# 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi (2/256)

- **Tür:** Kanun teklifi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 2/256
- **Sunuluş tarihi:** 2 Temmuz 2018
- **İlk imza:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır)
- **İmza sayısı:** 1
- **Esas komisyon:** Adalet Komisyonu
- **Son durum (TBMM):** KOMİSYONDA
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b547d81d-b9d1-45f5-a69d-0188d8e52104
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-256-5726-sayili-tanik-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi

> 2/256 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

## Özet

Teklif ile, 27/12/2007 tarihli ve 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu'nda koruma tedbirleri kapsamında değerlendirilen tanığın kimliğini gizli tutmaya yönelik düzenlemelerin kaldırılması amaçlanmaktadır.

## Teklif metni

27. Dönemde vermiş olduğum;

2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70. 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279, 2/280, 2/40, 2/75, 2/281, 2/282, 2/41, 2/76, 2/283, 2/42, 2/77, 2/284, 2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312, 2/92, 2/313, 2/59,2/314, 2/93, 2/315, 2/60, 2/316, 2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103, 2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/l'İ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, ^40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356, 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189, 2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2'0, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.

01.06.2023

Tali

Komisyon

Esas

Komisyon

Adalet Komisyonu

Tarih: 19 Haziran 2023 Esas No: 2/256

ÜT Haziran 2025 mİ777790 ama a ayar

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

26. Dönemde vermiş olduğum;

2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,

2/265,2/264 ,2/263,2/262,2/261,2/260,2/259,2/258,2/257,2/256,2/255,2/254,2/253,2/217,

2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.

2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,

2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.

29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali Komisyonlar Esas Adelet Komisyof Tarihr01 102018 Esas No:89

K 02 bmv 2018

İ gep 22: Sa Ş6$i

Falan a OUMKURİYİİ HALK PARTİSİ

CHPİ# Bayi: "Bİ.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

25. Döneme ait 8112, 8113, 8114,/8115, 8117, 8118, 8119, 8120, 8121, 8122, 8123, 8124, © 8125, 8126, 8127, 8128, 8129, 8130, 8131, 8132, 8133, 8134, 8136, 8137, 8138, 8140, 8141, 8142, 8143, 8145, 8626, 8627, 3628, 8629, 8630, 8631, 8632, 8634, 3635, 8636, 8637, 8638, 8639, 8641, 10836, 10837, 10845, 10846, 10847, 10848, 10848, 10850, 10851 ' 10852, 10853, 10854, 10856, 10857, 10858, 10859, 10860, 10862, 10863, 10864, 10865, 10866, 10867, 10868, 10869, 10870, 10874, 10872, 10873, 10875, 10876, 10877, 10878, 10879, 10880, 10881, 10882, 10883, 10884, 10885, 10886, 10888, 10889, 10890, 10892, 10893,10895, 10896, 10898, 10899, 10900, 10901, 10902, 10903, 10904, 10905, 10906, 10907, 10908, 10909, 10910, 10911, 10912, 10913, 10914, 10915, 10916, 10917, 10918, 10920; 10921, 10922, 10923, 10924, 10925, 10926... 10927, 10938, 10939, 10941, 21755, 21756,21757, 21758, 21759, 21761, 21764, 21765, 21768, 21769, 21770, 21771, 21772

Saygilarımla.

Dr. Mİ Sezgin TANRIKULU İstanbul Milletvekili

Tal 4 Komisyon Komisyon PK NO, ç : Tarih: TA Aralik 701 © E.N&:

/ 4 GN , . çi bil

EE man

2k Kasım 205

2k Kasm 2015

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

24. Dönemde TBMM Başkanlığına verilmiş bulunan 2/1338 Esas Numaralı Kanun Teklifimi yeniliyorum.

DIM. Sezgin TANRIKULU İstanbul milletvekili

Saygılarımla arz ederim.

© Numara;

1 28 Temiz 2015 Ne: (092b6|

CUMHURİYET HALK PARTİSİ iş Tarik OZ > ob VEL...

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI'NA

5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun

Teklifim ve gerekçesi ekte sunulmuştur.

Dr. M.Sezgin TANRIKULU

! Tarihi. ve di. Başk safi UM ..

Teli Komisyon

Esas Komisyon E No

Mari 20. — See Şek.

