# Kars İline Gazilik Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi (2/245)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/245
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** İçişleri Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3a19b663-dba6-4275-8c25-0188d8e3cb7d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-245-kars-iline-gazilik-unvani-verilmesi-hakkinda-kanun-teklifi

> 2/245 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, Kars iline gazilik unvanı verilmesi ve ilin adının 'Gazi Kars' olarak değiştirilmesi amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022. 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372,2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381,2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400.2/401.2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283. 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55. 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90. 2/309,2/57, 2/310,2/91. 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333,2/334,2/103,2/335, 2/336,2/104,2/337,2/338,2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106. 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/1İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali Komisyon

Esas Komisyon

İçişleri Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 | Esas No: 2/245

0.1 Haziran 2023

727 775Ç

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde verilen;

2/2293, 2/2083, 2/2025, 2/1996, 2/1940, 2/1918, 2/1904, 2/1903, 2/1902, 2/1886, 2/1773, 2/1570, 2/1489, 2/1408, 2/1145, 2/1061, 2/979, 2/836, 2/738,2/359, 2/497, 2/2265, 2/1726, 2/1363, 2/1216, 2/1205, 2/1561, 2/483, 2/405,2/1784, 2/2326, 2/2325, 2/2257, 2/2217, 2/2216, 211920, 2/1660, 2/739, 2/395, 2/467, 2/1466, 2/762, 2/722, 21576, 21575, 2/569, 21574, 2/1989,

3m 2/1391, 2/1888, 2/1065, 2/669, 2/668, 2/747, 2/2024, 2/1771, 2/1647, 2/1087, 2/1362,2/1566,2/2309,2/2208,2/1995,2/1893,2/1885,2/1702, ,211508,2/1416,2/1395,2/1 277,211276,211272,2/1253,2/1192,2/1178,2/1139,211123,2/1078,2/1008,2/971,2/869, 2/

709,2/551,2/501,2/448,2/447,2/446,2/445,2/429,2/419,2/418,2/417,2/355,2/234,2/1130,. ,2/2064,2/1756,2/1559,2/1429,2/1428,2/1400,2/1390,2/1389,2/1385,2/1291,2/ 1271,2/1269,2/1223,2/1183,2/1168,2/1094,2/903,2/757,2/756,2/753,2/745,2/744,2/632,2/1631 ,21630,2/420,2/372,2/2167,2/2129,2/1856,2/1744,2/1743, ,211057,2/1047, ,2/1728 ,2/11534,2/1204,2/1179,2/1146,2/1077 esas numaralı Kanun Tekliflerini yeniliyoru 29.06.2018

Av. Dr. M. Sezgin TANRIKUL İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar Esas İçişleri Komisyon Tarih01.10.2018 Esas No:301

02 ez 2018

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

"Kars" iline Gazilik Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi" gerekçesi ile ekte sunulmuştur.

Barış YARKADAŞ İstanbul Milletvekili

Tali

Komisyon

Konüazon İcislart -İ Tarihi T3 Mans 705 EN: Z (0197 2 1 Mİ Ap.

BAŞKANL İZ Kİ. <3 memeye SEAN UNIR

GEREKÇE

Tarihi İpekyolu'nun kilit noktasında bulunan serhat ilimiz Kars, tarih boyunca insanların ilgisini çekmiş, yerleşim alanı olmuş, 26 defa büyük savaşlara sahne olmuş, el değiştirmiş... Değişik milletler gelip yerleşmiş, kültürler bu ilimizde harmanlanmıştır.

1855'te Ruslarla yapılan savaşlarda gösterdikleri kahramanlıktan dolayı Sultan Abdülmecit tarafından Gazi unvânı verilmiş. Böylece, Anadolu Türk tarihinde gazi unvanını alan ilk şehir Kars olmuştur. Kars, 1877 Osmanlı - Rus savaşından (93 Harbi) sonra da 40 yıl Rusların hâkimiyetinde kalmış, 1920 yılında yeniden alınmıştır.

