# 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/218)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/218
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/db46c57d-d6be-463e-a99d-0188d8e04307
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-218-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/218 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile tanık ve sanık arasındaki husumet veya çıkar ilişkisinin olup olmadığının sorgulanması ve tanıkların somut verilere dayalı beyanları dışındaki açıklamalarının hükme esas alınmaması öngörülmektedir.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287.2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103, 2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/l'İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149. 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200. 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46. 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali Komisyon

Esas

Komisyon Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/218

OT Haziran 2023 0.1 Kazren 2023 eİX7 İÇ

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar ESAS Adalet Komisyon Tarihr01.10.201$ Esas No:79

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i pie

'BMM.

YE omuz PARTİSİ

A Başkanlığı ,— dad...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 8112, 8113, 8114,/8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, — 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 8628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 8635, 8636, 8637, 8638, 8639;.8641, 10836,-10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10849, 10850, 10851 : 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866,10867, 10868, 10869, 10870, 10871, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907, 10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920,10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926, 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21772 21773,21 774, 21776, 21777, 21778 evrak numaralı Kanun Tekliflerimi y ,

Saygılarımla...

Dr. Mİ Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

J Komisyon i Komisyon dalet Tarihe 0) idkö5 DENE . TBMM - (ZE j BAŞKANI

Size

2k Kasım 7015

Kime teri

CUMHURİYET HALK PARTİSİ yarn. İk, al İl...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24. Dönem Meclis Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1317 esas numaralı kanun teklifini yeniliyorum. z 2.N; Sezgin TANRIKULU

TEMM dj

Numara: hez 27226

— | CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı

(CHP ay 2

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

04.12.2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi gerekçesi ile birlikte ektedir.

Tali Komisyon

Esas Komisyon malik EE KN

BAŞK zan Em . amam ve

[PDF s. 10: okunamayan sayfa (el yazısı, imza, mühür ya da Türkçe dışı yazı) — metne alınmadı]

GEREKÇE:

Çağdaş ceza yargılamasının amacı, gerçeğin ortaya çıkarılmasıdır. Gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi sanıklara isnat edilen suçun şüpheden uzak, kesin, inandırıcı delillerin ortaya konmasına bağlıdır. Bu bağlamda ceza yargılamasının delillerinden biri olan tanıklık kurumu önem taşımaktadır.

Ülkemizde son yıllarda kamuoyunu meşgul eden belli başlı davalar, özellikle gizli tanıklığı yeniden tartışmaya açmıştır. Ergenekon, Balyoz, KCK isimleriyle anılan davalardaki gizli tanıklar, bu davalarla ilgili kamuda şüphelerin artmasına neden olmaktadır. Ergenekon ve Balyoz Davalarının temelini oluşturan gizli tanıklık, davaların ilk gününden beri tartışma konusu olmaya devam etmektedir.

Ergenekon Davası'nda hem tanık hem sanık olan bir kişi kasten adam öldürmeye teşebbüs, ablasını öldürmek, nüfus kâğıdında sahtecilik, ablasının kızını fuhuşa zorlamak gibi suçlardan mahkumiyet aldıktan sonra bu davada gizli tanık olmuştur. Yine benzer biçimde, yıllarca güvenlik güçlerine ve vatandaşlara karşı saldırılar düzenlemiş bir terör örgütünün üst düzey yöneticilerinden biri, güvenlik güçlerine karşı aynı davada gizli tanıklık yapar olmuş, sonrasında kimliğini açıklamıştır. Benzer olaylara KCK Davası'nda da rastlanmıştır.

Gizli tanıklara dayalı ve kamuoyu vicdanını yaralayan davalar sadece bunlar değildir. Bir lise öğrencisi, henüz somut deliller oluşmadan hakkındaki gizli tanık ifadesi üzerine müebbet hapis cezasına çarptırılmıştır.

Basın ve yayın organlarına yansıyan haberlerden anlaşılacağı gibi, ülkemizde özellikle soruşturma aşamasında telkin, tehdit, baskı yöntemleriyle gizli tanıklığa ikna edilen kişiler bulunmaktadır. Oysa tanık ve sanık arasında herhangi bir husumet veya çıkar ilişkisinin olup olmadığının dikkate alınması, gerçeğin ortaya çıkarılmasında hayati öneme sahiptir.