Ysm.Uzm. | "3 er aralik dai semte man rim e İ gerek e e

AMLAR

Ki veya KÜTÜPRANE VE Ev" Miz, BAŞKANLIĞI

No: o |889UUj

GENEL GEREKÇE:

Kıta Avrupası sisteminde bir delil aracı olarak tanık beyanı, CMK md. 217 gereğince duruşmada yargıç huzurunda tartışılmalı ve yargıç da huzurunda tartışılmış olan bu delillere göre karar vermelidir. Duruşmada delillerin tartışılmasında esas olarak çelişme ilkesi (çelişme yöntemi)kullanılır. İleri sürülen bir delil konusunda tarafların (iddia ve savunma) görüşlerini belirtmeleri ve karşılıklı olarak tartışmaları gerekir. Yargıç da taraflarca ortaya konulan görüşlerden ve yapılan tartışmalardan yola çıkarak ileri sürülen delilin (ör, tanık beyanının) olayı tamamlayıp tamamlamadığına karar verir. Yargıcın delilleri değerlendirme serbestisi vardır. Duruşmada her ileri sürülen delil, ceza muhakemesi anlamında "delil" olarak kabul edilmez. Nitekim CMK md. 206/2'ye göre de yargıç duruşmada ileri sürülen delilleri reddetme hakkına sahiptir.

Diğer yandan Anglo - Sakson hukukunda (İçtihat hukuku) uygulanan usul tanık beyanlarının üzerine kurulmuştur. İddia ve savunma makamları hakem konumunda olan yargıcın huzuruna tanıkları getirir ve sorgular (esas sorgu — çapraz sorgu — yeniden sorgu). Yargıç tanık beyanlarının güvenilirliğini ve inandırıcılığını dikkate alarak, daha açık ifadeyle tanığın açıklamalarında sarsılmadan (özellikle çapraz sorguda) kendinden emin bir şekilde yapmış olduğu tutarlı açıklamalardan hareket ederek iddianın şüpheden ari bir şekilde ispatlandığına veya ispatlanmadığına karar verir.

AİHS'nde ise doğrudan tanığın korunmasını düzenleyen bir hüküm bulunmamakla birlikte, Mahkeme Sözleşme'nin 6. Maddesinde düzenlenen adil. yargılanma hakkı kapsamında konuyu değerlendirmektedir.

Sözleşme'nin 6. Maddesinin 3. Fıkrası iddianın tanıklarını sorguya çekme veya çektirme; savunmanın da tanıklarını iddia tanıkları ile aynı koşullar altında çağrılmasını ve dinlenmesini isteme hakkına ilişkindir. Bu nedenle, yargılama sırasında tanığın kimliğinin gizli tutulması, savunma makamı açısından tanığın güvenilirliğini ve inandırıcılığını belirleme konusunda sıkıntılar yaratabilir. Ancak

Mahkeme, yargılamada dengeleyici güvenceler sağlayan bir usulün izlenmesi durumunda bu sıkıntının aşılabileceği görüşündedir. Lüdi- İsviçre Kararı ala "ant oluşturduğunu, çelişme ilkesinin uygulanabilmesi için bu beyanın sanık huzurunda aleni bir duruşmada sunulması gerektiği vurgulandıktan sonra, bu konuda istisna yaratılabileceği, ancak bu istisnaların savunma hakkını ihlal etmemesi gerektiği belirtilmiştir. Savunma makamına aleyhe beyanda bulunan tanığın açıklamalarına karşın itiraz olanağının tanınmış olması önemlidir. Sanık, tanığı sorgulama hakkına sahipse Sözleşme'nin ihlali gerçekleşmez. Ayrıca mahkeme, verilen mahkumiyet hükmünün kimliği gizli tutulan tanığın beyanından başka delillerle de desteklenmesi gerektiğini belirtir. Tanık beyanı, mahkumiyet kararı verilirken tanık beyanı tek başına ve belirleyici kriter olmamalıdır.