Kars 19. yüzyıla kadar birçok kez Ruslar ve İranlıların saldırısına uğramıştır. Bu yüzyılda Ruslar ve Osmanlılar arasında sürekli el değiştiren yöre, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında Rus ordusunun komutanı Mareşal İvan Paskeviç tarafından ele geçirilmiştir. Kars'ı Rus topraklarına katan Paskeviç, 11.000 Osmanlı askerini de esir almıştır. Bölge yeniden Osmanlılar tarafından alınsa da, 1878 yılında 93 Harbi mağlubiyetinin ardından TI. Abdülhamid döneminde kaybedilmiştir. Birinci Dünya Savaşının ilk günlerinde Sarıkamış Harekâtı sırasında onbinlerce askerimiz, bu toprakları tekrar vatana katabilmek uğruna şehit olmuşlardır. Bolşevik İhtilali'nin ardından 1918'de yapılan Brest-Litovsk Antlaşması ile

Osmanlılar'a bırakılan Kars, önce Ermenilerin ardından İngilizlerin kontrolüne geçmiştir.

25 Nisan 1918'de Kars, kırk yıldan sonra tekrar Osmanlı topraklarına dahil edilse bile Ermeniler şehre tekrar şehre girmiş, Osmanlı ordusu buradan çekilmeye mecbur kalmıştır. Buna engel olmak isteyen Karslılar kendi imkânları dâhilinde, Wilson Prensipleri'ne uyarak 5 Kasım 1918'de demokratik bir yerli hükümet kurmuştur. Batum, Artvin, Acara, Ahıska, Ahılkelek, Ardahan, Iğdır, Posof, Çıldır, Göle, Oltu, Sarıkamış, Kağızman, Serdarabad, Aralık, Nuraşen, Nahçıvan, Culfa ve Ordubad'daki halk da bu yerli hükümete katılarak sancak ve ilçe teşkilatını kurmuşlardır. Böylece, başkenti Kars olan 36.000 km"lik bölgede kısa süreli de olsa bir Türk Cumhuriyeti kurulmuştur. Bu devletin resmi adı, 18 Ocak 1919'da 131 temsilcinin katılımıyla gerçekleştirilen Büyük Kongre ile Güneybatı Kafkasya

Cumhuriyeti olarak tescillenmiştir.

Kars, Kurtuluş Savaşı'yla 30 Ekim 1920'de Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki Türk kuvvetleri tarafından alınmıştır. Kars halkının Türk milli mücadelesinde gösterdiği fedakârlıktan ötürü şehre Gazi unvanı verilmiştir. 1921 yılında yapılan Moskova ve Kars Antlaşmaları ile yeni sınırlarına kavuşan Kars, Cumhuriyet'in ilanından sonra aynı adlı ilin merkezi yapılmıştır. Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk ve Doğu Cephesi Komutanı Kazım Karabekir ile binlerce kahraman askerimizin verdiği mücadele tarihe adını altın harflerle yazdırmıştır. Kars iline gazilik unvanının verilmesi bölge halkı tarafından haklı gerekçelerle talep edilmekte ve kentin verdiği mücadelenin gazilik unvanıyla yeniden tescillenmesi oldukça önemlidir. Böylelikle vatan toprağını korumak için canlarını feda eden 93 Harbi, Sarıkamış ve Kurtuluş Savaşı şehitlerimizin ve gazilerimizin ruhu da şad edilecektir. Bu sebeple Kanun Teklifimizin yasalaşarak Kars iline "Gazi? unvanı verilmesi büyük önem taşımaktadır.

TEKLİFİ

MADDE 1- (1) "Kars ili" adı "Gazi Kars ili" olarak değiştirilmiştir.

MADDE 2- (1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Kars İline Gazilik Unvanı Verilmesi Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/245, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-245-kars-iline-gazilik-unvani-verilmesi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/3a19b663-dba6-4275-8c25-0188d8e3cb7d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.