# Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi (2/2372) - **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 2/2372 - **Sunuluş tarihi:** 17 Haziran 2021 - **İlk imza:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın) - **İmza sayısı:** 1 - **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu - **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/60aebe66-0cdd-457d-981f-01915b361e17 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2372-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi > 2/2372 esas numaralı kanun teklifi 17 Haziran 2021 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Süleyman Bülbül (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA. ## Özet Teklif ile, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasına ilişkin sınırlamaların azaltılması amaçlanmaktadır. ## Teklif metni Geçmiş dönemde vermiş olduğum; 2/5041, 2/5042, 2/5021, 2/4983, 2/4975, 2/4946, 2/4924, 2/4925, 2/4777, 2/4767, 2/4686, 2/4619, 2/4615, 2/4207, 2/4209, 2/4197, 2/3805, 2/3717, 2/3692, 2/3693, 2/3694, 2/3696, 2/3691, 2/3684, 2/3685, 2/3690, 2/3689, 2/3688, 2/3687, 2/3686, 2/3641, 2/3642, 2/3624, 2/3573, 2/3544, 2/3494, 2/3469, 2/3460, 2/3461, 2/3401, 2/3214, 2/3202, 2/3184, 2/3132, 2/3082, 2/2990, 2/2477, 2/2341, 2/2043, 2/1326, 2/1370, 2/1341, 2/1379, 2/1527, 2/1693, 2/1807, 2/1993 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fılaası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim. about:blank 1/1 o BMM GENET EYRA Şa varam e İyAp3lk pe 2 T.B.M.M. a CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı m İTaih 4/1 £:2027...... CHP Say Afa... TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz gerekçesiyle ilişikte sunulmuştur. Engin ALTA & Özgür ÖZEL Engin a İstanbul Milletvekili Manisa Milletvekili Sakar Grup Başkanvekili Grup Başkanvekili Gru kamal" tem ERKEK İbrahim KABOĞLU (|) Çanakkale Milletvekili İstanbul Milletvekili eynel EMRE Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili İstanbul Milletvekili — A da (ek Tali Komisyon Esas gr , Jİ © İEsasNo: Tarih: 10 Feğen 2071 / 308) TEZ Bi © a KEZA ADI SOYADI SEÇİM BÖLGESİ İMZA İRFAN KAPLAN (Fazımlep pi ; : adi Enis Berbe berağiu sienb ol Sibel Özdemir İçdaş bul GENEL GEREKÇE Anayasa'nın 34. maddesi, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını düzenlemektedir. Düzenlemenin 2. fıkrasına göre "Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla ve kanunla sınırlanabilir". Yine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin de 11. maddesi, toplantı özgürlüğünü düzenlemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi; toplantı özgürlüğünün demokratik bir toplumda temel bir hak oluşturduğunu ve tıpkı ifade özgürlüğünün durumunda olduğu gibi, bu hakkın da bu tür bir toplumun temellerinden olduğunu ifade etmektedir. Bu hak, bu sebeple, daraltıcı bir yoruma konu olamaz (AİHM, Djavit AN-Türkiye, başvuru no: 20652/92, 20/02/2003, 55). AİHS'nin 11. maddesinin 2. fıkrası, sınırlamaya ilişkin meşru amaçlar olarak ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunmasını öngörmekte, toplantı özgürlüğünün başka sınırlamalara tabi tutulamayacağını belirtmekte, sınırlamanın da ancak kanunla yapılabileceğini ifade etmektedir. Hak ve özgürlükler, ancak Anayasa ve AİHS?de sayılan meşru amaçlar çerçevesinde ve kanunla sınırlanabilir. Bu sebeplerle, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 6. maddesinin 2. fıkrasından, "vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak" ibaresi çıkarılmıştır. Zira; bir yandan belirsiz ve öngörülemez niteliği sebebiyle kullanılan ifade keyfi uygulamalara açıktır ve kanunilik ilkesine uygun düşmemektedir. Öte yandansa, koyulan ölçü, belirsizliği sebebiyle Anayasa ve AİHS'de öngörülen meşru amaçları genişletme potansiyelini taşımaktadır ve bu itibarla meşru bir sınırlama amacı olarak kabul edilemez. Ölçülülük ilkesi, sınırlamaların dar yorumlanması gibi temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin temel ilke ve ölçütler zaten mevcutken ve kamuyla bireylerin ya da toplulukların çıkarları arasındaki dengeyi sağlamak için bu kavramsal taban yeterliyken; "vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak" şeklindeki bir ölçü öngörmek, İdare'nin keyfi şekilde davranmasına yol açacak ve özellikle muhalif olan ya da azınlıktaki görüş ve grupların kendilerini ifade etmelerine, çoğunluğun günlük yaşam konforu ileri sürülerek engel olunabilecektir. Söz konusu ifadenin kanundan çıkarılması, kamu düzeni açısından hiçbir sorun yaratmayacaktır. 6. maddenin 2. fıkrası, zaten kamu düzeni ve genel asayiş ölçütlerine atıf yapmaktadır. Teklif konusu değişiklikle, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun söz konusu düzenlemesi; Anayasa'ya, AİHS*ye ve çoğulcu demokrasinin icaplarına uygun hale getirilmiş olacaktır. MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- OHAL sonrası çıkartılan ve kanun yoluyla OHAL düzenlemesi olarak tanımlanabilecek 7145 sayılı yasa ile eklenen ibare; toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkına kanunilik, meşru amaç ve ölçülülük ölçütlerine aykırı sınırlamalar getirmeyi mümkün kılmaktadır. Yapılan değişiklikle, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 6 ncı maddesi, Anayasa ve AİHS'de öngörülen hak sınırlama ölçütleriyle uyumlu hale getirilmektedir. MADDE 2- Yürürlük maddesidir. MADDE 3- Yürütme maddesidir. TOPLANTI VE GÖSTERİ YÜRÜYÜŞLERİ KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 6/10/1983 tarihli ve 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesinde yer alan ", vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak" ibaresi madde metninden çıkarılmıştır. MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür. --- **Kaynak gösterme:** Süleyman Bülbül (CHP, Aydın). “Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2372, 17 Haziran 2021. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2372-toplanti-ve-gosteri-yuruyusleri-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/60aebe66-0cdd-457d-981f-01915b361e17 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.