Yukarıda belirtilen tüm açıklamalar ışığında ve hukuk sistemimizdeki uygulamalar doğrultusunda özellikle gizli tanık ifadelerinin yargılama sonucunda verilen hükümlere esas teşkil etmesi veya yargılama konusu dava ile irtibatının bulunup bulunmadığı dahi anlaşılamayan gizli tanıkların beyanlarına karşı etkin bir iddia veya savunma hakkının kullanılamayışı nedeniyle ciddi sorunlar yaşanmaktadır. Hal böyleyken, öncelikle tanık ifadelerinin hükümlere esas teşkil etmesinin engellenmesi ve yargılama sırasında dinlenen tanıkların beyanlarına karşı etkin bir iddia ve savunma hakkının kullanılmasının tesisi gerekmektedir.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1- Bu madde ile ceza muhakemesinde tanığın kimliğinin gizlenmesinin önlenmesi ve bu yolla savunma hakkının etkin olarak kullanılmasının sağlanması amaçlanmaktadır. Özellikle tanığın yargılama konusu dava ile ilgisinin tüm ilgililerce bilinebilmesi ve bu yolla etkin bir iddia veya savunma hakkının kullanılmasını sağlayacaktır.

Buna ek olarak, duruşmada hazır bulunma hakkı olanların yokluğunda tanık dinlenmesi imkanı ortadan kaldırılarak, dinlenen tanık ifadeleri karşısında etkin iddia ve savunma hakkının kullanılması sağlanacaktır.

MADDE 2 — Madde 1'de yapılan değişiklikler nedeniyle atıf yapılan madde bentleri değiştirilmiştir.

MADDE 3 - Bu madde ile değişiklik teklifinin genel gerekçesine uygun olarak tanığın yargılama konusu dava ile irtibatının bulunup bulunmadığının ve etkin iddia ve savunma hakkının kullanılması amaçlanmıştır.

MADDE 4- Bu madde ile yine etkin bir iddia ve savunma hakkının kullanılabilmesi amacıyla değişiklik yapılmış, Cumhuriyet Savcılıkları tarafından uygulanacak gizlilik uygulamaları madde metninden çıkarılmıştır.

MADDE 5- Diğer maddelerde yapılan değişiklikler nedeniyle atıf yapılan bentler değiştirilmiştir.

MADDE 6 - Bu madde yürürlük maddesidir.

5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

MADDE 1 - 27/12/2007 tarihli ve 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nun "Tanık Koruma Tedbirleri" Başlıklı 5 nci Maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde yer alan "Kimlik ve" ibaresi ile (b) bendi madde metninden çıkarılmış, (c) bendi (b) bendi "olarak; (ç) bendi (c) bendi olarak ve (d) bendi (ç) bendi olarak; (e) bendi (d) bendi olarak; (f) bendi (e) bendi olarak; (g) bendi (f) bendi olarak; (ğ) bendi (g) bendi olarak ve (h) bendi (ğ) bendi olarak değiştirilmiştir.

MADDE 2 - 27/12/2007 tarihli ve 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nun "Tanık Koruma tedbiri kararlarını verecek makam ve merci" başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrasında yer alan (ç) ibaresi (c) olarak; 2 nci fıkrasının ilk cümlesinde yer alan (ç) ibaresi (c) olarak; 3 üncü fıkrasında yer alan (d) ibaresi (ç) ve (h) ibaresi (ğ) olarak değiştirilmiştir.

MADDE 3 — 27/12/2007 tarihli ve 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nun "Haklarında koruma tedbiri kararı alınan tanıkların dinlenmelerinde uygulanacak usuller" başlıklı 9 uncu maddesinin 2 nci fıkrası yürürlükten kaldırılmış; 4 üncü bendinde yer alan "ve ikinci" ibaresi; 5 inci bendin sonunda yer alan "veya tanığı dinlerken dolaylı dahi olsa tanığın kimliğini ortaya çıkaracak soruların sorulmasına izin vermez" ibaresi ile 8 inci bentte yer alan "ve (b)" ibaresi madde metninden çıkartılmıştır.

MADDE 4- 27/12/2007 tarihli ve 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nun "Koruma kararının alınmasında Cumhuriyet Başsavcılıkları ile mahkemelerce uygulanacak usuller" başlıklı 10 uncu maddesinin 2 nci bendi yürürlükten kaldırılmış; 4 üncü bendinde yer alan (ç) ibaresi (c) olarak değiştirilmiştir.

MADDE 5- 27/12/2007 tarihli ve 5726 Sayılı Tanık Koruma Kanunu'nun "Kurulun görev ve yetkileri" başlıklı 14 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde yer alan (c) ibaresi (b) olarak değiştirilmiştir.

MADDE 6- Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “5726 Sayılı Tanık Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/256, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-256-5726-sayili-tanik-koruma-kanununda-degisiklik-yapilmasina-iliskin-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/b547d81d-b9d1-45f5-a69d-0188d8e52104

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
