kaldırılmış, (8) numaralı fıkra aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir

6) Halkın bir kesimini alenen diğeri aleyhine kışkırtmak veya topluma mensup bireyleri bir suç işlemeye teşvik etmek maksadıyla örgütün veya amacının propagandasını yapan kişi, bu faaliyetinin yakın ve açık bir tehlike oluşturması halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yoluyla işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında arttırılır"

Madde 2- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Madde 3- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “26/9/2004 Tarihli ve 5237 Sayılı Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/210, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-210-26-9-2004-tarihli-ve-5237-sayili-turk-ceza-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-t (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/d5ba893a-61f3-429b-a7c9-0188d8df2715

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