Avrupa ülkelerinde gizli tanıklık, genelde suç örgütlerini çökertmek amacıyla suç örgütünün içinden birinin gizli tanık yapılması yöntemiyle kullanılmaktadır. Gizli tanık, örgüt üyelerinin tespiti ve somut delillerin toplanması noktasında etkin olmaktadır. Ülkemizdeki uygulama ise Avrupa ülkelerindeki uygulamalardan oldukça farklı biçimdedir. Gizli tanığa başvurulan davalarda insanların özgürlüğü kısıtlanmakta, telafisi mümkün olmayan zararla" M. 55 doğmaktadır.

12 Eylül döneminde dahi insanların husumet duydukları kişileri asılsız ihbarlarla gözaltına aldırıp uzun süre özgürlüklerinden mahrum bırakılmalarına neden oldukları ve daha sonra yargılama aşamasında, bu kişilerin ihbarlarının husumete dayalı olduğunun ortaya çıkmasıyla tanıklıklarına ve ihbarlarına itibar edilmediği dikkate alındığında tanıklarla davada yargılanan sanıklar arasındaki ilişkinin ortaya çıkarılması tanığın veya ihbarcının beyanına ne kadar itibar edileceğini göstermesi açısından önem taşımaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ülkemizdeki gizli tanıklık uygulamasının'neden olduğu " mağduriyetlerin önüne geçilebilmesi için yasal bir düzenlemeye ihtiyaç duyulmaktadır. Bu amaçla 04.12.2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 58. maddesinin 1 ve 2 fıkralarının değiştirilmesi teklif edilmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ:

MADDE 1- 04.12.2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 58. maddesinin | ve 2. fıkralarının değiştirilerek tanık ve sanık arasındaki husumet ve çıkar gibi ilişkilerin tespiti öngörülmekte, kimliği saklı tutulan tanığın tanıklığının ancak suç delillerinin ele geçirilmesi ve suç ortaklarının arasındaki irtibatın tespitine ilişkin olması, tanığın şüpheli İ veya sanıklarla arasında geçmişe dayalı veya hâlâ süren bir husumet veya çıkar çatışması olması halinde beyanının hükme esas alınmaması amaçlanmaktadır.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

5271 SAYILI CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NDA

DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ

MADDE 1- 04.12.2004 tarih ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 58. maddesinin | ve 2 fıkraları aşağıdaki biçimde değiştirilmiştir.

"(1) Tanığa, ilk önce adı, soyadı, yaşı, işi ve yerleşim yeri, işyerinin veya geçici olarak oturduğu yerin adresi, varsa telefon numarası ve elektronik posta adresi sorulur. Tanıklığına ne dereceye kadar güvenilebileceği hakkında mahkemeyi aydınlatacak durumlara, özellikle şüpheli, sanık, mağdur ve ihbarcıyla ilişkilerine dair sorular sorulup, taraflarla husumeti veya çıkar ilişkisi olup olmadığı açıklığa kavuşturulur. .

(2) Tanık olarak dinlenecek kişilerin kimliklerinin ortaya çıkması kendileri veya yakınları açısından hayati bir tehlike oluşturacaksa; kimliklerinin saklı tutulması için gerekli önlemler alınır. Kimliği saklı tutulan tanık, tanıklık ettiği olayları hangi sebeple öğrenmiş olduğunu ve aleyhine tanıklık ettiği kişilerle arasında herhangi bir dava, husumet ve çıkar ilişkisi olup olmadığını açıklamakla yükümlüdür. Kimliği saklı tutulan tanığın; şüpheli veya sanıklara isnat edilen suç delillerinin ele geçirilmesi, suç ortakları arasındaki irtibatın tespit edilmesine ilişkin somut verilere dayanan beyanları dışındaki açıklamaları hükme esas alınamaz. Kimliğinin saklı tutulması için tanığa ait kişisel bilgiler, Cumhuriyet Savcısı,

Hâkim veya Mahkeme tarafından muhafaza edilir."

MADDE 2- Bu kanun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/218, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-218-5271-sayili-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/db46c57d-d6be-463e-a99d-0188d8e04307

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
