# Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/2144)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/2144
- **Sunuluş tarihi:** 8 Mayıs 2024
- **İlk imza:** Muhammed Ali Fatih Erbakan (Yeniden Refah Partisi, İstanbul)
- **İmza sayısı:** 4
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9ef79f73-5117-4bef-b483-018f588eaeea
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2144-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/2144 esas numaralı kanun teklifi 8 Mayıs 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Muhammed Ali Fatih Erbakan (Yeniden Refah Partisi); 4 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile; boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa ödenecek nafakanın süresinin her hâlükârda altmış ay ile sınırlandırılması, bu süre sonunda alacaklı tarafın mağduriyetinin devamı halinde ise bu mağduriyetin Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca oluşturulacak fondan karşılanarak giderilmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifimiz ve gerekçesi ekte sunulmuştur. Gereğini saygılarımızla arz ederiz. O.& /09/2024 Dr. Fatih ERBAKAN İstanbul Milletvekili hizi

Doğan BEKİN Mehmet AŞILA Ali SEL İstanbul Milletvekili Kocaeli Milletvekili Konya Milletvekili

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Tali Komisyon |, Plan ve Bütçe

Esas Komisyon |Adalet Tarih: 10-5-2024 İEsas No:2/2144

TBMM ,

0 8 Mayıs 702

Tİ Numara:

GENE, EVRAK 4 e mem, we O İYoDoU

GENEL GEREKÇE

Evlilik, toplumun temelini oluşturan aile kurumunun başlangıcıdır. Kadın ve erkeğin, saygı ve sevgi çerçevesinde ortak bir hayatın rol, sorumluluk ve görevlerini paylaşarak, neslin devamını sürdüren güzide bir kurumdur. Hayatın olağan ve olağandışı akışı içinde evli çiftlerin anlaşamamasıyla çiftler evlilik kurumunu bitirmek için boşanma yolunu seçmektedirler.

Boşanmanın mali bir sonucu da yoksulluk nafakasıdır. Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşme tehlikesiyle yüz yüze gelen ve diğer eşe nazaran daha fazla kusuru bulunmayan eşe ödenen nafaka türüdür.

Nafaka şartlarını düzenleyen Türk Medeni Kanunu'nun 175.inci maddesine göre, "Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz." Şeklinde düzenlenmiştir.

Kanun maddesinde geçen "süresiz" ibaresinin fazlaca mağduriyetler yaratmaktadır. Nafakanın süresiz istenebilmesi, nafaka yükümlüsü için "bitmeyen bir borç" anlamına gelmektedir. Bu borç aynı oranda kalmayıp, nafaka artırım davalarının açılmasıyla birlikte boşanan çiftleri de karşı karşıya getirmektedir. Boşanmış çiftler arasında hukuki ve manevi bir bağ kalmamasına rağmen, taraflar bu davalarla veya nafakanın ödenmemesi durumunda açılacak davalarla birbirlerinin hayatlarından bir türlü çıkamamaktadır.

Nafaka yükümlülüğünün sona ermesi Türk Medeni Kanunda "Alacaklı tarafin yeniden evlenmesi ya da taraflardan birinin ölümü halinde kendiliğinden kalkar; alacaklı tarafin evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsiz hayat sürmesi halinde, mahkeme kararıyla kaldırılır." Dolayısıyla nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi halinde ya da taraflardan birinin ölümü halinde bağlanan nafakanın bu olayın gerçekleştiği tarihten itibaren kendiliğinden kalkacağı hüküm altına alınmıştır. Alacaklı tarafın evlenme olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması ya da haysiyetsizce hayat sürmesi hallerinde ise bağlanan nafakanın mahkeme kararı ile kalkacağı belirtilmiştir.

Süresiz nafakanın kesilme şartlarına bakıldığında nafaka alanın evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü dışındakiler ispat gerektiren şartlardır. Bu gibi durumların tespiti neredeyse gayrimümkündür. Nafaka yükümlüsünün ispat için çaba harcaması, tabiri caizse dedektif gibi hareket etmesini ve tarafların birbirleriyle tekrar karşı karşıya gelmesine sebep olmaktadır.

Süresiz nafakanın başka bir sorunu ise kısa süren evlilikler için evli kalınan sürenin çok daha fazla üzerinde nafaka ödenmesidir. Gerek kısa süreli gerekse uzun süreli evli kalan nafaka yükümlüleri de bu bitmeyen borç yüzünden yeniden aile kurmakta zorlanmaktadır.

Gerekçemizde de açıkça görüldüğü gibi yoksulluk nafakası bir yandan yoksulluğa düşen tarafın mağduriyetini giderirken, nafakanın süresiz olması durumu da diğer tarafi sürekli borçlu durumuna düşürmektedir. Yine bu durum nafaka yükümlülüğünü yerine getiren tarafın yeniden aile kurmaya ve hayatının geri kalanını huzur ile geçirmek isteyen her iki tarafa da sorun teşkil etmektedir. Süresiz nafaka yükümlülüğünün kaldırılması yasada yer alan şartların sağlanması da hayatın olağan akışına uymamakla birlikte oldukça zor bir durumdur.

Her iki tarafı da zaman içerisinde yıpratan ve hatta istenmeyen şiddet gibi olayları da beraberinde getirebilen süresiz nafaka uygulamasının yeniden düzenlenmesi yapılmalıdır. Birbirleri ile aile bağları hukuken tamamen kesilmiş tarafların, yeniden aile kurabilmesine, maddi ve manevi yönden etki eden süresiz nafaka uygulaması belirli bir süreye bağlayarak, bu sürenin beş yıl ile sınırlandırılması gerekmektedir. Şayet bu süre sonrasında nafaka alan tarafın yoksulluğu devam ediyorsa, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca bir fon oluşturularak, mağduriyetin giderilmesini sağlayacak bir düzenleme yapılmalıdır. Bakanlığın belirleyeceği bir fondan karşılanması ve mağdur olan tarafın mağduriyetinin giderilmesi amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Süresiz nafaka yükümlüğünden kaldırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 2-Tarafların nafaka ödeme süresinin beş ( 5 ) yıl ile sınırlandırılması amaçlanmaktadır.

MADDE 3- Nafaka alan tarafın mağduriyetin devam etmesi halinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca oluşturulacak bir fon ile mağduriyetin giderilmesi, sosyal devlet anlayışı ile hareket edilmesi amaçlanmaktadır.

MADDE 4- Kanunun yürürlük maddesidir.

MADDE 5- Kanunun yürütme maddesidir

TÜRK MEDENİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 175*nci maddesinde yer alan 'süresiz olarak" İbaresi madde metninden çıkartılmıştır.

MADDE 2- 4721 sayılı Kanunun 176'ncı maddesinin üçüncü fıkrasına "kendiliğinden" ibaresinden sonra gelmek üzere "ve her hâlükârda altmış aydan sonra" ibaresi eklenmiştir.

MADDE 3- 4721 sayılı Kanunun 176'ncı maddesine aşağıdaki fikra eklenmiştir.

"Nafakanın kesilmesi sonunda, alacaklı tarafın mağduriyetinin devam etmesi halinde, mağduriyet Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından oluşturulacak fondan karşılanır."

MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Muhammed Ali Fatih Erbakan (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “Türk Medeni Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2144, 8 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2144-turk-medeni-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/9ef79f73-5117-4bef-b483-018f588eaeea

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
